Wartości azjatyckie – ideologia polityczna, która pojawiła się w latach 90. Określa ona elementy społeczeństwa, kultury i historii wspólne dla narodów Azji Południowo-Wschodniej i Wschodniej. Jej celem jest wykorzystanie podobieństw – na przykład zasady kolektywizmu – dla stworzenia panazjatyckiej tożsamości. Wartości azjatyckie są skontrastowane z „wartościami europejskimi” (Zachodu), takimi jak uniwersalne prawa człowieka.
Za pomysłem opowiadali się Mahathir Mohamad (premier Malezji, 1981–2003, 2018–2020), który spopularyzował termin po użyciu go w swoim wystąpieniu w 1996 r. oraz Lee Kuan Yew (premier Singapuru, 1959–1990)Kądzielska, Maria. "Spór o azjatyckie wartości. Porządek aksjologiczny Singapuru w ujęciu Lee Kuan Yew." Dialogi Polityczne 30 (2021): 115-132., a także niektórzy inni przywódcy azjatyccy, w późniejszych latach, zwłaszcza chińscy. Koncepcja ta została osłabiona na skutek konsekwencji azjatyckiego kryzysu finansowego pod koniec XX wieku, który tymczasowo osłabił prestiż i znaczenie wielu krajów azjatyckich, jednak wróciła na łamy dyskusji publicznych w latach późniejszych.
Proponenci teorii wartości azjatyckich odrzucają argument, że istnieją uniwersalne wartości, lub argumentują, że wartości uznane za uniwersalne są de facto wartościami europejskimi (cywilizacji Zachodu) i że Zachód nie ma prawa narzucać Azji swojego systemu wartości. Krytycy tego podejścia twierdzą, że ich zwolennicy, często z krajów niedemokratycznych, w ten sposób próbują stworzyć moralne i filozoficzne uzasadnienie dla represji (np. naruszania praw człowieka) stosowanych wobec opozycji politycznej.
Według badań naukowych istnieją pewne różnice w systemach wartości pomiędzy Azją a resztą świata, jednak są one często wyolbrzymiane dla celów propagandowo-politycznych.
Zobacz też Sentyment antyzachodni
Przypisy
Kategoria:Ideologie Kategoria:Kultura w Azji Kategoria:Konserwatyzm społeczny