Star Wars Jedi: Upadły zakon () – komputerowa przygodowa gra akcji wyprodukowana przez Respawn Entertainment i wydana przez Electronic Arts na platformach Microsoft Windows, PlayStation 4 i Xbox One 15 listopada 2019 roku, a także 11 czerwca 2021 na PlayStation 5 oraz Xbox Series X/S.

Jest to pierwsza gra studia Respawn Entertainment osadzona w uniwersum Gwiezdnych wojen i zarazem pierwsza z cyklu Star Wars Jedi. Jej akcja rozgrywa się pomiędzy trzecią a czwartą częścią filmowej sagi, w czasach panowania Imperium. Gra opowiada historię Cala Kestisa – padawana Jedi, który usiłuje uniknąć śmierci z rąk działających dla Imperium inkwizytorów, mających za zadanie wytropienie i wyeliminowanie wszystkich ocalałych Jedi rozproszonych po galaktyce po upadku zakonu Jedi. Kestis wraz z byłą Jedi imieniem Cere, Laterońskim pilotem Greezem Dritusem, a także droidem BD-1 rozpoczyna podróż mającą na celu odbudowę upadłego zakonu Jedi. W trakcie gry główny bohater odwiedza kilka planet, na których zajmuje się walką z różnego rodzaju przeciwnikami, eksploracją poszczególnych miejsc oraz rozwiązywaniem zagadek.

Produkcję gry rozpoczęto w 2014 roku, kiedy Stig Asmussen, znany m.in. z reżyserii God of War III, dołączył do Respawn Entertainment i wraz ze swoją grupą rozpoczął pracę nad nowym projektem, który w późniejszym czasie przekształcił się w grę osadzoną w świecie Gwiezdnych wojen. Asmussen został reżyserem gry, zaś głównym projektantem poziomów Jeff Magers. Twórcy Upadłego zakonu przy produkcji czerpali inspirację z takich gier jak m.in. The Legend of Zelda: The Wind Waker, Dark Souls czy Metroid Prime. W grze jedną z kreacji w ramach sesji performance capture zagrał Forest Whitaker, który powtórzył swoją rolę z filmu Łotr 1. Gwiezdne wojny – historie.

Gra została pozytywnie oceniona przez krytyków, którzy chwalili głównie system walki gry, opisując go jako „rzucający wyzwanie” i „zmuszający do myślenia” oraz światy do eksploracji określane w recenzjach jako „różnorodne” i „skomplikowane”. Upadły zakon otrzymał szereg nominacji do wielu różnych nagród z dziedziny gier komputerowych (m.in. Game Critics Awards, BAFTA Games Awards i The Game Awards) ostatecznie zdobywając m.in. statuetkę D.I.C.E. Awards jako „najlepsza przygodowa gra roku”.

Produkcja odniosła także sukces komercyjny, sprzedając się do końca maja 2020 w ponad 10 milionach egzemplarzy.

W 2023 roku ukazała się kontynuacja gry – Star Wars Jedi: Ocalały – stworzona również przez Respawn Entertainment wraz ze Stigiem Asmussenem, który powrócił na stanowisko reżysera gry. W 2024 ogłoszono produkcję kolejnej części cyklu rozwijanej przez to samo studio – trzecią odsłonę Star Wars Jedi zapowiedziano jako zwieńczenie trylogii o Calu Kestisie.

Fabuła Tło fabularne Akcja gry rozgrywa się pomiędzy trzecią a czwartą częścią filmowej sagi Gwiezdnych wojen, na pięć lat po przekształceniu demokratycznej Republiki w złowrogie Imperium Galaktyczne przez Sheeva Palpatine’a. Zakon Jedi został zniszczony, a niemal wszyscy Jedi zostali zabici przez Dartha Vadera i działających na jego polecenie inkwizytorów. Imperium pełni najwyższą władzę w galaktyce, dążąc do wytropienia i całkowitego wyeliminowania wszystkich pozostałych żyjących Jedi rozproszonych po galaktyce.

Streszczenie fabuły Głównym bohaterem gry jest jeden z ocalałych Jedi – młody padawan znany jako Cal Kestis, który ukrywa się przed siłami Imperium na planecie Bracca, gdzie pracuje jako złomiarz. Pewnego dnia zostaje on zmuszony do użycia Mocy w celu uratowania swojego przyjaciela Praufa, co zarejestrowuje jedna z imperialnych sond. Za sprawą nagrania Imperium wysyła na Braccę w ślad za Jedi dwie inkwizytorki – „Drugą Siostrę” i „Dziewiątą Siostrę”. „Drugiej Siostrze” udaje się odnaleźć Cala po czym wdaje się z nim w pojedynek na miecze świetlne. Walkę pomiędzy inkwizytorką a padawanem przerywa jednak była Jedi imieniem Cere, która wraz ze swoim kompanem – pilotem Greezem Dritusem – ratuje Kestisa z opresji, zabierając go na pokład swojego statku Modliszka, którym razem opuszczają planetę.

Cere zabiera Cala na planetę Bogano z nadzieją, że ten będzie mógł się dostać do położonego tam starożytnego sanktuarium. Wkrótce Kestis rusza w kierunku sanktuarium, a po drodze zaprzyjaźnia się z małym droidem astromechanicznym BD-1, który pokazuje mu wiadomość od byłego mentora Cere – mistrza Eno Cordovy. W tym nagraniu Cordova ujawnia, że sanktuarium zostało zbudowane przez starożytną cywilizację „Zeffo”, a w jego wnętrzu znajduje się ukryty przez Cordovę holokron zawierający listę dzieci wrażliwych na Moc. Cere wierzy, że zdobycie holokronu może pomóc w odbudowie upadłego zakonu Jedi, jednakże jedynym sposobem na pozyskanie go jest podążanie ścieżką Cordovy.

Cal odwiedza planetę Zeffo, gdzie odkrywa pradawną świątynię, a także pozyskuje wskazówkę, która prowadzi go do Tarffula – wodza wookieech będącego niegdyś przyjacielem Cordovy. Na ojczystej planecie wookieech Kashyyyk główny bohater spotyka rebelianta Sawa Gerrerę, któremu pomaga uwolnić wookieech przetrzymywanych przez Imperium jako niewolników. Cal nie może wówczas odnaleźć Tarfulla, w związku z czym wraca na Zeffo w celu zdobycia większej ilości poszlak dotyczących sanktuarium. Po powrocie na wspomnianą planetę padawan wpada jednak w pułapkę zastawioną przez „Drugą Siostrę”. Ta po stoczeniu z nim walki ujawnia mu swoją tożsamość – wyjawia mu, że w rzeczywistości jest byłą uczennicą Cere znaną niegdyś jako Trilla Suduri. Zdradza mu także, że została schwytana przez Imperium i przeciągnięta na ciemną stronę Mocy po tym jak Cere pod wpływem tortur wyjawiła miejsce ukrycia Trilli. „Druga Siostra” przestrzega też Cala przed Cere, twierdząc, że ta zdradzi go gdy tylko zdobędą holokron. Kestis w końcu dowiaduje się, że aby otworzyć sanktuarium potrzebuje artefaktu Zeffo zwanego Astrium. Wkrótce padawan wraca na Kashyyyk, gdzie spotyka się z Tarfullem. Wódz wookieech instruuje Cala jak dostać się na położne na tej planecie drzewo początku, gdzie znajduje się kolejne nagranie Cordovy. Cal po dotarciu na miejsce i obejrzeniu wiadomości, z której dowiaduje się, że Astrium może odnaleźć w grobowcu Zeffo na Dathomirze zostaje zaatakowany przez „Dziewiątą Siostrę”, którą udaje mu się pokonać.

Cal po odlocie z Kashyyyk odwiedza Dathomirę, gdzie jednak jest niemile widziany przez siostrę nocy – Merrin. Obwinia ona rycerzy Jedi za masakrę jej ludzi z czasów Wojen klonów, w związku z czym nasyła na Cala armię upiorów. Po tym jak padawan przypomina sobie rozkaz 66Wydany przez Sheeva Palpatine’a rozkaz skierowany do republikańskiej armii klonów, wedle którego wszystkie klony mają zlikwidować wszelkich Jedi w zasięgu., kiedy to jego mistrz Jaro Tapal poświęcił swoje życie by go chronić przed śmiercią, kryształ miecza świetlnego należącego do Cala ulega zniszczeniu. Wkrótce Kestis napotyka na swojej drodze Tarona Malicosa – byłego Jedi, który w czasie Czystki Jedi rozbił się na Dathomirze, gdzie usiłował nauczyć się magii Sióstr Nocy z czasem popadając w szaleństwo i ulegając wpływowi ciemnej strony Mocy. Po tym jak Cal odmawia Malicosowi nauki ciemnej strony Merrin atakuje ich obu, po czym padawan opuszcza Dathomirę. Na pokładzie Modliszki Cere zwierza się Calowi, że odcięła się od Mocy po tym jak na krótko uległa ciemnej stronie gdy dowiedziała się, że jej uczennica Trilla stała się inkwizytorką.

Padawan odwiedza planetę Ilum w celu odbudowy miecza świetlnego i odnajduje tam przeznaczony do niego kryształ. Następnie wraca na Dathomirę, gdzie znajduje Astrium i przezwycięża swoje poczucie winy za śmierć swojego mistrza Tapala, a także przekonuje Merrin do pokojowego nastawienia względem Jedi. Cal pokonuje Malicosa z pomocą Merrin, która postanawia dołączyć do załogi Modliszki. Po powrocie na Bogano Kestis uzyskuje dostęp do sanktuarium i wchodzi w posiadanie holokronu, jednakże Trilla atakuje padawana i po stoczeniu z nim walki kradnie holokron. Wkrótce Cere, która postanawia ponownie zostać Jedi w imieniu rady Jedi nadaje Calowi tytuł pełnoprawnego rycerza Jedi. Załoga Modliszki leci do położonej na oceanicznym księżycu planety Mustafar fortecy inkwizytorów, którą Cal i Cere infiltrują. Calowi udaje się pokonać w walce Trillę i odzyskać holokron. Po tym zdarzeniu Cere usiłuje przekonać swoją byłą uczennicę do powrotu na jasną stronę Mocy, jednakże na miejscu zjawia się sam Darth Vader, który zabija Trillę za jej niepowodzenie i żąda od Kestisa poddania się. Cal i Cere wiedząc, że nie mają żadnych szans w starciu z Mrocznym Lordem Sithów rozpoczynają ucieczkę przed Vaderem, który za wszelką cenę chce uniemożliwić dwójce Jedi zabranie holokronu. Wraz z pomocą Merrin Calowi i Cere z ledwością udaje się uciec z fortecy inkwizytorów i opuścić oceaniczny księżyc. Na pokładzie Modliszki grupa bohaterów otwiera holokron, który ukazuje listę dzieci wrażliwych na Moc. Cal jednak – uświadomiwszy sobie, że zgromadzenie i nauka tych dzieci ułatwi Imperium zlokalizowanie młodych adeptów – niszczy holokron, aby to Moc zadecydowała o ich losie.

Rozgrywka Star Wars Jedi: Upadły zakon jest jednoosobową przygodową grą akcji należącą do podgatunku Metroidvania. Gracz wciela się w postać Cala Kestisa – padawana Jedi, którego obserwuje z perspektywy trzeciej osoby. Postać gracza dysponująca mieczem świetlnym oraz Mocą eksploruje różne planety takie jak: Bracca, Bogano, Zeffo, Kashyyyk, Dathomira czy Ilum, a także księżyc planety Mustafar Nur. Na ich terenie gracz zajmuje się pokonywaniem rozmaitych przeszkód oraz walką z różnego rodzaju przeciwnikami – od imperialnych szturmowców, droidów, inkwizytorów i maszyn, poprzez łowców nagród oraz Braci i Siostry Nocy, aż po zamieszkujące poszczególne planety stworzenia takie jak m.in. scazzy, fillaki czy wyyyschokki. Oprócz walki na poziomach gry gracz rozwiązuje też różne zagadki umożliwiające mu przejście do określonych obszarów. Nieodłącznym towarzyszem Cala jest droid astromechaniczny BD-1, który pomaga mu w wykonywanych przez niego zadaniach, m.in. hakując różne terminale, zapisując do poradnika taktycznego istotne informacje o nowych rodzajach wrogów, a także lecząc Cala specjalnymi stymami przywracającymi zdrowie.

W miarę rozwoju rozgrywki główny bohater rozwija swoje umiejętności – po zdobyciu wymaganej liczby punktów doświadczenia gracz otrzymuje punkty umiejętności, które po wejściu w tryb medytacji może przeznaczyć m.in. na opanowanie określonego ataku mieczem świetlnym bądź ulepszenie zdolności Cala do posługiwania się Mocą. Oprócz umiejętności wybieranych przez gracza Cal pozyskuje także zdolności, które opanowuje samoczynnie po przejściu danej części gry takie jak np. podwójny skok czy przyciąganie umożliwiające Calowi dostanie się do obszarów, do których wcześniej nie miał dostępu. Gracz może również odnajdywać ukryte na obszarach planet znajdźki takie jak m.in. nowe ponczo dla głównego bohatera, dodatkowe zbiorniki na stym czy elementy do modyfikacji miecza świetlnego.

Zapis gry następuje po dotarciu gracza do punktu kontrolnego i wybraniu przez niego opcji odpoczynku w trakcie medytacji. Odpoczynek oprócz zapisywania gry sprawia, że zdrowie, stymy i zasób mocy Cala regenerują się, a wrogowie w jego otoczeniu ulegają odrodzeniu.

Gracz ma też możliwość (po zebraniu odpowiednich znajdziek) dowolnej personalizacji ubioru głównego bohatera, struktury i wyglądu miecza świetlnego, a także malowania droida BD-1 i statku Modliszka, którym główny bohater podróżuje przez galaktykę.

Produkcja

Rozwój projektu