Jan Kołaczek, Johannes Placentinus (ur. 5 czerwca 1630 w Lesznie, zm. 11 marca 1683 we Frankfurcie nad Odrą) – filozof, matematyk, astronom.
Życie Pochodził ze spolonizowanej rodziny czeskiej mieszkającej w Lesznie. Uczył się początkowo w Gdańsku i Królewcu, następnie studiował teologię i matematykę na uniwersytetach w Groningen, Lejdzie i Frankfurcie nad Odrą. Podczas studiów w Niderlandach poznał wielu jego zwolenników kartezjanizmu: Tobiasa Andreae, Johannesa de Raeya, Corneille'a van Hogelande, Gualterusa Mirkiniusa, Daniela Lipstorpa.
W Academii Viadrina we Frankfurcie nad Odrą został profesorem matematyki, a w 1658 i 1665 sprawował funkcję rektora. Po 1666 zrezygnował z pracy z przyczyn zdrowotnych.
Poglądy Placentinus był czołowym wczesnym przedstawicielem kartezjanizmu w Europie Środkowo-Wschodniej. W swoich pracach nie tylko komentował i przybliżał dzieła Kartezjusza i jego zwolenników, ale także bronił ich przed zwolennikami arystotelizmu. Statut Uniwersytetu we Frankfurcie nad Odrą pozwalał na wykładanie jedynie arystotelizmu i Placentinus był zmuszony wykazywać zbieżność filozofii Kartezjusza i Stagiryty. Jego argumentacja przedstawiona w dziele Syncretismus philosophicus inter Renatum Des Cartes atque Aristotelem institutus opierała się na podobieństwie metodologicznym, jest wątpliwa i nie ma obecnie większej wartości.
Dokonana przez Placentinusa recepcja kartezjanizmu obejmowała ponadto kwestie epistemologiczne (gdzie podkreślał metodologiczną wartość wątpienia), a także w filozofii przyrody (gdzie przyjmował Kartezjańską koncepcję materii, odrzucającą atomizm i próżnię). Podobnie jak Kartezjusz, zachowywał ważne miejsce dla Boga, jako warunku poznania, jak i przyczyny ruchu.
Dzieła (1655) Disputatio delationem Terrae annuam circa Silem, et ejusdem circumgyrationem diurnam circa proprium centrum probans, more Geometrico disposita, F; (1655) Naturalis harmonia astronomiae cum chiromantia, Frankfurt; (1655) Renatus Des Cartes triumphans, id est principia philosophiae Cartesianae in Alma Viadrina ventilae et defensa, Frankfurt; (1656) Syncretismus philosophicus inter Renatum Des Cartes atque Aristotelem institutus, Frankfurt; (1657) Geotomia sive Terrae sectio exhibens praecipua et difficiliora problemata, Frankfurt; (1659) Dissertatio philosophica de calore et motu membrorum naturali in corpore humano, Frankfurt; (1659) Dissertatio philosophica probans et motum membrorum naturalem in humano corpore, adeoque vitam non procedere ab anima, quae unica est scilicet rationalis, sed a materia coelesti subtilissima, analoga elemento solis et stellarum fixarum, Frankfurt; (1660) Dissertatio philosophica exhibens modum praecavendi errorem in veritatis philosophicae. Imprimis naturalis inquisitione atque diiudicatione iuxta principia Renati Des Cartes, Frankfurt;
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu we Frankfurcie nad Odrą Kategoria:Urodzeni w 1630 Kategoria:Zmarli w 1683 Kategoria:Polscy filozofowie XVII wieku Kategoria:Niemieccy filozofowie XVII wieku Kategoria:Ludzie związani z Lesznem (I Rzeczpospolita) Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu we Frankfurcie nad Odrą Kategoria:Ludzie urodzeni w Lesznie