Dr. Cycos – polski zespół muzyczny tworzący w nurcie ska. Grupa pochodzi ze Szczecina. Założona została w 1994 r. Wydany został jeden album grupy przy współpracy z wytwórnią Rock'n'Roller. Doczekał się on kilku reedycji, których wydawcą było Jimmy Jazz Records. Utwory zespołu znalazły się w kilku składankach muzycznych publikowanych w Polsce i w Niemczech. Formacja postrzegana jest jako jedna z pierwszych, krajowych grup muzycznych grających ska. Uznaje się, że miała duży wpływ na powstanie i rozwój polskiej sceny tego nurtu muzycznego. Pojawiają się wobec niej takie określenia jak legenda polskiego ska.
Historia Zespół muzyczny Dr. Cycos założony został w Szczecinie, na początku lat dziewięćdziesiątych XX wieku. Zaś według wypowiedzi muzyków do jednego z wywiadów, był to konkretnie 1994 r.. Niektóre opracowania podają błędnie rok 1996, w którym to wydany został debiutancki album zespołu. Jego założycielem i liderem jest Paweł Czekała (pseudonim "Piguła"). Według jego wypowiedzi w wywiadzie dla magazynu „Machina” z 1999 r. to założył on zespół Dr. Cycos po to, aby móc grać muzykę, która by się mogła podobać jego żonie. Od początku swojego istnienia, grupa związana była mocno z subkulturą skinhead. Dlatego według innej wypowiedzi "Piguły" (z 2007 r.), założenie tego zespołu wynikało z jego zainteresowania się właśnie subkulturą skinhead i w związku z tym, w naturalny sposób, także muzyką ska. A nastąpiło to, po okresie jego wcześniejszego grania w zespołach punk rockowych i hardcore punkowych. Niektórzy muzycy tworzący formację sami się do skinheadów zaliczali. Jeden zaś z członków formacji bardziej pasował do kultury modsów, a inny postrzegany był jako punk. Należy jednak podkreślić zdecydowane odrzucenie przez muzyków istniejących w tym środowisku ruchów NS (narodowy socjalizm / neonazim) i innych nieakceptowanych przez nich postaw takich jak faszyzm czy rasizm. Podkreślają przy tym, że pierwotnie ruch skinhead odrzucał tego typu idee.
Do wiosny 1996 r. zespół zagrał niewiele koncertów, tak naprawdę niemal tylko w rodzimym Szczecinie. Z koncertów poza rodzimym miastem można wymienić ten, który odbył się w tym okresie czasu, w Poznaniu. Razem z Dr. Cycos, miał wystąpić zespół Ngobo Ngobo, ale jednak do występu tej drugiej formacji wówczas nie doszło. Mimo to impreza była bardzo udana, z przednią zabawą i uzyskaniem od właściciela pubu, w którym wydarzenie miało miejsce, zwrotu kosztów podróży. Tu muzycy złożyli podziękowania tamtejszej ekipie skinheadów, który pomogli w wykłóceniu się z kierownikiem lokalu o należne im pieniądze. Zespół miał także wystąpić podczas „Ska Festiwalu” w Jastrzębiu Zdroju. Impreza zaplanowana była na 16 września 1995 r. Zagrać miały także między innymi Mengele, Moonhop, Skakan, Skakanka, Zew Masaja i inni.
W lutym 1996 r. zespół wszedł do studia nagraniowego aby przygotować materiał do pierwszego albumu muzycznego. Został on nagrany w jeden weekend. W szczecińskim studiu „Kakadu” spotkały się dwa lokalne zespoły – Dr. Cycos – z nie mniej dziś legendarnymi, lecz grający w klimatach street punkowych – The Analogs. Składy tych grup dość mocno się pokrywały. Pierwszego dnia nagrana została muzyka do albumów obu grup. Dalsze dni poświęcono na wokale i miksowanie. Później trwały negocjacje z wydawcą, choć w międzyczasie ukazało się demo z tym materiałem. Pierwszy i zarazem ostatni album Dr. Cycos wydał przyjaciel "Piguły", Zdzisław "Dzidek" Jodko, w swoim wydawnictwie muzycznym „Rock’n’Roller” ze Szczecina, będącym prekursorem dzisiejszego „Jimmy Jazz Records”. Album wydano na kasecie magnetofonowej jeszcze tego samego roku – 1996, a w późniejszych latach powstały jego reedycje. Pierwsza ukazała się w 2003 r. na płycie kompaktowej. Wydawcą tego albumu było „Jimmy Jazz Records”. Oprócz utworów znanych z pierwszego wydania, zawarto także dodatkowe bonusy. Były to dodatkowe utwory muzyczne stanowiące zapis występu zespołu na żywo podczas koncertu oraz materiał wideo. Kolejne wydania ukazały się odpowiednio w 2019 r. i 2020 r. na płytach gramofonowych (winyl o barwie czerwonej i następnie winyl czarny), za sprawą tego samego wydawcy oraz ponownie na płycie kompaktowej. Te wydania związane były z jubileuszami: 30-lecia Jimmy Jazz Records i 25-lecia The Analogs. Ukazały się jako efekt współpracy wspomnianego „Jimmy Jazz Records” z „Oldschool Records”.
Można spotkać pogłoski, że zespół przestał istnieć, bo muzyka ska jednak nudzi "Pigułę" (Paweł Czekała). Tymczasem zakończenie działalności zespołu nastąpiło wówczas gdy Marcin Łuczyński nie mógł uczestniczyć w pracach grupy i jej działalność praktycznie zamarła. Wówczas trzech członków zespołu postanowiło powołać nową formację grającą street punk/oi! – The Analogs. W 2007 r. podczas wywiadu "Piguła" stwierdził, że nie bardzo widzi możliwość reaktywacji zespołu. Po pierwsze bowiem musiałby uczestniczyć w tym Marcin Łuczyński ("Marcin") – wokalista i klawiszowiec. Bez jego charakterystycznego głosu i sposobu grania, nie byłaby to wówczas według niego ta sama formacja muzyczna oraz zatraciłby się specyficzny jej klimat. A on był zajęty swoimi sprawami i innymi projektami muzycznymi. Po drugie zaś, jak sam stwierdził, nie miał ówcześnie ochoty na granie w zespole ska, tym bardziej, że zespoły w których działał – The Analogs, Anti Dread – pochłaniały mu zbyt dużo czasu aby angażować się w kolejny projekt muzyczny.
Nazwa Jak wiosną 1996 r. w swoich wypowiedziach przy okazji jednego z wywiadów twierdzili członkowie grupy, jej nazwa własna – Dr. Cycos – nie miała specjalnego znaczenia ani ukrytych podtekstów. Po prostu nie przywiązywali, przynajmniej wówczas, do niej jakiegoś konkretnego znaczenia. Choć sami tu zaznaczyli, że jak na razie – czyli na ówczesny czas – nie ma ona specjalnego znaczenia, a więc nie na zawsze tak musi pozostać. Często wymawiana była jako „Sajkos”. Choć sama jej pisownia, jak niektórzy autorzy publikacji twierdzili, może kojarzyć się nieco dziwnie. Tu jednak zwracają uwagę, że niestety mogą znaleźć się osoby, które znajdą ten nieistniejący podtest ideologiczny, podniosą go i rozpropagują, tak naprawdę wbrew intencjom muzyków. Czasem w publikacjach można spotkać także określenie tego zespołu jako „Doktor Cycos”.
Skład Członkowie zespołu z całego okresu jego istnienia, ich funkcja i instrumenty muzyczne na których grali w ramach tej grupy: Marcin Łuczyński ("Marcin"): wokalista, klawiszowiec (instrumenty klawiszowe) Marek Adamowicz ("Oreu", "Oreł"): gitarzysta (gitara) Michał (pseudonim "Kojak"): saksofonista (saksofon) Paweł Czekała (pseudonim "Piguła"): basista (gitara basowa) "Radar": wokalista Ziemowit Pawluk (pseudonim "Ziemek"): perkusista (perkusja).
Pierwszy skład zespołu obejmował trzech muzyków tworzących trio. Wyglądał on następująco: "Piguła", "Ziemek", "Marcin". Później, przez stosunkowo krótki okres czasu, w formacji grali czasowo także różni gitarzyści. Ostatecznie po przetasowaniach, wiosną 1996 r., skład grupy ustabilizował się i obejmował pięciu artystów: "Piguła", "Ziemek", "Marcin", "Oreł", "Kojak", "Radar".
Powiązania W publikacjach i innych opracowaniach jako najbardziej oczywiste powiązanie zespołu Dr. Cycos wymienia się formację The Analogs. Faktem bowiem jest, że aż trzech muzyków tworzących Dr. Cycos było też osobami z podstawowego, założycielskiego składu The Analogs, czyli "Oreł", "Piguła" i "Ziemek". Ta druga formacja ma w swoim repertuarze między innymi kilka utworów zespołu Dr. Cycos. Oprócz tej grupy można wymienić także inne formacje powiązane z Dr. Cycos. Takimi zespołami są przykładowo Anti Dread, WC.
W tym kontekście zwraca uwagę Paweł "Piguła" Czekała, który w trakcie swojej kariery muzycznej był członkiem Dr. Cycos oraz takich formacji jak: The Analogs, Anti Dread, D.E.I.M.O.S., The Hunkies, Strawberry, Street Chaos. Z kolei Marcin Łuczyński swego czasu współtworzył także formację Indios Bravos. Czasem gościnnie śpiewał razem z The Analogs w chórkach oraz nagrywał tam w pojedynczych utworach partie instrumentów klawiszowych. Ciekawą karierą muzyczną może się również pochwalić Marek Adamowicz. Był on w różnych okresach czasu członkiem takich zespołów jak The Analogs, The Bootz, Mengele, OCB Technika oraz rozwijał własny projekt muzyczny działający pod szyldem Electric Rudeboyz (OREU presents Electric Rudeboyz).
W pewnym krótkim okresie czasu z zespołem na gitarze grał Andrzej Kutys ("Ślepa Furia"), późniejszy członek grupy Moonlight.
Twórczość Twórczość i muzyka prezentowana przez zespół Dr. Cycos zaliczana jest przede wszystkim do nurtu ska. Jak twierdzą w swoich wypowiedziach sami muzycy stylistycznie jest to bardziej rocksteady, choć oczywiście z elementami reggae i wymienionego ska. I tak właśnie określają własną twórczość. Nadmieniają przy tum, że cenią także nurt 2 Tone. Komentatorzy zaś niezależni jednak zdecydowanie pozostają przy przypisaniu zespołu do muzyki i sceny ska. Oczywiście pojawią się przy tym także wskazania innych nurtów i styli muzycznych, które według nich są dostrzegalne w muzyce zespołu i mają wpływ na jej brzmienie. A pośród nich pojawiają się już wskazanej wyżej rocksteady, reggae, 2 Tone i latynoskie rytmy, a nawet beat. Z tej mieszanki stylistycznej kreowane są takie określenia na twórczość grupy Dr. Cycos jak ska z nutą rocksteady, rocksteady ska, czy określenie stworzone przez jednego z recenzentów albumu formacji – chuligański rocksteady–beat. Jak to określił "Piguła" w wywiadzie praktycznie grupa promowała w ten sposób kulturę pochodzącą z Jamajki.
Podstawę instrumentarium grupy stanowią typowe instrumenty muzyczne: gitara, gitara basowa i perkusja. Do tego brzmienia poszczególnych utworów wzbogacone są dzięki wprowadzeniu do nich dźwięków z instrumentów klawiszowych i saksofonu.
Zespół wykonuje przede wszystkim utwory własne w wymienionej wyżej stylistyce. Istotny wkład w ten repertuar ma Paweł "Piguła" Czekała. Jest on jego współautorem. Ponadto w repertuarze znajdują się także utwory oparte na standardach muzyki knajpowo-dancingowej: polskiej – „Bella Donna” z repertuaru Tercetu Egzotycznego, zagranicznej – „Tequilla” czy „Tico Tico”. Jak wyżej wspomniano, niektóre utwory Dr. Cycos w nowej aranżacji wykonuje formacja The Analogs.
Odbiór i opinie Grupa uznawana jest za jedną z pierwszych, krajowych, grup wykonujących muzykę w nurcie ska. Jej działalność z lat 90. XX wieku uznaje się za mającą istotny wpływ na powstanie i rozwój polskiej sceny ska. Szczególnie zaś uwagę zwraca debiutanckie wydawnictwo tej formacji z 1996 r., które było jednym z pierwszych polskich albumów studyjnych z muzyką ska, jakie ukazały się w Polsce. A nawet niektórzy autorzy publikacji twierdzą był pierwszym polskim, „pełnometrażowym” albumem z muzyką w tym nurcie. Dlatego postrzegany jest jako prawdziwy krok milowy na polskiej scenie muzycznej.