Virgohamna (pol. Zatoka Virgo) – mała zatoka na północnym wybrzeżu wyspy , położonej u północno-zachodniego wybrzeża Spitsbergenu, w archipelagu Svalbard. Nazwa zatoki pochodzi od statku SS Virgo, którym w 1896 podróżował szwedzki inżynier i odkrywca Salomon August Andrée. Virgohamna znajduje się około dwóch kilometrów na północ od Smeerenburga, historycznej stacji wielorybniczej na wyspie Amsterdam, która leży po drugiej stronie małej cieśniny.
Holenderska baza wielorybnicza mały|300x300px| Stacja Andréego na zachodnim brzegu Virgohamny, odbitka fotochromowa (ok. 1896-97). W początkach XVII wieku Holendrzy zaczęli korzystać z Virgohamny jako bazy wielorybniczej. Pierwsze pewne wzmianki na ten temat dotyczą 1633, kiedy to holenderscy zimownicy nazwali to miejsce w swoich relacjach „Zatoką Houckera”. W 1636, z uwagi na brak wolnych miejsc na plaży w Smeerenburgu, nowo powstałe fryzyjskie przedsiębiorstwo Noordsche Compagnie założyło w Virgohamnie stałą bazę wielorybniczą, która później nazwano Harlingen kokerij („kuchnia z Harlingen”). Statki z Harlingen korzystały z bazy do lat czterdziestych, po czym kupcy posiadający udziały w stacji zaczęli oferować możliwość korzystania z niej innym holenderskim wielorybnikom, za określoną opłatą. W 1671, gdy bazę odwiedził niemiecki chirurg , była ona już opuszczona. Martens odnotował, że baza liczyła wówczas cztery budynki, „z których dwa były magazynami, a w pozostałych mieściły się mieszkania”. W budynkach znalazł narzędzia i beczki zamarznięte w lodzie.
Podczas prac archeologicznych w Virgohamnie odkryto pozostałości pięciu budynków i trzech podwójnych pieców do przetapiania wielorybiego tłuszczu należących do „kuchni z Harlingen”. Z kolei na niewielkiej wyspie Æøya, położonej na wschodnim wybrzeżu zatoki i nazwanej na cześć żyjących tam edredonów, znaleziono pozostałości innej bazy wielorybniczej.
Wyprawa balonowa Andréego W 1896 Salomon August Andrée zbudował w Virgohamnie hangar dla balonów podczas przygotowań do wyprawy balonem na biegun północny. Niesprzyjające wiatry zmusiły go do zawrócenia już przy pierwszej próbie. Szwed powrócił do Virgohamny latem 1897 i na początku lipca podjął nieudaną próbę dotarcia na biegun.
Wyprawa sterowcowa Wellmana W 1906 Amerykanin zbudował w zatoce hangar dla sterowców, skąd planował dotrzeć na biegun za pomocą sterowca. Hangar ukończono dopiero w sierpniu. Za późno, aby wyruszyć w podróż. Wellman powrócił następnego lata, ale znów nie udało mu się osiągnąć celu. Powrócił do Virgohamny raz jeszcze w 1909, lecz i wówczas nie udało mu się dotrzeć do bieguna.
Przypisy
Kategoria:Zatoki Svalbardu