Odznaka harcerska „Za Zasługę” – harcerska odznaka honorowa.

Odznaka honorowa „Za Zasługę” wprowadzona została na terenie Królestwa Polskiego w maju 1916 i miała formę ażurowego medalu o średnicy 25 mm, zawieszonego na białej, trójkątnej wstążce. Po połączenia wszystkich organizacji harcerskich Odznakę „Za Zasługę” zmodyfikowano, nadając jej kształt eliptycznego medalu z lilijką otoczoną wieńcem laurowo-dębowym na awersie i napisem: za ZASŁUGĘ na rewersie o wymiarach 30x25mm, zawieszoną na trójkątnej wstążce w kolorze białym. Reprodukowany egzemplarz jest współczesną repliką.

Odznakę „Za Zasługi” nadawano członkom ZHP oraz osobom spoza harcerstwa za niezwykle dobre spełnienie obowiązku w chwili krytycznej lub za zasługi wybitne dla ruchu harcerskiego. Odznakę nadawał Przewodniczący ZHP na wniosek Rady Odznaki „Za Zasługi”, wybieranej co trzy lata w składzie pięciu osób.

Rozkazem Naczelnictwa ZHP L.13 z dnia 25 maja 1926 podano do wiadomości uchwałę VI Zjazdu Walnego ZHP, znoszącą wszelkie odznaki honorowe, uważając za niesłuszne odznaczanie pracy instruktorskiej.

Decyzją Zjazdu Walnego ZHP z kwietnia 1933 przywrócono odznakę honorową „Za Zasługę” dla członków współdziałających i osób spoza ZHP zasłużonych dla Związku.

W 1935 rozpisany został konkurs na nowy wzór odznaki. Nowy wzór Odznaki „Za Zasługi” wprowadzony został Rozkazem Naczelnictwa ZHP L.14 z dnia 16 października 1935. Posiadaczy Odznaki dawnego wzoru zobowiązano do wymiany jej na nowy wzór.

Odznaka „Za Zasługę” wz. 1935 miała formę metalowego, ściętego prostokąta z białą, emaliowaną lilijką na czerwonym emaliowanym tle, otoczoną wieńcem laurowo-dębowym i napisem „Za Zasługę”.

Na podstawie danych opublikowanych w „Wiadomościach Urzędowych” wynika, że w okresie od 1 września 1921 do czerwca 1939 nadano 401 Odznak „Za Zasługę”, z czego w poszczególnych latach: 1 IX 1921 – 31 XII 1922: 27 1923: 2 1924: 34 1925: 18 1926: 34 1927–1932: nie nadawano 1933: 5 1934: 10 1935: 63 1936: 88 1937: 10 1938: 41 1939: 69

Odznaczeni

Bibliografia Tomasz Sikorski, Harcerskie Odznaki Honorowe 1916 –1989, HOW, Kraków 1991.

Kategoria:Odznaczenia Związku Harcerstwa Polskiego Kategoria:Odznaki honorowe (II Rzeczpospolita)