mały|Uroczystość Wniebowzięcia w Lewiczynie w 2012 r. mały|Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny uczta, Novara di Sicilia|239x239px mały|Bukiet z ziół, kwiatów, zbóż, owoców i warzyw święcony we wsi Jednorożec (Kurpie Zielone) w uroczystość Matki Boskiej Zielnej Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny (łac. Assumptio Beatissimae Mariae Virginis in caelum) – artykuł wiary chrześcijańskiej, przede wszystkim wyznania katolickiego i prawosławnego, dotyczący wzięcia do nieba, z ciałem i duszą, Najświętszej Maryi Panny, matki Jezusa Chrystusa; miało ono miejsce po zakończeniu jej ziemskiego życia. Tradycyjnie nazywane „małą Wielkanocą”.
Przekonanie to, obecne u Ojców Kościoła chrześcijańskiego Wschodu i Zachodu, od 1 listopada 1950 roku stanowi w Kościele rzymskokatolickim dogmat wiary z uroczystego nauczania. Uroczystość Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny obchodzona jest w Kościele rzymskokatolickim w dniu 15 sierpnia jako święto nakazane.
Treść i znaczenie artykułu wiary Zgodnie z przekazem katolickim i prawosławnym, Maryja, matka Jezusa Chrystusa, pozostając po zmartwychwstaniu w gronie uczniów, osiągnąwszy sędziwy wiek, została zabrana przez Boga z ciałem i duszą do nieba.
Treść wiary we Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny pochodzi ze starożytnej tradycji ustnej, która powołuje się na szereg tekstów biblijnych (zob. Ps 34; Pnp 1,4.8,5.3,6; Łk 1,46-55; Ap 11,19; Ap 12,1-6) niepodejmujących jednak tego tematu bezpośrednio lecz figuratywnie. Wyjątkowe miejsce zajęła tutaj Pieśń nad pieśniami, w której zaczęto wyczytywać szereg zapowiedzi wniebowzięcia Maryi. Biorąc pod uwagę historyczny wymiar zdarzenia:
(...) o kresie życia Maryi nie dowiadujemy się z pism Nowego Testamentu niczego dosłownego. Mówi nam o tym jedynie zachowana tradycja ustna, której niejasnych śladów moglibyśmy się doszukiwać w dwunastym rozdziale Apokalipsy. Przekazy krążące wewnątrz wspólnot chrześcijańskich pozwalają nam na pewno stwierdzić, że Maryja dokonała swoich dni w towarzystwie uczniów Chrystusa. Już bardzo stare ikony pokazują, jak leży na posłaniu, otoczona czcią apostołów. Jeden z nich kołysze przy niej kadzidłem, a z nieba powraca Chrystus, aby zaprowadzić jej duszę do wiecznego domu.
Wniebowzięcie poprzedzało odejście Maryi z tego świata, nazywane przez chrześcijański Wschód „zaśnięciem”:
W chwili „zaśnięcia” (dormition) Maryja została mocą Bożą zabrana z ciałem i duszą do nieba, aby w ten sposób wypełnić prorocze słowa Pieśni nad pieśniami: Pociągnij mnie za sobą, pobiegnijmy już teraz razem. Wprowadź mnie, królu, do swoich komnat (Pnp 1,4). Podobno kiedy wznosiła się do nieba, spod jej stóp sypały się na grób i głowy apostołów płatki kwiatów. Bóg dał znać, że jej odejście było tak naprawdę nowymi narodzinami. A wraz z nimi objawiła się – duchowa płodność.
Wcześniej podobne wniebowzięcia zdarzyły się, zgodnie z przekazem biblijnym, w przypadku Eliasza i Henocha, który znikł, bo zabrał go Bóg (Rdz 5,24). Podstawy dla wniebowzięcia Maryi są jednak znacząco odmienne.
Wniebowzięcie w głównych wyznaniach chrześcijańskich Kościół rzymskokatolicki Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny jest przedmiotem dogmatu Kościoła katolickiego, ogłoszonego przez papieża Piusa XII 1 listopada 1950 r. w konstytucji apostolskiej Munificentissimus Deus (Najszczodrobliwszy Bóg). Dogmat ten stwierdza, że po zakończeniu swojego ziemskiego życia Najświętsza Maryja Panna została z ciałem i duszą wzięta do wiecznej chwały. Definicja dogmatyczna nie rozstrzyga jednak kwestii samej jej śmierci. Tu teologowie dzielą się na uznających jej ziemską śmierć (tzw. mortaliści) oraz ich przeciwników (tzw. immortaliści). Interpretacja mortalistyczna jest jednak znacznie mocniej osadzona w tradycji Kościoła, zwłaszcza Wschodniego, a także poparta pobożnością udokumentowaną w literaturze apokryficznej i materialnych zabytkach Ziemi Świętej. Zgodnie z interpretacją mortalistyczną nauczał ponadto papież Jan Paweł II.
Wniebowzięcie NMP jest w Kościele katolickim świętem nakazanymKodeks prawa kanonicznego, kan. 1246Kodeks kanonów Kościołów wschodnich, kan. 880.
Starokatolicyzm Starokatolicy nie uznają dogmatu o Wniebowzięciu Najświętszej Maryi Panny. Ponieważ zdaniem tego Kościoła nie ma on podstaw biblijnych ani też nie został ogłoszony przez Sobór Powszechny, nie można go uznać za dogmat obowiązujący wszystkich katolików. Starokatolicy obchodzą 15 sierpnia święto Zaśnięcia Bogurodzicy lub Święto Bogurodzicy wspominając dzień śmierci Matki Jezusa i jej przejście do nieba, nie dogmatyzują jednak, w jaki sposób to się dokonało. Tego dnia we wspólnotach starokatolickich w sposób szczególny rozważa się życie Maryi i jej znaczenie w historii zbawienia.
Wyjątek stanowią Kościoły mariawickie i polskokatolickie, które uznają Wniebowzięcie Maryi, choć nie definiują go jako dogmat.
Prawosławie i Kościoły wschodnie Opierające swą doktrynę na Tradycji Apostolskiej kościoły wschodnie, w tym Cerkiew prawosławna, wyznają wiarę w Zaśnięcie Bogurodzicy i celebrują ją przez odpowiednie święta, choć nie dogmatyzują tej nauki.
Protestantyzm Chrześcijanie kościołów protestanckich oraz Świadkowie Jehowy sprzeciwiają się temu dogmatowi, uznając, że nie ma on potwierdzenia w Biblii.
Obchody Wydarzenia związane z zakończeniem ziemskiego życia Maryi zaczęto upamiętniać w V wieku na Wschodzie przez obchody święta Zaśnięcia Matki Bożej, które stało się tym samym jednym z najstarszych świąt maryjnych. Obchodzone początkowo lokalnie, zwiększało później swój zasięg, przybierając różne nazwy (np. Zaśnięcia, Przejścia czy Odpocznienia Maryi), aż do upowszechnienia się w całym Kościele.
W Polsce i innych krajach europejskich czci się Matkę Boską Wniebowziętą jako patronkę ziemi i jej bujnej roślinności, stąd w polskiej tradycji ludowej święto znane jest pod nazwą Matki Boskiej Zielnej. Święci się wówczas związane najczęściej w bukiet) kwiaty, zioła, owoce, zboża i warzywa. Jest to nawiązanie do przedchrześcijańskich: z jednej strony rzymskich Nemoraliów, które świętowano w podobnym terminie na cześć bogini Diany – patronki przyrody, z drugiej do słowiańskich podziękowań boginiom Mokoszy, Dziewannie i Marzannie oraz celebracji żniw oraz zbiorów płodów rolnych.
W innych krajach też używa się potocznych nazw ludowych, np. Matki Boskiej Korzennej (Czechy) czy Matki Boskiej Znakomitej (KongoMatka Boża „Owocowa”).
Święto obchodzone jest w Polsce 15 sierpnia i jest to dzień wolny od pracy. W Kalwarii Zebrzydowskiej odbywają się inscenizacje Zaśnięcia Maryi oraz jej Wniebowzięcia. Na Jasną Górę zmierzają pielgrzymki z całej Polski. W innych częściach Polski święto wiąże się często z obchodami dożynek.
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Michał Gołębiowski, Płeć wniebowzięta, Christianitas // etnomuzeum.eu Tekst konstytucji apostolskiej „Munificentissimus Deus”
The rejection of the term Theotokos by Nestorius Constantinople more by EIRINI ARTEMI Wiersz "Ziele" Miry Kuś w polskiej i angielskiej wersji językowej Zaśnięcie Bogurodzicy (15 sierpnia) – kalendarz prawosławny na pravoslavie.ru (według liturgii kalendarza juliańskiego)
Zobacz też
święta katolickie w Polsce święta maryjne w Polsce święta prawosławne w Polsce misterium w Elche
Kategoria:Dni wolne od pracy Kategoria:Ikonografia Matki Bożej Kategoria:Święta chrześcijańskie