Ogólnopolski Festiwal Awangardy Beatowej (OFAB) – ogólnopolski festiwal muzyczny w Kaliszu, który odbył się w listopadzie 1969, a w latach 1972–1973 organizowany był pod nazwą Festiwal Młodzieżowej Muzyki Współczesnej. Nazwa pierwszego z nich miała kojarzyć się z rockiem awangardowym i awangardowymi eksperymentami, lecz na scenie festiwalu występowali także przedstawiciele innych gatunków muzyki rozrywkowej. Niektórzy redaktorzy muzyczni mówili wówczas o tzw. „stylu kaliskim”, nazwą tą określając trendy muzyki młodzieżowej, które wyodrębniły się i zaistniały na trzech kaliskich festiwalach. Można powiedzieć, że były to próby prezentowania lub łączenia różnych rodzajów rocka, jazzu, popu, soulu, afrobeatu, muzyki improwizowanej i innych gatunków muzycznych w nową jakość. Po latach można stwierdzić, że była to muzyka alternatywna, która stała w kontrze do skomercjalizowanego big-beatu, z którym młodzież już się nie utożsamiała. Festiwal okazał się efemerydą i nie spełnił wszystkich pokładanych w nim nadziei, tym niemniej w składach poszczególnych zespołów pojawili się artyści, którzy mieli wpływ na późniejszy rozwój muzyki rozrywkowej (i nie tylko) w Polsce. Byli to m.in. Krystyna Prońko ("Reflex"), Barbara Trzetrzelewska ("Astry"), Krystyna Giżowska ("Grupa I"), Jacek Krzaklewski ("Pakt"), Sławomir Łosowski ("Akcenty"), Dominik Kuta ("Motyw Blues"), Aleksander Mrożek ("Nurt"), Jarosław Śmietana ("Hall"), Andrzej Ellmann ("Anonimus i jego smutny świat", "Reflex"), Ireneusz Nowacki ("Peccavi"), Włodzimierz Kiniorski ("Stop"), Krzesimir Dębski ("Maszyna Rytmiczna"), czy Milo Kurtis ("Grupa w Składzie"), a także zespoły: Romuald & Roman, Wawele, Nurt, czy Laboratorium.
Historia I Ogólnopolski Festiwal Awangardy Beatowej (27-30.11.1969) I OFAB w Kaliszu odbył się w dn. 27-30 listopada 1969 roku. Inicjatorem powstania imprezy była grupa młodych animatorów kultury związanych z Kaliskim Domem Kultury, przede wszystkim: Marek Truszkowski, Henryk Bieniecki, Grzegorz Kuczyński i Krzysztof Marks, autor plakatu i folderu festiwalowego. Patronat honorowy nad festiwalem objął zastępca przewodniczącego PMRN w Kaliszu, mgr Jerzy Szuwała. Chęć jego współorganizacji zgłosiła również Polska Federacja Jazzowa – kierownictwo artystyczne objął Jan Ptaszyn Wróblewski. Z racji tego, że miał to być przegląd ówczesnych tendencji i stylów muzyki młodzieżowej, organizatorzy postanowili, że odbędzie się także I Ogólnopolska Sesja Działaczy i Krytyków Muzyki Młodzieżowej. Pojawili się tam publicyści i krytycy muzyczni oraz redaktorzy m.in. z Programu III Polskiego Radia, Rozgłośni Harcerskiej, Polskiego Radia dla Zagranicy, czy TVP. Formalnie sesja odbyła się, lecz frekwencja była niska. I Ogólnopolski Festiwal Awangardy Beatowej w Kaliszu spotkał się z ogromnym zainteresowaniem młodzieżowego środowiska muzycznego. Zgłoszenia nadeszły od dziesiątek grup muzycznych z całego kraju – wystąpiło 41 wykonawców z 25 miast. Była to impreza o dużym rozmachu organizacyjnym. Koncerty eliminacyjne odbywały się przez pierwsze trzy dni w godzinach 16:00 i 20:00, a po nich nocne jam sessions w których brali udział zarówno uczestnicy, jak i zaproszeni goście. Największym problemem organizatorów był brak miejsc noclegowych dla uczestników imprezy. Festiwal był szeroko komentowany w kraju i poszerzył jego ofertę kulturalną stając się jedną z najbardziej prestiżowych imprez w Polsce. OFAB przemienił na kilka lat Kalisz w stolicę nowego rocka – pisze w swojej książce, pt. Trzysta tysięcy gitar nam gra Dariusz Michalski i dodaje: Wprawdzie organizatorzy (Kaliski Dom Kultury) obstawali przy dotychczasowym określeniu "beat", jednak prawda była inna – w Polsce już grano nowoczesną, europejską muzykę. Ponadto dziennikarz stwierdza jako naoczny świadek, że poziom wykonawczy był wysoki. W jury I OFAB zasiadali muzycy, kompozytorzy i krytycy muzyki młodzieżowej i jazzowej w składzie: Bohdan Adamczak, Jan Byrczek, Marek Garztecki, Andrzej Korman, Krzysztof Sadowski, Tomasz Stańko, Mateusz Święcicki, Roman Waschko i Andrzej "Ibis" Wróblewski. Po przesłuchaniu wszystkich wykonawców, biorących udział w koncertach finałowych, na wstępie komunikatu stwierdzono, że poziom zespołów, zwłaszcza tych zakwalifikowanych do finału był bardzo wysoki i wyrównany. Jury przyznało następujące nagrody i wyróżnienia: I miejsce i nagrodę Polskiej Federacji Jazzowej, zespołowi Romuald & Roman z Wrocławia, II miejsce i nagrodę Wydziału Kultury Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Kaliszu zespołowi Wawele z Krakowa, III miejsce i nagrodę Kaliskiego Domu Kultury zespołowi Młody Blues z Kalisza; IV miejsce i nagrodę Kaliskiego Towarzystwa Muzycznego zespołowi Motyw Blues z Warszawy, V miejsce i nagrodę Wojewódzkiej Komisji Związków Zawodowych w Poznaniu dla najlepszej grupy związkowej zespołowi Antykwa z Sandomierza z podkreśleniem wartościowych poszukiwań muzycznych. Nagrodę dla najlepszego instrumentalisty, ufundowaną przez Romana Waschko przyznano Jackowi Konopce z grupy Dwóch z Gliwic. Nagrodę Centralnej Poradni Amatorskiego Ruchu Artystycznego dla najlepszego aranżera, twórcom kompozycji Przebieg normalny z zespołu Wawele. Nagrodę Zarządu Miejskiego ZMS w Kaliszu otrzymał Marek Kucharek, autor tekstów zespołu Riotornel z Gdańska. Wyróżnienie finałowe przyznano (wyłącznie) Dominikowi Kucie z zespołu Motyw Blues z Warszawy. Ponadto jury przyznało następujące wyróżnienia eliminacyjne: Mirosławowi Peśli z zespołu Patrzący w ciemność z Nowej Soli, Ryszardowi Ptasińskiemu z zespołu Family Blues Band z Gdańska, Krystynie Prońko i Piotrowi Prońko z zespołu Reflex z Gorzowa Wielkopolskiego, zespołowi Trabant contra Tank z Warszawy, 74 Grupie Biednych z Ustki i Bożenie Rzemek z Grupy Bluesowej Tabu z Warszawy. W konkluzji werdyktu, jury uważa za słuszne i celowe utrzymanie festiwalu jako imprezy dorocznej oraz apeluje do zespołów o rozwijanie własnych poszukiwań repertuarowych, przydatnych do dalszego określania oryginalności stylu polskiej muzyki. Jednocześnie jury wyraziło uznanie dla Kaliskiego Domu Kultury za sprawne zorganizowanie festiwalu.
Koncerty eliminacyjne (sala widowiskowa KDK) I koncert eliminacyjny – czwartek, godz. 16:00 (27 listopada 1969): Errare Humanum Est (Kalisz – poza konkursem), Lipsony (Nowa Sól), Dogmaty (Wrocław), Wszyscy razem (Lubliniec), Antykwa (Sandomierz), Astry (Jaworzno), 74 Grupa Biednych (Ustka).
II koncert eliminacyjny – czwartek, godz. 20:00 (27 listopada 1969): Młody Kalisz (Kalisz), Pro et Contra (Wrocław), Admirały (Duszniki-Zdrój), Patrzący w ciemność (Nowa Sól), Family Blues Band (Gdańsk), Riotornel (Gdańsk), Pakt (Wrocław).
III koncert eliminacyjny – piątek, godz. 16:00 (28 listopada 1969): Aspekt (Poznań), Hades (Świdnica), April (Poznań), Kołodzieje (Łódź), Eksperyment (Częstochowa), Dominik Dubis (Wrocław), Wielbiciele Salvadora Dali (Chorzów).
IV koncert eliminacyjny – piątek, godz. 20:00 (28 listopada 1969): Grupa Hej! (Oleśnica), Trabant contra Tank (Warszawa), Vox Gentis (Łódź), Anonimus i jego smutny świat (Poznań), 96 uniesienie miłosne cioci Klotyldy, czyli przymusowe zrzeszenie właścicieli młynków do pieprzu (Warszawa), Reflex (Gorzów Wlkp), Wawele (Kraków).
V koncert eliminacyjny – sobota, godz. 16:00 (29 listopada 1969): Romuald & Roman (Wrocław), Ex Aequo (Kraków), Knejfy (Kępno), Elektrons Beat (Ostrów Wlkp.), Halniaki (Gorlice), Motyw Blues (Warszawa), Akcenty (Gdańsk).
VI koncert eliminacyjny – sobota, godz. 20:00 (29 listopada 1969): Grupa I (Człuchów), Grupa Bluesowa "Tabu" (Warszawa), Aleksander i kilku dżentelmenów (Kraków), Grupa "Dwóch" (Gliwice), Lock Up (Tczew), Wnuczki Babci Klary (Kalisz), Elar (Wrocław).
Ścisły finał zamknięty – niedziela, godz. 19:00 (30 listopada 1969). Koncert laureatów, hala sportowa OSTIW – Dżamble (gwiazda wieczoru), godz. 20:30.
Imprezy towarzyszące Czwartek, 27.09: godz. 15:00 – kawiarnia KDK "Pod Zydlami" – otwarcie I OFAB.
godz. 17:00 – Ośrodek Kulturalno-Oświatowy Spółdzielczości Pracy – Jacek Żuralski: Psychiczne podłoże muzyki młodzieżowej i jej następstwa.
godz. 18:00 – Klub zakładowy "Ikar" – Jan Byrczek: Elementy jazzu w muzyce młodzieżowej.
godz 19:00 – Ośrodek Kulturalno-Oświatowy Spółdzielczości Pracy "MOKO" – koncert Krzysztofa Sadowskiego (organy) i Grzegorza Gierłowskiego (perkusja).
godz. 19:00 – Klup ZSP "Żak" studium nauczycielskie – Stanisław Danielewicz: The Beatles jako prekursorzy awangardy beatowej.
Piątek, 28.09: godz. 10:00 – kawiarnia KDK "Pod Zydlami" – sesja krytyków i działaczy muzycznych.
godz. 18:00 – Ośrodek Kulturalno-Oświatowy Spółdzielczości Pracy "MOKO" – Marek Garztecki: Muzyka młodzieżowa na zachodzie i jej reperkusje społeczne.
godz. 18:00 – KMPIK – Andrzej Wróblewski "Ibis": Samorodna i radosna twórczość tekściarska.
godz. 19:00 – Dom Kultury w Ostrowie Wielkopolskim – Spotkanie z jazzem. Jan Ptaszyn Wróblewski, Krzysztof Sadowski, Grzegorz Gierłowski.
godz. 19:00 – klub zakładowy Ikar – koncert zespołu Wojciech Skowroński – Blues Trio. Sobota, 29.09:
godz. 10:00 – kawiarnia KDK "Pod Zydlami" – sesja krytyków i działaczy muzycznych.
godz. 18:00 – KMPIK – koncert Krzysztofa Sadowskiego (organy) i Grzegorza Gierłowskiego (perkusja).
godz. 18:00 – klub ZSP "Żak" – wieczorek taneczny, gra zespół Ex Aequo z Krakowa.
godz. 19:00 – "Cech Rzemiosł Różnych", Ostrów Wielkopolski – koncert zespołu Romuald & Roman.
Ciekawostki I OFAB był sprawnie zorganizowany i obyło się bez ekscesów ze strony publiczności. Zdarzył się tylko jeden mało znany dziś incydent. Mianowicie – folder festiwalowy, w którym przedstawiono wszystkie biorące udział w festiwalu grupy, został ocenzurowany. Ze wszystkich egzemplarzy wycięto zdjęcie formacji Ritornel z Gdańska, która pozowała na tle aktu.
Pomimo zapowiedzi nie zorganizowano festiwalu w 1970 roku, powstał za to Kaliski Jazz Klub – nowo powstała sekcja zajmowała się propagowaniem muzyki rockowej i jazzowej w Kaliszu, a także organizacją koncertów. Prezesem KJK został Marek Truszkowski – były instruktor w KDK oraz twórca i organizator Rytmów nad Prosną i Ogólnopolskiego Festiwalu Awangardy Beatowej. W 1971 roku impreza również nie odbyła się.
II Festiwal Młodzieżowej Muzyki Współczesnej (6-9.01.1972)