Ministerstwo Handlu Wewnętrznego – polskie ministerstwo istniejące w latach 1949–1972, powołane z zadaniem działania w zakresie produkcji, organizacji sieci i handlu na obszarze kraju. Minister był członkiem Rady Ministrów.
Ministerstwo miało siedzibę przy placu Powstańców Warszawy 1 w Warszawie.
Ustanowienie urzędu Na podstawie ustawy z 1949 r. o zmianie organizacji naczelnych władz gospodarki narodowej zniesiono urząd Ministra Przemysłu i Handlu i utworzono urząd Ministra Handlu Wewnętrznego obok takich urzędów jak: Ministerstwa Górnictwa i Energetyki, Ministra Przemysłu Ciężkiego, Ministra Przemysłu Rolnego I Spożywczego, Ministra Przemysłu Lekkiego i Ministerstwa Handlu Zagranicznego: Ustawa z dnia 10 lutego 1949 r. o zmianie organizacji naczelnych władz gospodarki narodowej..
Ministrowie Tadeusz Dietrich (1949–1952) Marian Minor (1952–1957) Mieczysław Lesz (1957–1965) Edward Sznajder (1965–1972)
Zakres działania urzędu Na podstawie uchwały Rady Ministrów z 1949 r. do zakresu działania Ministra Handlu Wewnętrznego należały sprawy produkcji, obrotu i wymiany towarów na rynku wewnętrznym.
Według tymczasowego statutu w sprawie organizacji Ministerstwa Handlu Wewnętrznego resort składał się z departamentów, wydziałów i biur: Uchwała Rady Ministrów z dnia 19 lutego 1949 r. w sprawie tymczasowego statutu organizacyjnego Ministerstwa Handlu Wewnętrznego..
Ministrowi podlegały: Główny Urząd Miar; giełdy zbożowo-towarowe; Polski Komitet Żywnościowy.
Na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z 1949 r. w sprawie zakresu działania Ministra Handlu Wewnętrznego w szczególności należało: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 lutego 1949 r. w sprawie zakresu działania Ministra Handlu Wewnętrznego.: planowanie gospodarcze i polityka inwestycji w dziedzinie handlu wewnętrznego; regulowanie handlu wewnętrznego, sprawy zaopatrywania ludności i regulowanie spożycia; nadzór nad przedsiębiorstwami przetwórstwa spożywczego, w tym: młynarstwo, piekarstwo, rzeźnictwo, wędliniarstwo; zarządzanie rezerwami towarowymi; sprawy cen w handlu wewnętrznym; organizacja sieci handlu uspołecznionego oraz nadzór nad kształtowaniem sieci handlu prywatnego; nadzór i ustalanie kierunku działalności handlowej central spółdzielni, central spółdzielczo-państwowych, spółdzielni, samorządowych przedsiębiorstw handlowych; nadzór nad organizacjami i instytucjami zrzeszającymi osoby działającymi prywatno-prawnie, zawodowo i odpłatnie w zakresie handlu wewnętrznego; sprawy techniki handlu, standaryzacji i norm w wewnętrznym obrocie handlowym, nadzór nad urządzeniami technicznymi obrotu towarowego, przeznaczonego głównie dla handlu wewnętrznego oraz sprawy pobiercze, miar i wag; sprawy wystaw i targów w dziedzinie handlu wewnętrznego; arbitraż w sprawach majątkowych między przedsiębiorstwami i instytucjami; organizowanie badań naukowych, publikacji wydawnictw i nadzór nad instytutami naukowo-badawczymi.
Zakres działania z 1970 r. Na podstawie rozporządzenie Rady Ministrów z 1970 r. w sprawie zakresu działania Ministra Handlu Wewnętrznego należało: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 października 1970 r. w sprawie zakresu działania Ministra Handlu Wewnętrznego.: kierowanie handlem wewnętrznym i przemysłem piekarskim oraz określanie ich potrzeb i kierunków rozwoju; międzyresortowe koordynowanie działalności w dziedzinie handlu wewnętrznego i przemysłu piekarskiego, prowadzonej przez organizacje państwowe, spółdzielcze i społeczne; nadzorowanie i kierowanie działalnością podległych organizacji gospodarczych, przedsiębiorstw i innych jednostek organizacyjnych; sprawowanie nadzoru państwowego nad nieuspołecznionymi jednostkami organizacyjnymi i osobami fizycznymi, prowadzącymi działalność w dziedzinie handlu wewnętrznego i przemysłu piekarskiego; sprawowanie nadzoru nad właściwymi organami administracji prezydiów rad narodowych w zakresie ustalonym przepisami o radach narodowych; organizowanie badań naukowych w zakresie objętym problematyką handlu wewnętrznego i przemysłu piekarskiego.
Zniesienie urzędu Na podstawie ustawy 1972 r. ustanowiono urząd Ministra Handlu Wewnętrznego i Usług w miejsce zniesionego urzędu Ministra Handlu Wewnętrznego i Komitetu Drobnej Wytwórczości: Ustawa z dnia 29 marca 1972 r. o utworzeniu urzędu Ministra Handlu Wewnętrznego i Usług.: Ustawa z dnia 29 marca 1972 r. o zniesieniu urzędu Ministra Handlu Wewnętrznego.: Ustawa z dnia 29 marca 1972 r. o zniesieniu Komitetu Drobnej Wytwórczości..
Przypisy
Handlu Wewnętrznego