Brian John Peter Ferneyhough (ur. 16 stycznia 1943 w Coventry) – brytyjski kompozytor i pedagog; czołowy przedstawiciel nowej złożoności.
Życiorys Studiował w Birmingham School of Music (1961–1963), a następnie w Londynie w Królewskiej Akademii Muzycznej pod kierunkiem Lennoxa Berkeleya (1966–1967). W 1968 przyznano mu stypendium Mendelssohna i podjął studia w Conservatorium van Amsterdam u Tona de Leeuwa. Od 1969, po otrzymaniu stypendium kompozytorskiego miasta Bazylei, studiował przez 2 lata w tamtejszej akademii muzycznej u Klausa Hubera.
Wykładał kompozycję w Hochschule für Musik Freiburg (1973–1986) i w Koninklijk Conservatorium w Hadze (1986–1987). W 1987 przeniósł się na stałe do Stanów Zjednoczonych i został profesorem kompozycji na Uniwersytecie Kalifornijskim w San Diego. Od 2000 jest związany z Uniwersytetem Stanforda, będąc etatowym profesorem muzyki, wykładowcą gościnnym (2007-2008) i aktualnie (2020) – profesorem emerytem.
Oprócz tych stałych etatów był związany z najbardziej prestiżowymi instytucjami dydaktycznymi i międzynarodowymi szkołami letnimi muzyki współczesnej. Przez 20 lat był stałym wykładowcą na Międzynarodowych Letnich Kursach Nowej Muzyki w Darmstadcie (1976–1996), dodatkowo pełniąc tam w latach 1984–1994 funkcję koordynatora klasy kompozycji. Od 1990 prowadził też kursy kompozycji w Fondation Royaumont w Asnières-sur-Oise i w Cursus Informatique na IRCAM w Paryżu. Był profesorem gościnnym w Kungliga Musikhögskolan i Stockholm, California Institute of the Arts i na Uniwersytecie w Chicago. Ponadto prowadził gościnnie wykłady i kursy mistrzowskie w Konserwatorium Paryskim, Civica Scuola di Milano, na brytyjskich uniwersytetach w Oksfordzie, Cambridge i Durham oraz na kilku uniwersytetach i szkołach wyższych w Ameryce Północnej.
Nagrody, wyróżnienia i odznaczenia (na podstawie materiałów źródłowych
1967 – Lady Holland Composition Award, Królewska Akademia Muzyczna (Londyn) 1968 – brytyjskie stypendium Mendelssohna 1978 i 1982 – Grand Prix du Disque 1969–1971 – stypendium kompozytorskie miasta Bazylei 1979 – Koussevitzky International Recording Award (KIRA), za Transit 1974–1975 – stypendium kompozytorskie SWR Sinfonieorchester Baden-Baden und Freiburg 1984 – Kawaler Orderu Sztuki i Literatury (Francja) 1996 i 2011 – Royal Philharmonic Society Music Awards, w kategorii Chamber-Scale Composition; w 2011 za Kwartet smyczkowy nr 6 2007 – Ernst von Siemens Music Prize Jest członkiem stowarzyszonym londyńskiej Królewskiej Akademii Muzycznej (od 1990), członkiem berlińskiej Akademie der Künste (od 1996) i członkiem korespondentem Bayrische Akademie der Schönen Künste (od 2005).
Twórczość Muzykę Ferneyhougha, osadzoną w nowej złożoności (new complexity), cechuje typowa dla tego stylu wielowarstwowa i zmienna interakcja pomiędzy wszystkimi procesami zachodzącymi w utworze. Wybór takiej metody kompozytorskiej jest wypadkową z jednej strony wpływu formalnego wykształcenia u Tona de Leeuwa i Klausa Hubera, z drugiej zaś – jego samodzielnych młodzieńczych poszukiwań i analiz dzieł Schönberga, Stockhausena, Bouleza, Hindemitha i Bartóka. Ferneyhough odrzucił jednak sztywne reguły totalnego serializmu, zastępując je swoistymi rozwiązaniami formalnymi i notacyjnymi, takimi jak: irracjonalne miary taktowe – wyrażane w ułamkach pełnych taktów, np. 3/10 lub 5/24 mikrotony typy fakturalne – charakterystyczne kombinacje gestów i barw procedury quasi-serialne – niekoniecznie dodekafoniczne notacja werbalna – np. słowny opis możliwych procesów i stanów szczególne elementy zapisu muzycznego – np. różne sposoby notacji główek nut, mikrotonów, glissand, oznaczenie kąta, pod jakim instrument ma być utrzymany pod wargami, notacja aleatoryczna i in.
W efekcie jego kompozycje nasycone są hermetycznymi konstrukcjami dźwiękowymi, złożoną kalejdoskopową formą, niebywale zagęszczoną fakturą, niesymetryczną narracją, pozornie chaotyczną harmoniką, a przy tym są trudne w rozczytywaniu. Wszystko to sprawia, że reprezentują ekstremalny poziom trudności i stawiają nadzwyczajnie wysokie wymagania wykonawcom i odbiorcom.
Wybrane kompozycje (na podstawie materiału źródłowego
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Brytyjczycy odznaczeni Orderem Sztuki i Literatury Kategoria:Brytyjscy kompozytorzy Kategoria:Kawalerowie Orderu Sztuki i Literatury Kategoria:Kompozytorzy XX wieku Kategoria:Kompozytorzy XXI wieku Kategoria:Ludzie urodzeni w Coventry Kategoria:Urodzeni w 1943