Emanuel „Emil” Perška (, ur. 20 czerwca 1896 w Starej Pazovej, zm. 8 maja 1945 w Zagrzebiu) – jugosłowiański piłkarz pochodzenia słowackiego występujący na pozycji napastnika, reprezentant Królestwa SHS w latach 1920–1927, olimpijczyk, dziennikarz i historyk sportu.
Jeden z pierwszych profesjonalnych piłkarzy w historii Jugosławii. Uznawany za jednego z najlepszych i najbardziej rozpoznawanych zawodników okresu międzywojennego. Uczestnik trzech turniejów olimpijskich. Nosił przydomek boiskowy Lalec.
Kariera klubowa Grę w piłkę nożną rozpoczął w HAŠK Zagrzeb. Po wybuchu I wojny światowej jako żołnierz został wysłany do Austro-Węgier, gdzie w czasie wolnym grał w jednym z lokalnych klubów w Györze. Po zakończeniu działań wojennych odmówił powrotu do kraju, przez co uznano go za dezertera. W obawie przed aresztowaniem uciekł do Wiednia, gdzie występował w Wiener AC. W 1919 roku dzięki wpływowym działaczom Građanskiego Zagrzeb został ułaskawiony i powrócił do Zagrzebia, gdzie na krótki okres został piłkarzem HAŠK, po czym rozpoczął grę w Građanskim.
Po występie na Igrzyskach Olimpijskich 1920 Perška podpisał lukratywny kontrakt z paryskim zespołem CA Sports Généraux, gdzie grał przez kilka miesięcy. Od sezonu 1921 występował ponownie w Građanskim Zagrzeb, z którym w sezonach 1923, 1926 i 1928 wygrał mistrzostwo Królestwa SHS a także sześciokrotnie zdobył mistrzostwo Zagrzebia. W 1931 roku odszedł z zespołu i zakończył grę w piłkę nożną. Szacuje się, iż łącznie we wszystkich rozgrywkach zaliczył w barwach Građanskiego 320 spotkań i zdobył 174 bramki.
Kariera reprezentacyjna 28 sierpnia 1920 zadebiutował w reprezentacji Królestwa SHS w przegranym 0:7 meczu z Czechosłowacją na Igrzyskach Olimpijskich 1920, po którym jego zespół odpadł z rywalizacji. 3 czerwca 1923 zdobył pierwszą bramkę w drużynie narodowej wygranym 2:1 towarzyskim spotkaniu przeciwko Polsce w Krakowie. W 1924 roku został powołany na igrzyska olimpijskie w Paryżu. Na turnieju tym zagrał on w przegranym 0:7 meczu I rundy z Urugwajem. W 1928 znalazł się w składzie na igrzyska olimpijskie w Amsterdamie, jednak nie zaliczył tam żadnego występu. W czerwcu tego samego roku po zamordowaniu chorwackich przywódców politycznych przez serbskich nacjonalistów odmówił gry w reprezentacji Królestwa SHS. Ogółem w latach 1920–1927 rozegrał w drużynie narodowej 14 spotkań w których zdobył 2 bramki.
Bramki w reprezentacji LPDataMiejscePrzeciwnikBramkaRezultatRanga meczu1.3 czerwca 1923Stadion Cracovii, Kraków1:02:1Mecz towarzyski2.31 lipca 1927Stadion SK Jugoslavija, Belgrad1:01:1Mecz towarzyski
Działalność publicystyczna i artystyczna Perška był pierwszym redaktorem naczelnym pisma Zagrebački Športski List, w którym prowadził piłkarską sekcję Dribling i šut (z ). Pod pseudonimem Pele-mele publikował eseje w czasopiśmie Večeri, w których zawierał m.in. szczegóły i anegdoty ze swojej kariery piłkarskiej. Jest autorem dwóch książek: Sportski almanah grada Zagreba (z ) (1935) oraz Nogomet: Teorija - tehnika - taktika - training (z ) (1937).
Malował akwarele, tworzył ilustracje i szkice. Jest twórcą ilustracji do książki Eduarda Bassa Nepobjediva momčad (z ) (1926).
Życie prywatne Urodził się w miejscowości Stara Pazova k. Belgradu jako syn Josipa Perški i Rosalii Perški z d. Žirocká, którzy byli członkami zamieszkującej tej region mniejszości słowackiej. On sam uważał się za Chorwata. W trakcie I wojny światowej służył w armii austro-węgierskiej. Po wojnie osiadł w Zagrzebiu, gdzie zajął się dziennikarstwem, pisarstwem oraz historią sportu.
Był zaciekłym orędownikiem uzyskania przez Chorwację pełnej niepodległości i uniezależnienia się od Serbów. Oskarżano go o wspieranie Ustaszy. Zmarł w maju 1945 roku w Zagrzebiu. Okoliczności jego śmierci nie zostały wyjaśnione. Jedna z wersji uznaje, że za służbę w policji Niepodległego Państwa Chorwackiego został rozstrzelany przez członków Narodowej Armii Wyzwolenia Jugosławii, podczas gdy inne źródła twierdzą, iż zginął w pożarze swojego domu podczas walk zbrojnych w Zagrzebiu. Miejsce jego pochówku nie jest znane.
Sukcesy Građanski Zagrzeb mistrzostwo Królestwa SHS: 1923, 1926, 1928
Przypisy
Linki zewnętrzne Emil Perška w bazie EU-Football.info
Bibliografia
Kategoria:Reprezentanci Jugosławii w piłce nożnej Kategoria:Chorwaccy piłkarze Kategoria:Słowaccy piłkarze Kategoria:Piłkarze HAŠK Zagreb Kategoria:Piłkarze HŠK Građanski Zagrzeb Kategoria:Piłkarze Wiener AC Kategoria:Chorwaccy dziennikarze Kategoria:Chorwaccy pisarze Kategoria:Jugosłowiańscy dziennikarze Kategoria:Olimpijczycy z Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców (Antwerpia 1920) Kategoria:Olimpijczycy z Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców (Paryż 1924) Kategoria:Olimpijczycy z Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców (Amsterdam 1928) Kategoria:Piłkarze nożni na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1920 Kategoria:Piłkarze nożni na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1924 Kategoria:Piłkarze nożni na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1928 Kategoria:Urodzeni w 1896 Kategoria:Zmarli w 1945