Ministranci – polski religijny komediodramat filmowy z 2025 roku w reżyserii i według scenariusza Piotra Domalewskiego. Film opowiada historię czterech ministrantów, którzy po odkryciu kradzieży kościelnych funduszy postanawiają na własną rękę wymierzać sprawiedliwość i pomagać potrzebującym. W rolach głównych wystąpili Tobiasz Wajda, Bruno Błach-Baar, Mikołaj Juszczyk i Filip Juszczyk.
Produkcja zrealizowana przez wytwórnię wzbudziła kontrowersje związane z okolicznościami dofinansowania przyznanego przez Polski Instytut Sztuki Filmowej. Film ostatecznie miał premierę kinową 21 listopada 2025 roku i zgromadził około 400 tysięcy widzów. Dzieło spotkało się z pozytywnym przyjęciem krytyki – recenzenci chwalili jego refleksyjne podejście do tematyki wiary i instytucji Kościoła, porównując je do Kleru Wojciecha Smarzowskiego, choć oceniali Ministrantów jako film subtelniejszy. Na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni film zdobył Złote Lwy oraz nagrody za scenariusz i montaż.
Fabuła Głównymi bohaterami filmu są czterej zaprzyjaźnieni młodzieńcy: Filip Grabowski, Gustaw „Gucci”, „Kurczak” i „Mały Kurczak”, którzy posługują w kościele jako ministranci. Film rozpoczyna się sceną, w której przegrywają kościelny turniej z drużyną reprezentującą inną parafię z powodu utraty punktów za prezencję. Wkrótce dowiadują się, że ich proboszcz stracił część pieniędzy ze zbiórki na potrzebujących, skradzioną przez przybyłego rekolekcjonistę. Dostrzegając tę niesprawiedliwość, chłopcy postanawiają zamontować kamerę w konfesjonale i wyłudzić z parafii środki dla nagranych osób potrzebujących, którym następnie w maskach rozdają pieniądze w kopertach. Liderem grupy jest Filip, zainspirowany treścią Nowego Testamentu, wychowywany przez samotną matkę chorującą na depresję.
Sytuacja komplikuje się, gdy ministranci kradną część pieniędzy rekolekcjoniście. Ten, w porozumieniu z zadłużonym proboszczem, wszczyna przesłuchania. Filip nie tylko odmawia zeznań, lecz także szantażuje rekolekcjonistę groźbą donosu w sprawie wyłudzenia środków z parafii. Rekolekcjonista umarza dług parafii, jednak wskutek anonimowego donosu i przyłapania przez wikarego Filip traci możliwość posługi. Przekonany, że został zadenuncjowany przez agresywnego, przemocowego ojca chórzystki Dominiki (której wcześniej również wręczył kopertę), Filip poświęca się, by jej pomóc. Podczas procesji rezurekcyjnej kontaktuje się z kolegami i wywabia rozwścieczonego ojca Dominiki, prowokując go do skatowania siebie na oczach licznych świadków. Po rekonwalescencji w szpitalu Filip w ostatniej scenie przychodzi do zakrystii, chcąc wrócić do służby, ale nie zostaje dopuszczony. Wraz z pozostałymi członkami paczki wychodzą z kościoła.
Obsada Tobiasz Wajda jako Filip Grabowski jako Gustaw „Gucci” jako „Kurczak” jako „Mały Kurczak” jako Dominika Sławomir Orzechowski jako proboszcz Tomasz Schuchardt jako rekolekcjonista Kamila Urzędowska jako Joanna, matka Filipa Artur Paczesny jako ojciec Dominiki Katarzyna Pietruska jako matka Dominiki Dominika Bednarczyk jako matka „Gucciego” Michał Majnicz jako ojciec „Gucciego” Karolina Adamczyk jako matka „Kurczaków” Krzysztof Ogłoza jako ojciec „Kurczaków”
Źródło.
Produkcja mały|Piotr Domalewski, reżyser filmu Za produkcję Ministrantów odpowiedzialne było studio Aurum Film, a wśród producentów filmu figurowali Leszek Bodzak, , Piotr Walter i Jarosław Jakubiec. Film dodatkowo został dofinansowany przez samorząd województwa mazowieckiego, miasto stołeczne Warszawę, organizację Kreatywna Europa oraz Polski Instytut Sztuki Filmowej, choć przyznaniu środków przez PISF towarzyszyły liczne kontrowersje (zob. sekcja poniżej).
Pomysł na Ministrantów reżyser Piotr Domalewski zapożyczył z własnej biografii. Jak twierdził, przez 12 lat pełnił posługę ministranta w parafii we wschodniej Polsce i „wiedział, jak to wygląda”. Na potrzeby produkcji swego czwartego filmu pełnometrażowego Domalewski postanowił zainspirować się własnymi doświadczeniami. Jak twierdził w wywiadzie na potrzeby materiałów prasowych: „Chciałem zrobić nie tyle film o samym środowisku ministrantów, ile o społeczności skupionej wokół Kościoła. Interesowało mnie, jak współczesna młodzież stara się odnaleźć w świecie i zasadach ustalonych przez starsze pokolenia”. Domalewski był jednocześnie reżyserem i scenarzystą filmu.
Kontrowersje wokół dofinansowania Projekt filmu Ministranci otrzymał pozytywne recenzje ekspertów Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej w sesji 2/2023. Dyrektor PISF Radosław Śmigulski odmówił jednak udzielenia dotacji „z powodu braku środków”. W sierpniu 2023 producenci odwołali się od tej decyzji. Radosław Śmigulski przyznał filmowi promesę dotacji 13 grudnia 2023. W czerwcu 2024 Kamila Dorbach jako pełniąca obowiązki dyrektora PISF zawiadomiła prokuraturę, że udzielając promesy dotacji na Ministrantów Radosław Śmigulski „naruszył regulacje dotyczące warunków i terminów składania wniosków o przyznanie wsparcia, co sprowadziło bezpośrednie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody majątkowej w kwocie 4 000 000 zł w majątku PISF”, to jest że dopuścił się przestępstwa z art. 296 kodeksu karnego. Kamila Dorbach zarzuciła Karolinie Rozwód, że „podpisała umowę o dofinansowanie filmu [...] w sytuacji, gdy miała pełną świadomość, że decyzja dotycząca tej umowy mogła być wydana w wyniku popełnienia przestępstwa”.
Casting i okres zdjęciowy Wraz z reżyserką castingu Nadią Lebik poszukiwał „wśród młodzieży mającej doświadczenie w szkołach muzycznych czy sportowych”. Do obsady czterech najważniejszych ról dziecięcych Domalewski wybrał Tobiasza Wajdę, Bunona Błach-Baara, Mikołaja Juszczyka i Filipa Juszczyka. Domalewski konsultował z wybranymi w ramach castingu młodocianymi aktorami słownictwo typowe dla nastolatków i jak zauważył: „Moi aktorzy po kilku dniach wiedzą o swoich postaciach więcej niż ja”. Zdjęcia kręcono w Warszawie (m.in. kościół ewangelicko-reformowany przy al. „Solidarności”) oraz w Nowym Dworze Mazowieckim. Za realizację zdjęć odpowiadał Piotr Sobociński jr., stały współpracownik Domalewskiego; scenografię zaprojektowała Jagna Dobesz. W listopadzie 2024 roku zakończył się okres zdjęciowy, a film skierowano do montażowni w celu postprodukcji. Montażem Ministrantów zajęła się inna doświadczona współpracowniczka Domalewskiego, Agnieszka Glińska, natomiast obróbką dźwięku – Jerzy Murawski.
Dystrybucja Premiera kinowa Ministrantów odbyła się 21 listopada 2025 roku. Poprzedziła ją prapremiera festiwalowa we wrześniu 2025 roku na 50. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych. 26 lutego 2026 roku Ministrantów wprowadzono do obiegu telewizyjnego w ramach wideo na życzenie; pierwszą platformą, na której pojawił się film, był serwis Prime Video.
Odbiór Frekwencja Pod koniec 2025 roku film Ministranci zgromadził w kinach około 400 tysięcy widzów.
Głosy krytyków Dominik Jedliński z portalu Onet pisał, że „Domalewski w Ministrantach nie ucieka od trudnych pytań dotyczących wiary i Kościoła katolickiego. Jego film nie jest jednak antyklerykalny, lecz głęboko refleksyjny. Reżyser za pomocą przypowiastki pokazuje Kościół jako korporację, w której tak wierni, jak i duchowni stają się ofiarami mechanizmów, które sami współtworzą”. Artur Burchacki w recenzji dla magazynu „Vogue” przekonywał, że w swym filmie Domalewski „stawia pytania natury teologicznej. Co znaczy miłosierdzie? Czy z miłosierdzia możemy kraść? Jak reagować na niesprawiedliwość społeczną i ludzką? Czy grzech może być drogą zbawienia?” Burchacki, porównując Ministrantów z Klerem Wojciecha Smarzowskiego, ocenił film Domalewskiego jako znacznie subtelniejszy: „To, co Smarzowski wyrąbuje konsekwentnie i skutecznie siekierą, Domalewski wykuwa dłutem”. Michał Piepiórka z portalu Filmweb zauważył: „Domalewski pisze własną społeczną naukę Kościoła, stawiając na to, co najbardziej fundamentalne: troskę o innych, niezgodę na niesprawiedliwość, dbanie o słabszych, ochronę pokrzywdzonych. Ale ten utopijny radykalizm czynienia dobra nie jest pozbawiony krytycznej refleksji, zostaje bowiem zestawiony z realiami dalekimi od utopii”. Janusz Wróblewski z „Polityki” ocenił Ministrantów jako „ironiczną, pełną ciepłego humoru humanistyczną przypowiastkę”.
Bardziej krytyczny wobec przesłania Ministrantów był Łukasz Wesołowski z Klubu Jagiellońskiego, który interpretował przedstawioną w filmie historię jako zbyt ponurą i pesymistyczną: „Fabuła filmu jest więc w gruncie rzeczy pochwałą indywidualizmu, podkreśleniem moralnej wyższości jednostki nad wspólnotą, w której żyje. Mówi nam, że nawet jeśli zgadzasz się z wartościami, które społeczeństwo oficjalnie wyznaje, to najlepiej zrobisz, jeśli będziesz je realizował sam”. Wesołowski pytał retorycznie: „Ile jeszcze historii takich jak Ministranci musi pojawić się w polskiej kulturze, zanim ktoś z twórców w końcu zauważy, że większość społeczeństwa nie wygląda już jak w latach 90., a jego problemów niekoniecznie należy szukać za ołtarzem, a właśnie w rozbuchanym do granic możliwości indywidualizmie?”
Nagrody +RokFestiwalKategoriaNominowaniWynik 2025 Festiwal Polskich Filmów FabularnychZłote LwyJarosław Jakubiec Leszek Bodzak Piotr Domalewski Piotr WalterNagroda za scenariuszPiotr DomalewskiNagroda za montażAgnieszka GlińskaNagroda Stowarzyszenia Kin Studyjnych Piotr DomalewskiNagroda Festiwali i Przeglądów Filmu Polskiego za GranicąZłoty KangurNagroda PublicznościZłoty Klakier dla najdłużej oklaskiwanego filmu 3Kino Polish Film Festival PragueNagroda SpecjalnaNagroda PublicznościCamerimageNagroda Główna w Konkursie Filmów PolskichPiotr Sobociński jrMiędzynarodowy Festiwal Filmów Młodego Widza „Ale Kino!”Nagroda PublicznościPiotr DomalewskiPolskie Stowarzyszenie MontażystówNagroda Polskiego Stowarzyszenia MontażystówAgnieszka Glińska 2026 Polskie Nagrody FilmoweOrzeł za najlepszy film Piotr DomalewskiOrzeł za najlepszą reżyserięOrzeł za najlepszy scenariuszOrzeł za najlepsze zdjęciaPiotr Sobociński jrOrzeł za najlepszą muzykęWojciech UrbańskiOrzeł za najlepszy dźwiękJerzy Murawski Wojciech MielimąkaOrzeł za najlepszy montażAgnieszka GlińskaOrzeł za najlepszą drugoplanową rolę męskąSławomir OrzechowskiOrzeł za odkrycie rokuTobiasz WajdaNagroda Gildii Scenarzystów PolskichFilm fabularnyPiotr Domalewski
Film otrzymał nagrodę publiczności Tarnowskiej Nagrody Filmowej i Lubuskiego Lata Filmowego w Łagowie.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Polskie komediodramaty Kategoria:Polskie filmy z 2025 roku Kategoria:Filmy kręcone w Nowym Dworze Mazowieckim Kategoria:Filmy kręcone w Warszawie Kategoria:Filmy nagrodzone Złotymi Lwami na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych Kategoria:Filmy w reżyserii Piotra Domalewskiego Kategoria:Filmy o Kościele katolickim