thumb|Widok ogólny oraz detale górnej części Pryzmy Taylora, British Museum Roczniki Sennacheryba – zapisane pismem klinowym w języku akadyjskim kroniki asyryjskiego króla Sennacheryba wyryte na wielu starożytnych asyryjskich artefaktach. Ich ostateczne wersje zachowały się na trzech glinianych pryzmach zwanych graniastosłupami Sennacheryba. Są to heksagonalne graniastosłupy: Pryzma Taylora znajdująca się w British Museum (BM 91032), Pryzma Instytutu Orientalnego (Oriental Institute of Chicago, OIM A2793) i Pryzma Jerozolimska znajdująca się w Muzeum Izraela w Jerozolimie. Zawierają one w zasadzie ten sam tekst opisujący główne kampanie wojskowe Sennacheryba. Są one datowane na ok. 690 rok p.n.e.
Kroniki Sennacheryba zasługują na uwagę ze względu na opis najazdu asyryjskiego króla na Judę za panowania króla judzkiego Ezechiasza. Wydarzenie to zostało opisane w kilku miejscach w Biblii, w tym w Księdze Izajasza rozdziały 36 i 37, 2 Królewskiej 18:17 i 2 Kronik 32: 9. O kampanii Sennacheryba wspomina również Herodot, który jednak nie opisuje podboju Judei.
Historia odkrycia i badania Pryzma Taylora jest najbardziej znanym graniastosłupem z zapisem kronik Sennacheryba. Została znaleziona przez pułkownika Roberta Taylora w latach 30. XIX wieku, na kilka lat przed odczytaniem pisma klinowego. Była jednym z pierwszych artefaktów zapisanych pismem klinowym analizowanych we współczesnej asyrologii. W roku 1855 dla Muzeum Brytyjskiego artefakt od wdowy po pułkowniku Taylorze nabył Henry Rawlinson.
Pryzma Instytutu Orientalnego została zakupiona w 1919 roku przez Jamesa Henry’ego Breasteda od handlarza antykami z Bagdadu dla Oriental Institute of Chicago gdzie jest przechowywana.
Pryzma Jerozolimska została zakupiona przez Muzeum Izraela na aukcji Sotheby’s w roku 1970. Została opisana w 1990.
Wszystkie pryzmy opisują kampanię Sennacheryba do rozpoczęcia jego ostatecznej wojny z Babilonem. Zawierają też opis daniny otrzymanej przez Sennacheryba w Niniwie od Ezechiasza, króla Judy w 701 r. p.n.e.
+ Graniastosłupy Sennacheryba Zdjęcie Miejsce przechowywania Numer inwentarzowy Rozmiary Uwagi 80px British Museum BM 91032 wys. 38 cm; szer max. 16, 51 cm, szer. boków 8,57 cm. Wykonana z czerwonej gliny. Boki zawierają 82 + 83 + 82 + 80 + 85 + 75 linijek tekstu. 80px Oriental Institute of Chicago OIM A2793 wys. 38,1 cm; szer. 13,3 u góry i 14 cm na dole; śred. otworu 2,3 u góry i 2,5 cm na dole; szer. boków: 8; 7,6; 7,52; 8; 7,3 i 7,7 cm. Około 500 linijek tekstu w sześciu kolumnach. 80px Muzeum Izraela w Jerozolimie
Chociaż zachowały się dziesiątki kopii kronik Sennacheryba zapisanych na różnych artefaktach to jednak większość z nich jest fragmentaryczna i często przedstawia wczesne redakcje. Trzy zachowane heksagonalne graniastosłupy zawierają najpełniejszą i ostateczną redakcję jego kronik. Wszystkie są w zasadzie kompletne. Każdy graniastosłup zawiera opis wszystkich ośmiu kampanii wojskowych Sennacheryba przeprowadzonych w latach 704–694 p.n.e. Są one najobszerniejszym asyryjskim źródłem informacji o jego panowaniu.
Jednakże żaden z graniastosłupów nie został znaleziony w trakcie prowadzonych naukowo wykopalisk archeologicznych. Z tego względu dokładne okoliczności odkrycia oraz miejsce ich pierwotnego ustawienia pozostają nieznane. Wewnętrzne poszlaki wskazują, że trzy sześciokątne graniastosłupy zawierające na końcu opis budowy arsenału Nebi Junus mogły pierwotnie znajdować się w tym arsenale.
Fragment dotyczący Judy
Opis tych samych wydarzeń znajduje się w biblijnych księgach: Izajasza 36:1–37:8; 2 Królewskiej 18:13–19:18 oraz 2 Kronik 32:1-22.
Przypisy
Kategoria:Archeologia biblijna Kategoria:Mezopotamskie teksty Kategoria:Zabytki starożytnej Mezopotamii Kategoria:Zabytki starożytne w British Museum