Polskie kontyngenty wojskowe w siłach morskich Organizacji Traktatu PółnocnoatlantyckiegoFormalne nazwy kontyngentów: PKW Bielik: Polski Kontyngent Wojskowy w składzie Sił Sojuszniczych Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego na Morzu Śródziemnym () PKW Pułaski: Polski Kontyngent Wojskowy w składzie Sił Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego wydzielonych do operacji Active Endeavour na Morzu Śródziemnym () PKW Bielik: Polski Kontyngent Wojskowy w składzie Sił Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego w operacji Active Endeavour na Morzu Śródziemnym () PKW Pułaski: Polski Kontyngent Wojskowy w składzie Stałego Zespołu Sił Morskich Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego w operacji Active Endeavour na Morzu Śródziemnym i na Morzu Czarnym () PKW Kondor: Polski Kontyngent Wojskowy w składzie Sił Zadaniowych Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego do operacji Active Endeavour na Morzu Śródziemnym () PKW Bielik: Polski Kontyngent Wojskowy w składzie Sił Zadaniowych Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego w operacji Active Endeavour na Morzu Śródziemnym () PKW Czernicki: Polski Kontyngent Wojskowy w składzie Stałego Zespołu Sił Obrony Przeciwminowej Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego – Grupa 1 w operacji Active Endeavour na Morzu Śródziemnym () PKW Czernicki 2017: Polski Kontyngent Wojskowy w składzie Stałego Zespołu Sił Obrony Przeciwminowej Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego – Grupa 2 w działaniach na Morzu Śródziemnym, Morzu Czarnym i Morzu Egejskim () PKW Pułaski 2019: Polski Kontyngent Wojskowy w składzie Stałego Zespołu Morskiego Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego – Grupa 1 w działaniach na Oceanie Atlantyckim, Morzu Norweskim, Morzu Północnym, Morzu Bałtyckim i Morzu Śródziemnym () PKW Morze Północne: Polski Kontyngent Wojskowy w składzie Stałego Zespołu Sił Przeciwminowych Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego - Grupa 1 w działaniach na Oceanie Atlantyckim, Morzu Norweskim, Morzu Północnym i Morzu Bałtyckim () PKW Kościuszko: Polski Kontyngent Wojskowy w składzie Stałego Zespołu Morskiego Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego − Grupa 1 w działaniach na Morzu Bałtyckim, Morzu Północnym, Morzu Norweskim, Morzu Śródziemnym oraz we wschodniej części Oceanu Atlantyckiego () PKW Czernicki 2023: Polski Kontyngent Wojskowy w składzie Stałego Zespołu Sił Przeciwminowych Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego – Grupa 1 w działaniach na Morzu Bałtyckim, Morzu Północnym, Morzu Norweskim oraz we wschodniej części Oceanu Atlantyckiego () PKW Noteć 2025: Polskie Kontyngent Wojskowy w składzie Stałego Zespołu Sił Obrony Przeciwminowej Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego – Grupa 1 w działaniach na Morzu Bałtyckim () PKW Czernicki 2026: Polski Kontyngent Wojskowy w składzie Grupy Zadaniowej Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego na Morzu Bałtyckim, Morzu Norweskim, Morzu Północnym i Oceanie Atlantyckim () PKW Kormoran 2026: Polski Kontyngent Wojskowy w składzie Grupy Zadaniowej Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego na Morzu Bałtyckim, Morzu Norweskim, Morzu Północnym i Oceanie Atlantyckim () – wydzielone komponenty Marynarki Wojennej, przeznaczone do działań w ramach stałych zespołów morskich NATO na Oceanie Atlantyckim, Morzu Norweskim, Północnym, Bałtyckim, Śródziemnym i Czarnym od 2006 roku oraz do zabezpieczenia Morza Śródziemnego w ramach operacji pod kryptonimem Active Endeavour po zamachach z 11 września, operując w latach 2005–2011.

Okręty Marynarki Wojennej w Stałych Zespołach Sił Morskich NATO

Od 2005 w ramach stałych sił morskich Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego funkcjonują cztery zespoły okrętów, przyporządkowane operacyjnie do dwóch akwenów: Ocean Atlantycki (Morze Północne, Morze Norweskie, Morze Bałtyckie) Stały Zespół Sił Morskich NATO – Grupa 1 (Standing NATO Maritime Group 1, SNMG1), do 2004 STANAVFORLANT Stały Zespół Sił Obrony Przeciwminowej NATO – Grupa 1 (Standing NATO Mine Countermeasures Group 1, SNMCMG1), do 2004 MCMFORNORTH Morze Śródziemne (Morze Czarne) Stały Zespół Sił Morskich NATO – Grupa 2 (Standing NATO Maritime Group 2, SNMG2), do 2004 STANAVFORMED Stały Zespół Sił Obrony Przeciwminowej NATO – Grupa 2 (Standing NATO Mine Countermeasures Group 2, SNMCMG2), do 2004 MCMFORSOUTH

Do zadań zespołów należy SNMG: monitorowanie ruchu na szlakach komunikacyjnych, kontrola i zabezpieczanie podejrzanych jednostek, prowadzenie akcji humanitarnych, SNMCMG: poszukiwanie, wykrywania i niszczenie obiektów stanowiących zagrożenie dla morskich szlaków komunikacyjnych, zadania wspólne: udział w międzynarodowych i sojuszniczych ćwiczeniach morskich.

Na przestrzeni lat okręty i personel polskiej Marynarki Wojennej wielokrotnie pełnili służbę w ramach stałych zespołów: Stały Zespół Sił Morskich NATO – Grupa 1: ORP "Gen. K. Pułaski": 2006, 2008, 2019, ORP "Gen. T. Kościuszko": 2023, Stały Zespół Sił Morskich NATO – Grupa 2: ORP "Gen. T. Kościuszko": 2016, Stały Zespół Sił Obrony Przeciwminowej NATO – Grupa 1: ORP "Mewa": 2002, 2005, 2010, 2015, ORP „Czajka”: 2003, 2007, 2010, 2013, ORP „Flaming”: 2003, 2005, 2011, 2014, ORP "Kontradmirał Xawery Czernicki": 2010, 2011, 2013, 2023, 2026 (dowództwo w 2010, 2011, 2023, 2026; okręt flagowy w 2010, 2011, 2013, 2023, 2026), PKW Morze Północne: 2021-2022 (dowództwo SNMCMG1), ORP "Drużno": 2023, ORP "Hańcza": 2023, ORP "Necko": 2025, ORP "Mewa": 2026, Stały Zespół Sił Obrony Przeciwminowej NATO – Grupa 2: ORP "Kontradmirał Xawery Czernicki": 2017 (dowództwo i okręt flagowy).

W szczególnych przypadkach otrzymywali status kontyngentu wojskowego: w latach 2006-2011 wiązało się to z udziałem okrętów w operacji Active Endeavour na Morzu Śródziemnym (ORP "Gen. K. Pułaski" i ORP "Kontradmirał Xawery Czernicki"), po 2017 ograniczonych do szkoleń i ćwiczeń sojuszniczych oraz dowodzenia zespołem okrętów na we wschodniej części akwenu Oceanu Atlantyckiego (ORP "Gen. K. Pułaski", ORP "Gen. T. Kościuszko", ORP "Kontradmirał Xawery Czernicki").

Okręty Marynarki Wojennej w operacji "Active Endeavour" Na mocy artykułu 5. traktatu waszyngtońskiego siły morskie NATO i państw sojuszniczych rozpoczęły w dniu 6 października 2001 koordynowaną przez Dowództwo Morskie Dowództwa Sił Połączonych (Maritime Command Joint Force Command, MC JFC) w Neapolu operację zabezpieczenia żeglugi i zapobiegania terroryzmowi na Morzu Śródziemnym, nazwaną 26 października Active Endeavour. W listopadzie 2016, ze względu na zmianę charakteru zagrożeń na Morzu Śródziemnym w związku z kryzysem migracyjnym operacja Active Endeavour została zastąpiona operacją Sea Guardian, nie bazującą na artykule 5. traktatu waszyngtońskiego.

Polska Marynarka Wojenna do operacji dołączyła dopiero na początku 2005. Najczęściej były to okręty podwodne (ORP "Bielik" – trzykrotnie i ORP "Kondor" – raz), których zmiany, w przeciwieństwie do kontyngentów Wojsk Lądowych, były krótsze, bo 3-miesięczne.

Do ich zadań należało: monitorowanie statków i w razie konieczności ich kontrolowanie, zapobieganie przemytowi ludzi i towarów, zapobieganie wspierania terroryzmu.

Ponadto doraźnie, na odmienne i nieregularne okresy, do operacji Active Endeavour włączane były polskie okręty wchodzące w skład Stałych Sił Morskich NATO: ORP "Gen. K. Pułaski" w 2006 (patrolowanie rejonu Kanału Sueskiego w poszukiwaniu statków podejrzanych o wspieranie terroryzmu) i 2008 oraz ORP "Kontradmirał Xawery Czernicki" w 2011 (wzmożenie działań NATO w związku z wojną domową w Libii; okręt nie brał jednak udziału w Operacji Unified Protector).

Polskie kontyngenty wojskowe Kontyngent Początek Koniec Dowódca Okręt Liczebność Podporządkowanie Przypis PKW Bielik 14.01.2005 29.04.2005 kmdr por. Sławomir Wiśniewski ORP "Bielik" 26 marynarzy MC JFC Neapol PKW Pułaski 01.03.2006 14.03.2006 kmdr ppor. Kazimierz Mazurkiewicz ORP "Gen. K. Pułaski" 215 marynarzy SNMG1 PKW Bielik 11.10.2006 12.2006 kmdr por. Sławomir Wiśniewski ORP "Bielik" 26 marynarzy MC JFC Neapol 01.2007 29.03.2007 kmdr ppor. Grzegorz Chomicz PKW Pułaski 28.07.2008 08.2008 kmdr ppor. Piotr Nieć ORP "Gen. K. Pułaski" 215 marynarzy SNMG1 PKW Kondor 10.10.2008 12.2008 kmdr ppor. Piotr Pawłowski ORP "Kondor" 27 marynarzy MC JFC Neapol 01.2009 31.03.2009 kmdr ppor. Arkadiusz Teska PKW Bielik 15.11.2010 02.2011 kmdr por. Piotr Pawłowski ORP "Bielik" 26 marynarzy MC JFC Neapol PKW Czernicki 14.03.2011 18.06.2011 kpt. mar. Marek Szwarc ORP "Kontradmirał Xawery Czernicki" 59 marynarzy SNMCMG1 PKW Czernicki 2017 17.01.2017 06.07.2017 kmdr por. Aleksander Urbanowicz ORP "Kontradmirał Xawery Czernicki" 70 marynarzy SNMCMG2 PKW Pułaski 2019 01.02.2019 30.06.2019 kmdr por. Paweł Werner ORP "Gen. K. Pułaski" 215 marynarzy SNMG1 PKW Morze Północne 02.10.2021 12.01.2022 kmdr por. Michał Dziugan 10 marynarzy SNMCMG1 PKW Kościuszko 11.01.2023 29.06.2023 kmdr por. Maciej Pałacha ORP "Gen. T. Kościuszko" 215 marynarzy SNMG1 PKW Czernicki 2023 06.07.2023 31.12.2023 kmdr ppor. Piotr Bartosewicz ORP "Kontradmirał Xawery Czernicki"ORP "Drużno"ORP "Hańcza" 140 marynarzy SNMCMG1 PKW Noteć 2025 01.07.2025 31.12.2025 kmdr por. Paweł Chomiuk ORP "Necko" 32 marynarzy SNMCMG1 PKW Czernicki 2026 01.01.2026 30.06.2026 kmdr por. Kacper Sterne ORP "Kontradmirał Xawery Czernicki" 70 marynarzy SNMCMG1 PKW Kormoran 2026 01.07.2026 kmdr ppor. Bartosz Blaszke ORP "Mewa" 51 marynarzy SNMCMG1

Odznaczenia za udział w kontyngencie Od 13 maja 2010 żołnierzom PKW Bielik, Pułaski, Kondor i Czernicki biorącym udział w operacji Active Endeavour przysługuje pamiątkowe odznaczenie zwane Gwiazdą Morza Śródziemnego.

Uwagi

Przypisy

Kategoria:Polskie kontyngenty wojskowe Kategoria:Marynarka Wojenna Kategoria:Jednostki organizacyjne wojska utworzone w 2005