Bezirk Mosty Wielkie – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa było miasteczko Mosty Wielkie.
Historia Bezirk Mosty Wielkie (także Bezirk Gross-Mosty) utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde).
Bezirk Mosty Wielkie objął obszar o wielkości 11,5 mil², zamieszkany przez 21.300 ludzi i podzielony na 24 gminy katastralne, w tym jedno miasteczko (Mosty Wielkie). Wszedł w skład cyrkułu żółkiewskiego, jako jeden z jego dziesięciu powiatówAllgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855..
Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większych powiatów. Obszar zniesionego Bezirk Mosty Wielkie wszedł wtedy w skład nowych powiatów żółkiewskiego i sokalskiego (vide podział w tabeli poniżej)Verordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator.
Podział administracyjny (1854) +Podział administracyjny Bezirk Mosty Wielkie w 1854 rokuLp.Gmina jednostkowaPowierzchniaLudnośćPowiat w 1867 po zniesieniu1Mosty Wielkie (m)97102323żółkiewski2Dworce5245937żółkiewski3Borowe z Łęgowem265550żółkiewski4Wolica ze Stanisławówką i Wieczorkami5714689żółkiewski5Rekliniec7006796żółkiewski6Derewnia z Niedźwiednią45551163żółkiewski7Jastrzębica5261855sokalski8Wołswin z Naradną3114790sokalski9Tyszyce1587325sokalski10Hoholów1107335sokalski11Parchacz3986830sokalski12Sielec z Zawoniem i Nosatem139811956sokalski13Butyny z Szyszakami i Kazuminem104161655żółkiewski14Kulawa z Łazową1572587żółkiewski15Lubella36271410żółkiewski16Radwańce z Wólką Radwaniecką5379410sokalski17Batiatycze z Tłumaczem, Lipnikami i Zdeszowem151531935żółkiewski18Kupiczwola4480351żółkiewski19Dalnicz z Greniuchami, Herawicami i Chocholcem932439żółkiewski20Zubówmost z Różanką i Ignacówką507691żółkiewski21Bojaniec z Wierzbicą i Warenicami3830948żółkiewski22Strzemień1035343żółkiewski23Przystań4062750żółkiewski24Horodyszcze Bazyliańskie205232sokalski Objaśnienie:
(M) = miasto; (m) = miasteczko
Przypisy
Bibliografia Handbuch des Lemberger Statthelterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1858. Lemberg, 1858. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim.
Kategoria:Mosty Wielkie Mosty Wielkie