Groombridge 1830 – gwiazda w gwiazdozbiorze Wielkiej Niedźwiedzicy. Jest odległa od Słońca o 29,9 lat świetlnych.
Nazwa Oznaczenie Groombridge 1830 odnosi się do katalogu Stephena Groombridge’a wydanego w 1838, w którym wymienił on tę gwiazdę. Bywa ona nazywana „Gwiazdą Argelandera”, na cześć Friedricha Argelandera, który zauważył jej duży ruch własny.
Charakterystyka Groombridge 1830 ma wielkość obserwowaną 6,45. Jest zaliczana do podkarłów, ze względu na niską metaliczność i jasność. Jej jasność jest równa zaledwie 23% słonecznej, a temperatura to około 4985 K. Pomiar średnicy kątowej gwiazdy w połączeniu z paralaksą wskazuje, że ma ona średnicę 66% słonecznej, a jej masa jest obliczana na 61% masy Słońca.
Gwiazdę tę wyróżnia szczególnie duży ruch własny, w katalogu Hipparcosa jest trzecia pod tym względem: tylko Gwiazda Barnarda i Gwiazda Kapteyna mają większy. Względem Słońca porusza się ona z prędkością ok. 320 km/s, około dwudziestokrotnie większą niż średnia i przeciwną względem ruchu Słońca. Ruch i niska zawartość metali świadczą, że jest to gwiazda należąca do halo galaktycznego, która przecina dysk galaktyczny w swoim ruchu wokół Centrum Galaktyki.
W 1936 roku zaobserwowano superrozbłysk, który zwiększył jasność Groombridge 1830 o 70% (w zakresie światła niebieskiego) na 18 minut, wielokrotnie bardziej energetyczny niż rozbłyski słoneczne; takie nieoczekiwane zjawisko powtórzyło się m.in. w 1968. Astronomowie podejrzewali, że gwiazda ma słabego, ale bardzo aktywnego towarzysza, czemu jednak przeczyły pomiary astrometryczne, dopplerowskie i interferometryczne. Obecnie uznaje się, że za te obserwacje odpowiadają wysokoenergetyczne wyrzuty masy z samej gwiazdy.
Nie są znane planety okrążające tę gwiazdę i ich istnieniu może nie sprzyjać niska metaliczność. Ekosfera wokół gwiazdy znajduje się w odległości 0,38–0,83 au od niej; hipotetyczny obiekt krążący wewnątrz niej byłby narażony na superrozbłyski.
Zobacz też Lista gwiazd w gwiazdozbiorze Wielkiej Niedźwiedzicy
Przypisy
Kategoria:Gwiazdozbiór Wielkiej Niedźwiedzicy Kategoria:Gwiazdy pojedyncze Kategoria:Gwiazdy typu widmowego K Kategoria:Podkarły Kategoria:Gwiazdy w sąsiedztwie Słońca