Fiat Chrysler Automobiles N.V. (FCA) – były koncern motoryzacyjny powstały w 2014 roku w wyniku fuzji włoskiej spółki Fiat Group Automobiles z amerykańską Chrysler Group LLC. W styczniu 2021 roku sfinalizowana została kolejna fuzja, w ramach której po połączeniu z francuskim Groupe PSA powstał nowy konglomerat Stellantis.
Struktura koncernu Marki Abarth – włoski producent sportowych samochodów działający od 1949 roku, Alfa Romeo – włoski producent samochodów działający od 1910 roku, Chrysler – amerykański producent samochodów działający od 1925 roku, Dodge – amerykański producent samochodów działający od 1900 roku, FIAT – włoski producent samochodów działający od 1899 roku, Jeep – amerykański producent samochodów terenowych i SUV-ów działający od 1941 roku, Lancia – włoski producent samochodów działający od 1906 roku, Maserati – włoski producent samochodów sportowych i luksusowych oraz SUV-ów działający od 1914 roku, Ram – amerykański producent pickupów działający od 2010 roku.
Sprzedane lub zaniechane SRT – amerykańska marka samochodów sportowych działająca w latach 2012–2014, połączona z Dodge, Ferrari – włoska marka samochodów sportowych należąca do Fiata, a później do FCA w latach 1988–2016, wydzielona z koncernu.
Spółki joint venture – indyjsko-włoskie joint venture oferujące pojazdy Fiat, w ramach FCA w latach 2014–2021 – serbsko-włoskie joint venture oferujące pojazdy Fiat, w ramach FCA w latach 2014–2021 GAC FCA – chińsko-włosko-amerykańskie joint venture oferujące pojazdy Fiat i Jeep, w ramach FCA w latach 2014–2021 Sevel – francusko-włoskie joint venture oferujące pojazdy dostawcze grupy Fiata i PSA, w ramach FCA w latach 2014–2021 Tofaş – turecko-włoskie joint venture oferujące pojazdy Fiat, w ramach FCA w latach 2014–2021
Pozostałe przedsiębiorstwa – włoskie przedsiębiorstwo branży robotów produkcyjnych – włoskie przedsiębiorstwo branży surowców produkcyjnych Magneti Marelli – włoski producent części i komponentów dla branży motoryzacyjnej Mopar – amerykański producent i dystrybutor części samochodowych La Stampa – włoski dziennik opiniotwórczy – włoski bank samochodowy i konsumencki
Historia thumb|Konferencja prasowa FCA w marcu 2019 thumb|Sergio Marchionne (1952–2018), pierwszy dyrektor generalny FCA thumb|Michael Manley, drugi dyrektor generalny FCA
Zaczątkami istnienia koncernu FCA była zapaść amerykańskiego przemysłu motoryzacyjnego związana z globalnym kryzysem finansowym, na której szczególnie ucierpiał Chrysler. Efektem tego było złożenie wniosku o ochronę przed wierzycielami 30 kwietnia 2009 roku na podstawie rozdziału 11. amerykańskiego prawa upadłościowego. W pierwszej połowie czerwca postępowanie upadłościowe zakończyło się po tym, jak akcje Chryslera zakupił w 20% włoski Fiat Group Automobiles wraz z amerykańskim oraz kanadyjskim rządem.
Początkowy udział Fiata w akcjach Chryslera był systematycznie zwiększany, do stycznia 2012 roku wynosząc 58,5%. Dwa lata później włoski koncern stał się jedynym właścicielem Chryslera, stając się właścicielem 100% akcji. Koszt całej transakcji wyniósł 4,9 miliarda dolarów amerykańskich.
Powstanie FCA 29 stycznia 2014 roku Fiat Group Automobiles ogłosił razem z Chryslerem, że fuzja podmiotów jest w ostatniej fazie, której efektem było powstanie w październiku tego samego roku nowego, jednolitego, włosko-amerykańskiego podmiotu gospodarczego o międzynarodowym zasięgu rynkowym. Nowy koncern otrzymał nazwę Fiat Chrysler Automobiles N.V., za siedzibę kierownictwa obierając Amsterdam w Holandii, z kolei rezydencję podatkową obejmując w Londynie w Wielkiej Brytanii. Niespełna 2 tygodnie po zakończeniu procesu fuzji Fiata z Chryslerem, zdecydowano się wydzielić dotychczas podlegającą włoskiej części firmę Ferrari. Proces uczynienia z niej oddzielnego podmiotu gospodarczego zakończył się w styczniu 2016 roku.
Przełomowym momentem w dziejach koncernu FCA było nagłe ustąpienie ze stanowiska CEO Sergio Marchionne 21 lipca 2018 roku, wcześniej wieloletniego zarządzającego włoskim Fiatem. Na następcę Marchionne wskazał dotychczasowego prezesa Jeepa, . Decyzja ta motywowana była problemami zdrowotnymi menedżera, którego kondycja gwałtownie pogorszyła się po zabiegu chirurgicznym ramienia. Sergio Marchionne zmarł 25 lipca 2018 roku.
W maju 2019 roku FCA prowadziło zaawansowane rozmowy z francuskim Renault w sprawie fuzji, która polegać miała na podziale akcji 50:50. Rozmowy ostatecznie zostały zerwane z powodu wycofania oferty przez FCA.
Fuzja z Groupe PSA Niezależnie od ostatecznie nieudanych negocjacji z Renault-Nissan-Mitsubishi w sprawie potencjalnej fuzji, FCA zasiadło do rozmów także z innym motoryzacyjnym gigantem, Groupe PSA, w kwietniu 2019 negocjując wspólny rozwój przyszłych samochodów elektrycznych. W sierpniu 2019 roku rozmowy zatoczyły szersze spektrum, poruszając także kwestię potencjalnej fuzji. Media branżowe ponownie poruszyły ten temat w ostatnich dniach października, na dzień przed potwierdzeniem się tych informacji.
31 października 2019 roku Fiat Chrysler Automobiles i Groupe PSA oficjalnie ogłosiło plany połączenia się w jeden międzynarodowy koncern samochodowy o wartości ok. 50 miliardów dolarów oraz rocznej sprzedaży na poziomie 8,7 miliona samochodów, i utworzenia w ten sposób czwartego pod względem wielkości tego rodzaju podmiotu w branży motoryzacyjnej na świecie. Przedstawiciele obu koncernów uzgodnili połączenie się w stosunku 50:50, planując realizację w ciągu kolejnych 12 miesięcy.
Powstanie Stellantis thumb|Logo Stellantis W połowie lipca 2020 roku oficjalnie ogłoszono nazwę, jaką przyjmie nowy, francusko-włosko-amerykański koncern powstały w wyniku fuzji FCA i PSA. Nowy podmiot gospodarczy nazwano Stellantis, zaczerpując nazwę od łacińskiego „stello”, oznaczającego tyle co „rozjaśniać gwiazdami”. Finalizacja transakcji miała dobiec końca w IV kwartale 2020 roku, jednak uległa ona opóźnieniu z powodu pandemii COVID-19.
Ostatecznie, po wyrażeniu zgody przez większości akcjonariuszy na połączenie się FCA z francuskim Groupe PSA, nowy podmiot gospodarczy Stellantis rozpoczął swoją działalność 16 stycznia 2021 roku jako czwarty pod względem wielkości koncern motoryzacyjny na świecie.
Kontrowersje i krytyka thumb|Fabryka FCA w Detroit
Emisje spalin 13 stycznia 2017 roku Departament Sprawiedliwości Stanów Zjednoczonych rozpoczął śledztwo wobec rzekomego stosowania przez FCA oprogramowania fałszującego wyniki testów emisji spalin przez pojazdy produkowane przez koncern. W maju tego samego roku federalny organ złożył pozew, zarzucając koncernowi Fiat Chrysler Automobiles montowanie nielegalnego oprogramowania w ok. 100 tysiącach pojazdów wyprodukowanych między 2014 a 2016 rokiem. W styczniu 2019 roku FCA zostało zmuszone do zapłacenia 800 milionów dolarów amerykańskich kary za montowanie nielegalnego, fałszującego oprogramowania w pojazdach napędzanych silnikami Diesla.
Chrysler a Lancia thumb|Chrysler 300 jako Lancia Thema
Ówczesny dyrektor FCA, Sergio Marchionne, ogłosił w grudniu 2009 roku decyzję o wycofaniu z rynku europejskiego marki Chrysler, włączając jej wybrane modele w portfolio włoskiej Lancii. W lutym 2011 roku przedstawiono oficjalnie gamę nowych modeli Lancii zapożyczonych od Chryslera. Decyzja motywowana chęcią uzupełnienia oferty włoskiej firmy większymi pojazdami i bardziej przejrzystym podziałem rynków zbytu wśród marek podległych FCA.
Poszerzenie gamy Lancii miało gwarantować jej wzrost sprzedaży do ok. 295 tysięcy sztuk w Europie, jednak operacja ta zakończyła się rynkowym niepowodzeniem. Z 112 tysięcy sztuk, jakie sprzedała w 2010 roku Lancia, jej sprzedaż nie wzrosła, a spadła do 74 313 sztuk w 2014 roku. Zapożyczone od Chryslera modele zniknęły po krótkim cyklu rynkowym, kończąc się na wycofaniu modelu Voyager w 2016 roku po 4 latach sprzedaży.
Nieudana polityka wobec Lancii nie wiązała się z późniejszymi konkretnymi działaniami wobec włoskiego przedsiębiorstwa. Pogrążyło się ono w stagnacji, okrajając swoją ofertę ostatecznie do tylko jednego modelu (Ypsilon) i zasięg rynkowy tylko do rynku włoskiego z 2017 rokiem.
Polityka wobec Alfa Romeo thumb|Alfa Romeo Stelvio – jeden z dwóch modeli, jakie udało się wprowadzić marce na rynek na przestrzeni dekady
Fiat Chrysler Automobiles spotyka się z krytyką w mediach motoryzacyjnych z powodu cyklicznie ogłaszanych przez koncern obszernych planów rozwoju portfolio modelowego, które z czasem nie doczekały się pełnej lub jakiejkolwiek formy realizacji. Wielokrotnie rewidowane założenia w szczególnym stopniu nie pokryły się w przypadku marki Alfa Romeo. W 2014 roku miała ona przedstawić 8 nowych modeli, w tym powracając do klasy wyższej za pomocą następcy modelu 166 w 2018 roku.
W styczniu plany ogłoszono, że plany modelowe ulegną opóźnieniu, a pół roku później – całkowicie je zrewidowano. Debiut dużej limuzyny w 2017 roku również został opóźniony, ostatecznie w ogóle nie dochodząc do skutku. Ponownie stało się z zapowiadanym dużym SUV-em i modelem Giulia Coupe, które pomimo zapowiedzi z 2018 roku już rok później, w listopadzie 2019 roku, zostały wycofane z planów modelowych Alfa Romeo.
W efekcie, pomimo obszernych planów modelowych, między 2010 a 2020 rokiem Alfa Romeo zaprezentowało jedynie dwa nowe samochody – średniej klasy sedana Giulia oraz średniej wielkości SUV-a Stelvio.
Polityka wobec innych marek thumb|Ostatnia seria Fiata Punto, 2018
Wielokrotnie rewidowane było podejście FCA do marki Chrysler. Według planów z 2014 roku w ofercie miał pojawić się kompaktowy model 100 i nowy SUV, jednak ostatecznie gama zamiast rozwinąć się, to z końcem produkcji sedana 200 w 2014 roku została okrojona do tylko dwóch modeli. W 2018 roku pojawiły się nawet pogłoski o potencjalnej likwidacji Chryslera, jednak ostatecznie informacje te nie potwierdziły się.
Z wielokrotnymi opóźnieniami i przesunięciami spotkała się także marka Maserati na czele z niezrealizowanym projektem modelu Alfieri, a także Jeep. Po ogłoszeniu w 2012 roku powrotu na rynek modelu Wagoneer w 2014 roku, jego debiut przesunięto najpierw na 2019 rok, a ostatecznie odbył się on dopiero w 2020 roku – i to tylko w studyjnej wersji. Seryjny model zaplanowano na 2021 rok, 7 lat po pierwotnej dacie debiutu.
Kontrowersyjną politykę koncern FCA stosował także wobec macierzystego Fiata. Pomimo wielokrotnych zapowiedzi o następcy, w 2018 roku wycofano z produkcji model Punto bez kontynuacji, a także zapowiedziano koniec produkcji masowych i tanich samochodów marek FCA we Włoszech. Dwa lata później, w lipcu 2020 roku, wbrew tej decyzji ruszyła produkcja nowego, masowego Fiata 500e.
Fabryki FCA
Przypisy
Kategoria:Koncerny samochodowe Kategoria:Holdingi Kategoria:Zlikwidowane koncerny samochodowe Kategoria:Spółki wycofane z NYSE Kategoria:Spółki wycofane z Borsa Italiana