Ziarnołusk kapturowy (Saltator nigriceps) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny tanagrowatych (Thraupidae), występujący w zachodniej części Ameryki Południowej, na zachodnich zboczach Andów w południowo-zachodnim Ekwadorze i północno-zachodnim Peru. W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN klasyfikowany jest jako gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern).
Systematyka Pierwszego naukowego opisu gatunku – na podstawie holotypu, pochodzącego z Loja w Ekwadorze – dokonał amerykański przyrodnik Frank Michler Chapman w 1914 roku, nadając mu nazwę Pitylus nigriceps i umieszczając go w rodzaju Pitylus. W 1927 roku Champan przeniósł ziarnołuska kapturowego do rodzaju Saltator. W przeszłości zakładano jego bliski związek z ziarnołuskiem złotodziobym (S. aurantiirostris). Przez część badaczy był traktowany jako jego podgatunek. Obecne badania wykazują, że ziarnołusk kapturowy jest podstawowym członkiem kladu, zawierającego oprócz niego także ziarnołuska maskowego, białogardłego i okopconego. Nie wyróżnia się podgatunków.
Morfologia Średniej wielkości ptak o czerwono-łososiowym dużym, grubym, silnym i zaokrąglonym dziobie. Obie płcie są wybarwione tak samo. Mają czarną głowę, gardło i szyję. Kark, grzbiet i kuper ciemnoszare. Pierś i brzuch podobne do części grzbietowych, ale podbrzusze płowożółte, a pokrywy podogonowe płowożółtoochrowe. Skrzydła ciemnoszare z ciemniejszymi przebarwieniami lotek. Nogi szarawoniebieskawe. Tęczówki kasztanowe. Długość ciała 22 cm, masa ciała średnio 71 g. Młodociane osobniki nie są opisane.
Zasięg występowania Występuje w południowo-zachodnim Ekwadorze (w prowincji Loja i sąsiadującej z nią El Oro) oraz w północno-zachodnim Peru (na południe po południowo-środkową część regionu Cajamarca). Zasięg jego występowania według szacunków organizacji BirdLife International obejmuje tylko około 44,2 tys. km².
Ekologia Jego głównym habitatem są wilgotne lasy górskie i ich obrzeża na wysokościach przeważnie 1700–2900 m n.p.m. w Ekwadorze i 1200–2500 m n.p.m. w Peru (BirdLife International podaje 800–2400 m n.p.m.). Brak szczegółowych danych co do żerowania ziarnołuska kapturowego, ale prawdopodobnie tak jak ziarnołusk złotodzioby żywi się owadami, nasionami i jagodami.
Rozmnażanie Okres lęgowy nie jest dokładnie określony. Brak szczegółowych danych. Podejrzewa się, że gniazda są podobne do budowanych przez ziarnołuska złotodziobego.
Status zagrożenia i ochrona W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN ziarnołusk kapturowy jest klasyfikowany jako gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 2004 roku. Liczebność populacji nie została oszacowana, ale ptak ten opisywany jest jako dość rzadki.
BirdLife International wymienia pięć ostoi ptaków IBA, w których ten gatunek występuje – cztery w Peru i jedną w Ekwadorze.
Przypisy
Systematyka i nazwy polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Ptaki Ameryki Południowej Kategoria:Tanagrowate Kategoria:Taksony opisane przez Franka Michlera Chapmana Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1914 roku Kategoria:Fauna Ekwadoru Kategoria:Fauna Peru