mały|Widok na nabrzeże z Newy Nabrzeże Lejtnanta Szmidta (, Nabierieżnaja Lejtienanta Szmidta) – bulwar na południowym brzegu Wyspy Wasylewskiej, w Petersburgu, na prawym, północnym brzegu Newy. Biegnie od skrzyżowania z 7 linią Wyspy Wasylewskiej do skrzyżowania z 23 liniąRed. B. Piotrowski, O. Czekanowa, Sankt-Pietierburg..., s. 316–317..
Historia W momencie założenia miasta Petersburga na pocz. XVIII wieku Wyspa Wasylewska była obszarem zalesionym i bagiennym, zwłaszcza w części zachodniej. Po 1710 r. car Piotr I planował rozmieścić na wyspie centrum budowanego miastaRed. B. Piotrowski, O. Czekanowa, Sankt-Pietierburg..., s. 108.. Od 1716 r. działki na południowym nabrzeżu wyspy, wzdłuż Newy, były sprzedawane pod zabudowę mieszkalną. Domy budowane były według projektu i pod nadzorem Domenico Trezziniego. Z polecenia Piotra I wszystkie domy miały być wznoszone według jednolitego projektu, a właściciele budynków zostali zobowiązani do umocnienia brzegów rzeki przylegających do nieruchomości. Carskie ukazy w tej sprawie nie zostały jednak w pełni wprowadzone w życie i brzeg rzeki uporządkowano dopiero w końcu XVIII w. mały|Instytut Górniczy, pocz. XIX w. mały|Dom Akademików, nr 1, XVIII w. W połowie XVIII w. całe południowe nabrzeże Wyspy Wasylewskiej (dzisiejsze nabrzeże Lejtnanta Szmidta oraz położone dalej na wschód Nabrzeże Uniwersyteckie) określano mianem Linii Nadbrzeżnej, w latach 60. wzmiankowane są również nazwy Wielkie Nabrzeże lub Perspektywa Nadbrzeżna.
W latach 1847–1852 brzeg Newy został wyłożony granitem, urządzono też na nim przystanie dla statków towarowych oraz dla okrętów szkolnych Morskiego Korpusu Kadeckiego. Ostateczne uporządkowanie nabrzeża miało też związek z budową mostu Nikołajewskiego, który połączył Wyspę Wasylewską z Nabrzeżem Angielskim. W 1887 r. nabrzeże Wyspy Wasylewskiej między skrzyżowaniami z 7 i 22 liniami Wyspy Wasylewskiej otrzymało nazwę nabrzeża Nikołajewskiego, od nazwy mostu.
Po 1917 r. zarówno most Nikołajewski, jak i nabrzeże otrzymało imię Piotra Szmidta, porucznika, dowódcy buntu na krążowniku „Oczakow” podczas rewolucji 1905 r. Zmiana nazwy mostu nastąpiła jeszcze w 1918 r., ulicy – pięć lat później.
Znaczące obiekty mały|Cerkiew Zaśnięcia Matki Bożej, k. XIX w. Dom Akademików pod nr 1 – budynek z mieszkaniami członków Akademii Nauk, wzniesiony na pocz. XVIII w., przebudowany w latach 1757–1758 według projektu Sawwy Czewakinskiego i ukończony w latach 1808–1809 według projektu A. Zacharowa; budynek Morskiego Korpusu Kadetów pod nr 17, wzniesiony w latach 1796–1799 według projektu Fiodora Wołkowa; przebudowany z wzniesionego w latach 1734–1737 pałacu feldmarszałka Burkharda Christopha Münnicha i sąsiedniego domu Bariatinskich; w ZSRR siedziba Wyższej Szkoły Marynarki Wojennej im. Michaiła Wasiljewicza Frunzego, od 2001 r. Petersburskiego Instytutu Marynarki Wojennej; przed budynkiem w 1873 r. wzniesiono pomnik Iwana Kruzenszterna cerkiew Zaśnięcia Matki Bożej, dawnej placówka filialna Ławry Pieczerskiej, po 1991 r. – Pustelni Optyńskiej, wzniesiona w k. XIX w. według projektu Wasilija Kosiakowa w stylu neorosyjskim koszary Finlandzkiego Pułku Lejbwardii, domy oficerów pod nr 43, wzniesione i przebudowywane w XVIII-XIX w. budynek Instytutu Górniczego pod nr 45, wzniesiony w I poł. XVIII w., przebudowany w latach 1808–1809 według projektu Andrieja Woronichina lodołamacz „Krasin”, zacumowany przy nabrzeżu – statek muzeum
Przypisy
Bibliografia red. B. Piotrowski, O. Czekanowa i in., Sankt-Pietierburg. Piotrograd. Leningrad. Encykłopiediczeskij sprawocznik, Naucznoje Izdatiel’stwo Bol’szaja Rossijskaja Encykłopiedija, .
Kategoria:Nabrzeża w Petersburgu