mały|280x280px|Główny most w Braniewie, w ciągu drogi krajowej nr 54, widok nocą Mosty w Braniewie – obiekty inżynieryjskie na terenie Braniewa obejmujące głównie przeprawy przez rzekę Pasłękę, łączące lewo- i prawobrzeżną część miasta.
Tło historyczne Historia przepraw przez Pasłękę w rejonie Braniewa jest dużo starsza niż historia samego miasta. Na tym miejscu już w czasach starożytnych znajdował się bród, przez który wiódł szlak handlowy (słynny bursztynowy szlak) pomiędzy krajami basenu Morza Śródziemnego a miastami na południowym wybrzeżu Morza BałtyckiegoAnzeiger für Kunde der deutschen Vorzeit. Neue Folge. Organ des Germanischen Museums. 1873, nr 3 März.Karsten Dahmen Zur geschichte des schatzfundes von klein-tromp im früheren ostpreussen (heute Trąbki Małe, Polen), [w:] Wiadomości Numizmatyczne, R. LIX, 2015, z. 1–2 (199–200) Polish Numismatic News IX (2015).. Przed podbojem tych ziem przez zakon krzyżacki istniała przy tym brodzie pruska osada Warmów o nazwie Brusebergue. Gdy około 1240 gród został podbity przez zakon, założył na tym miejscu własną osadę, która już wkrótce, w 1254, uzyskała prawa miejskie.
Bród stanowił jednakże znacznie mniej dogodną formę przemieszczania się i transportu towarów niż stałe połączenie mostowe. Przeprawy mostowe w Braniewie nabrały zwłaszcza dużego znaczenia po założeniu w 1341 roku przez biskupa Hermana z Pragi na prawym brzegu Pasłęki Nowego Miasta Braniewa i stanowiły ważne połączenie komunikacyjne obu sąsiadujących ze sobą organizmów miejskich. Po połączeniu w 1772 obu miast mosty stały się jeszcze bardziej nieodzowne do sprawnego funkcjonowania rozrastającej się aglomeracji miejskiej.
Most młyński Jest to główny most przez rzekę Pasłękę w Braniewie, znajduje się w ciągu drogi krajowej nr 54, przed 1945 w ciągu . Określany w przeszłości jako most młyński, po 1915 jako kamienny, współcześnie – tak jak wszystkie pozostałe mosty w Braniewie – pozostaje bezimienny.
W średniowieczu był to most częściowo zwodzony, wykonany był z drewna i połączony z wjazdową bramą do miasta. Nazwany był – analogicznie jak Brama Młyńska – mostem młyńskim, od położonego w pobliżu Wielkiego Młyna Miejskiego. Most był wielokrotnie palony i odbudowywany, m.in. dwukrotnie przez wojska francuskie w 1807 i w 1813. W 1816 ponownie odbudowany jako most drewniany. Most charakteryzował się, podobnie jak drugi most, kotlarski, podporami z wydłużonymi izbicami (lodołamami) od strony napływającej kry lodowej.
Wzrastający ruch coraz cięższych pojazdów spowodował, iż drewnianą konstrukcję trzeba było zastąpić solidniejszą przeprawą. W okresie od 5 maja 1914 do 2 listopada 1915 na resztkach fundamentów rozebranej Bramy Młyńskiej został zbudowany pierwszy most betonowy w mieścieAugustin Lutterberg, Zur Baugeschichte der Altstadt Braunsberg, ZGAE, XIX, 1916, s. 674.. Odróżniał go od poprzednich mostów brak podpór w rzece, była to konstrukcja oparta na jednym łuku, budowę mostu prowadziła firma Windschild & Langelott z KrólewcaBericht über die Verwaltung und den Stand der Gemeinde-Angelegenheiten der Stadt Braunsberg umfassend das Kalenderjahr 1914, Braunsberg. Druck der der Heyneschen Buchdruckerei (G. Riebensahm) 1915, s. 5 (Szukaj w Archiwach, scan 217)Bericht über die Verwaltung und den Stand der Gemeinde-Angelegenheiten der Stadt Braunsberg umfassend das Kalenderjahr 1915, Braunsberg. Druck der der Heyneschen Buchdruckerei (G. Riebensahm) 1916, s. 19 (Szukaj w Archiwach, scan 331). Dodatkowo most został ozdobiony czterema charakterystycznymi wieżyczkami w narożnikach. Dla udrożnienia ciągu komunikacyjnego po obu stronach rzeki rozebrano dodatkowo kilka budynków mieszkalnych. Most ten przetrwał do 19 marca 1945 roku, kiedy został wysadzony przez wycofujące się w kierunku północnym wojska niemieckie. Dopiero po trzech latach, w 1948, został odbudowany przez już polskich osadników. Przez ten czas obie części miasta spajały 2 tymczasowe drewniane mosty przerzucone przez rzekę – jeden w miejscu zniszczonego mostu kotlarskiego, drugi w rejonie ulicy PCKPiotr Gursztyn Rzeka łączy, rzeka dzieli [w:] IKAT. Gazeta Braniewska, 11 lutego 2005 r., s. 14. Aby umożliwić przeprawę cięższych pojazdów, konieczne stało się zamontowanie stalowej konstrukcji i 11 grudnia 1947 drewniany most na przyczółkach mostu kotlarskiego zastąpił wojskowy most kratownicowy typu Baileya. Był on jednak na tyle wąski, że ruch odbywał się na nim jednokierunkowoNowy most w Braniewie jest już czynny od wczoraj likwidując groźbę powodzi, Życie Olsztyńskie. Pismo ziemi warmińsko-mazurskiej, 12 grudnia 1947, nr 223, s. 6. Był jednak własnością zdobywców, tj. Armii Czerwonej, która w 1945 postawiła tę tymczasową konstrukcję typu Baileya, aby z jednej strony zapewnić manewrowość swoich wojsk, a z drugiej strony, aby móc sprawnie wywozić transporty z łupami wojennymi, gdyż przez Braniewo wiodła z Zachodu najkrótsza droga do ZSRR (tj. do obwodu królewieckiego).
Most betonowy odbudowano, po wcześniejszym rozminowaniu gruzów, w roku 1948 pod kierunkiem inż. Stanisława Rojka, kierownika Powiatowego Zarządu Dróg w Braniewie. Odbudowany most wyglądem był zbliżony do mostu przedwojennego, zachowano również ocalałe charakterystyczne 4 wieżyczki na narożnikach. Przez siedemdziesiąt lat, aż do dnia 15 czerwca 2018, był to jedyny stały most drogowy spajający obie części miastaWprawdzie od 19 stycznia do grudnia 2012 działał w ciągu ulic PCK i Przemysłowej drugi most drogowy, ale była to tylko konstrukcja tymczasowa..
Most ten w niezmienionej konstrukcji przetrwał do roku 2012, kiedy to w okresie od 18 czerwcaBraniewo. Ruszył remont „betonowego” mostu. Objazd jednak uciążliwy, IKAT. Gazeta Braniewska, 22 czerwca 2012 r., s. 5 do początku grudnia 2012Umarł most, niech żyje most, IKAT. Gazeta Braniewska, 14 grudnia 2012, s. 3 roku był zamknięty, został całkowicie rozebrany i postawiony niemal od nowa, ale również w podobnym wyglądzie co poprzednie konstrukcje betonowe, a stylistyką barier jeszcze bardziej upodobnił się do mostu przedwojennegoWojciech Andrearczyk Jak odbudowywano „betonowy” most na rzece Pasłęce. Najpierw musieli rozminować przyczółki, [w:] Ikat. Gazeta Braniewska nr 27, 13–19.07.2012.. Nośność nowego mostu wzrosła z 32 ton przed remontem (co stanowiło poważne utrudnienie w ruchu pojazdów ciężarowych) do 42 ton. Termin zakończenia prac był zaplanowany na 15 grudnia 2012, ale nowy obiekt udostępniono kierowcom prawie trzy tygodnie przed terminem. Koszt remontu wyniósł 6,5 mln zł, jego wykonawcą była firma Most sp. z o.o. z Sopotu. Następnie most uzyskał podświetlenie w kolorach flagi miasta Braniewa. Nowe podświetlenie mostu wykorzystuje nowoczesne rozwiązania w technologii LED, umożliwiające zaprogramowanie dowolnej iluminacji statycznej lub animowanej.
Most kotlarski Był to drugi średniowieczny most w Braniewie, łączył ul. Pocztową (Poststraße) z rynkiem Przedmiejskim (Vorstädtischer Markt). Rozebrany w 1945, współcześnie nieistniejący.
Przez wieki była to druga, alternatywna dla mostu młyńskiego, arteria komunikacyjna w mieście. Określany był w historii jako most kotlarski (Kesselbrücke), most rzeźnicki (Küttelbrücke), a w XX wieku jako most drewniany (Holzbrücke) – w opozycji od nowo zbudowanego w 1915 mostu betonowego. Znajdował się przy bramie miejskiej o takiej samej nazwie (Kesseltor, Kütteltor). Ten most, podobnie jak most młyński, nabrał większego znaczenia wraz z założeniem na prawym brzegu Pasłęki w 1341 roku Nowego Miasta. Był również w historii wielokrotnie palony i odbudowywany. Sama Brama Kotlarska została rozebrana latem 1843. Podczas tej rozbiórki doprowadzono do przeciążenia i uszkodzenia mostu kotlarskiego, na którym był składowany materiał rozbiórkowy.
Most kotlarski pozostawał w tym samym miejscu do końca II wojny światowej. Po wojnie istniała pilna potrzeba odbudowania połączenia między prawą i lewą stroną Braniewa. Na ocalałych przyczółkach tego mostu odbudowano pierwsze powojenne połączenie – również drewniany, gdyż prostszy technologicznie i szybszy w budowie, most. Nie przetrwał jednak długo. Wiosną 1947 stoczyć trzeba było walkę z żywiołem wody o jego utrzymanie. Choć most uratowano, postanowiono nie ryzykować i stworzyć konstrukcję z trwalszych elementów. Z pomocą przyszło wojsko dostarczając 40-metrowy most kratownicowy typu Baileya. Został on zamontowany w ciągu kilku tygodni, w okresie listopad-grudzień 1947. Oddano go do użytku 11 grudnia 1947. Wadą tego mostu było to, że ruch mógł się na nim odbywać jednokierunkowo, więc nie stanowiło to ostatecznego rozwiązania problemu komunikacyjnego miastaSprawozdania starosty Powiatowego w Braniewie. Ogólne sprawozdanie Starosty Powiatowego w Braniewie za m-c listopad 1947 (skan 50, skan 55). Po jego demontażu przez wojska radzieckie w tym miejscu do lat 60. znajdowała się piesza drewniana kładka. Współcześnie zamontowana jest w pobliżu tego historycznego mostu jedynie stalowa konstrukcja, stanowiąca nośnik dla rur ciepłowniczych (na zdjęciu).
Most kolejowy (1899) Most kolejowy na rzece Pasłęce znajduje się na południowo-wschodnim skraju granic administracyjnych Braniewa, w pobliżu miejscowości Rudłowo, lecz jeszcze w obrębie miasta. Został oddany do użytku w 1899 roku wraz z uruchomieniem Kolei Nadzalewowej – linii kolejowej nr 254, łączącej Braniewo z Elblągiem. Jego długość wynosi około 60 metrów i był on najdłuższym mostem tejże linii kolejowej – dłuższy most w Elblągu powstał dopiero w 1978, wraz z przedłużeniem całej trasy do stacji Elbląg. Ruch pasażerski przez ten most na całej ukończonej już trasie został otwarty 20 maja 1899, a ruch towarowy 7 września 1899 roku (oficjalne otwarcie linii kolejowej miało miejsce cztery dni później, 11 września, na dworcu w Braniewie)Magdalena Pasewicz-Rybacka Haffuferbahn: Historia Kolei Nadzalewowej do 1945 roku, 2020, s. 47, 99, 118.
W wyniku prowadzonych tu działań wojennych w 1945 roku most został zniszczony. Naprawiony w 1949 i wówczas został przywrócony na tej linii kolejowej ruch pociągów. Wraz z zawieszeniem, a potem zamknięciem na początku XXI w. Kolei Nadzalewowej i ruchu pociągów na tej trasie, jego rola znacznie zmalała, aczkolwiek pozostaje nadal w użyciu, gdyż linia kolejowa do przystanku Braniewo Brama pozostała czynna.
Most w ciągu ulicy PCK (2018) Mimo rosnącej przewagi roli transportu i ruchu drogowego nad kolejowym mieszkańcy Braniewa długo czekali na drugi pełnowymiarowy most na rzece Pasłęce. Inicjatyw było wiele, lecz prawdziwym bodźcem okazało się postawienie w 2012 roku w ciągu ul. PCK – ul. Przemysłowa tymczasowej konstrukcji na czas remontu mostu betonowego. Kierowcy korzystali z tego tymczasowego mostu od 18 czerwca do początku grudnia 2012 roku. Negocjacje władz miasta z firmą o pozostawienie mostu na stałe nie doszły wówczas do skutku, ale pomysł nie został zarzucony.
Budowa stałego mostu o konstrukcji łukowej rozpoczęła się 17 października 2016 roku, dokładnie w tym samym miejscu co tymczasowej przeprawy sprzed czterech lat, spajając ulice Przemysłową i PCK. 2 marca 2017 zrealizowano, trwające 12 godzin, nasunięcie konstrukcji mostu przez rzekę. Most zbudowany został w oparciu o projekt stworzony w 2013 roku.
Most ten jest budowlą jednoprzęsłową, swobodnie podpartą na dźwigarach stalowych, łukowych. Przyczółki wykonane zostały jako konstrukcje żelbetowe, pełnościenne, posadowione na palach. Most ma 55 m długości i ponad 13 szerokości, jezdnia posiada dwa pasy o szerokości 3 m oraz chodnik o szerokości 2,5 m. Nośność tego mostu wynosi 40 ton. Pod mostem, w ciągu ulicy Nadbrzeżnej, znajduje się przejście dla pieszych. Most został również oświetlony i podświetlony. Uroczystego otwarcia dokonano 15 czerwca 2018, uświetniając to wydarzenie Braniewskim Biegiem Czterech Mostów. Wykonawcą mostu była firma SKANSKA, koszt inwestycji wyniósł 5,5 mln złotych. Wsparcia finansowego udzielił miastu powiat braniewski i wojewoda warmińsko-mazurski.
Kładki powyżej zapory wodnej