I Oasis, i ze stài un grupo rock britanego che se ga formà a Manchester inte'l 1991 e ativo fin al 2009.
Tra i grupi pì conosùi e de suceso de l'indie rocke, in partegołar, del Britpop, movimento de cui i fegura tra i pionieri, i Oasis ze el grupo ingleze de mazor inpato dai ani nonanta. I ga publegà in totałe 11 àlbun. A se stima che i gabia vendesto pì de 70 milion de dischi, di cui 18 nel solo 1996. I vanta 8 sìngołi che se ga piasà al primo posto de ła clasifega del Regno Unìo, 22 sìngołi consecutivi entrai inte ła top 10 ingleze e i ga rancurà 15 NME Awards, 6 Brit Awards, 9 Q Awards e 4 MTV Europe Music Awards. Inte l'agosto del 1996 i ga tenjesto a Knebworth Park uno dei pì grandi concerti a l'averto mai reałizai in Inghiltera. L'evento ze stà seguìo conplesivamente da 250 000 spetadori (i bilieti ze andai ezaurìi in 2 zorni), co na rechiesta de tajandi superior a 2,6 milion de persone, pari al 5% de ła popołasion britànega de ałoraDocumentario Oasis: Supersonic, direto da Mat Whitecross, 2016.
Guidà dal chitarista, cantante, conpozidor e autor Noel Gallagher e dal fradeło Liam Gallagher, cantante frontman e drìoman anca conpozidor e autor (chitarista in alcune canson), cueło dei Oasis ze uno dei grupi che ga avùo mazor suceso e influensa inte ła socetà britànega e inte'l mondo tra cuełi nasesti inte i ani nonanta inte l'anbito del movimento Britpop, fin ad asurzer a fenomeno de costume. Ła so mùzega, a metà tra el rock ani setanta e'l rock and roll, al tenpo steso ruspia e mełòdega., ga savesto dar un novo senjifegar al termano Britpop, mentre łe so continue barufe e 'l so atejamento a volte rubesto ze stai ojeto de na atension cresente da parte dei media.
I fradełi Gallagher ze i úneghi menbri de ła formasion orizenal che ghe ga fato parte fin al 2009. Inte'l 1991 a Manchester se gaveva costituìi i Rain, conponesti da Liam Gallagher (voze), Paul Arthurs (chitara), Paul McGuigan (baso) e Tony McCarroll (bateria). Poco dopo ai cuatro se ga zontà Noel (chitara e voze) e Liam ga sujerìo el novo nome. El grupo ga conosùo ła fama za co l'album de debuto, Definitely Maybe (1994) che, publegà da l'eticheta indipendente Creation Records, ga proponesto co forsa ła "band" cofà uno dei grupi "leader" de ła sena indie rock. Co'l novo baterista Alan White i Oasis ga reałizà el segondo album, (What's the Story) Morning Glory? (1995), che ga vendùo 22 milion de copie in tuto el mondo. Daspuò chel momento ła popołarità del grupo ze cresta notevolmente, fin a far parlar de "Oasis mania".
El terso album, Be Here Now (1997), ze devenjesto disco record par l'ełevatisimo nùmaro de copie vendùe in un zorno. Verso ła fin del desenio el grupo ga vivesto un pariodo de crizi. Do menbri stòreghi, McGuigan e Arthurs, ze stà avicendai da Colin "Gem" Archer e, pì tardi, da Andy Bell. Inte'l 1999 el grupo ze tornà in studio par rejistrar Standing on the Shoulder of Giants che, venjesto fora inte'l febraro 2000, prezentava un sound pì sperimentałe e psichedełego. Ze seguìo l'album live Familiar to Millions, che contenjeva ła rejistrasion dei do grandi concerti tenjùi inte'l łujo 2000 al stadio de Wembley, a Łondra. Inte'l 2002 i Oasis ze torani al son de łe orizene co Heathen Chemistry e ga revedesto el suceso. Inte'l 2005 ze venjùo fora el sesto album, Don't Believe the Truth, rezistrà insenbre a'l novo baterista Zak Starkey. El disco ga rezistrà òteme vendite e reportà i Oasis in clasifega anca inte i Stati Unìi. Inte'l 2006 ze venjùo fora Stop the Clocks, el primo best of dei Oasis, che'l ga vendùo 3 milion de copie inte'l mondo. Inte'l 2008 ze stà publegà Dig Out Your Soul, sètemo album in studio del grupo, seguìo da un łongo tour mondiałe, in cui a ła bateria fegurava Chris Sharrock.
El 28 de agosto 2009, a tre date da ła concluzion de ła tournée, Noel Gallagher ga comunegà ofisialmente el pròpio abandon a ła band, dopo aver łasà el palco del Rock en Seine a pochi minuti da l'ezibision, sancìndo ła fin del grupo.
Storia
I ezordi co i Rain e Definitely Maybe (1991–1994) I Oasis i ga orìzene a Burnage, cuartier de Manchester, dai Rain, un grupo che'l se ga formà verso el fenir dei ani otanta. Inisialmente el grupo el jera conponesto da Paul McGuigan (dito Guigsy) a'l baso, da Paul Arthurs (dito Bonehead) a ła ghitara, da Tony McCarroll a ła bataria, e da Chris Hutton come cantante. Co st'altro ek ze stà zlontanà da'l grupo, Guigsy el ghe ga chiedesto a'l só conpanjo de scoła Liam Gallagher de renpiasarlo.. Liam jera el terso e ùltemo fioło de imigrai irlandezi trasferìi a Manchester, Peggy e Thomas Gallagher. Ła só infansia e cueła dei altri só do fradełi (Paul e Noel) ła jera stà senjà da łe viołense de'l pare alcołizà, che sparanjava Liam e che gavea fondamente senjà Noel e Paul, provocando anca i so coconesi. Inte na note de'l 1984 ła mare ła ga desidesto, donca, de scanpar de caza insenbre ai fiołiBehind the music - Oasis. VH1, 2000..
Liam e Noel, pì grando de'l fradeło minor de sincue ani, i jera stà adołesenti difisiłi, inclini a ła rebelion, a łe rise e ai furti. Liam no'l gaveva mai mostrà grando intarese par ła mùzega fin a'l 1988, cuando che'l zera stà colpìo da un conserto dei Stone Roses. a'l cuało el zera ndà in conpanjìa de Noel, pasionà de mùzega e ghitarista. Liam el ga acetà ła proposta de "Guigsy" e poco dopo el ga proponesto de canbiar el nome de'l grupo in Oasis, ispirà da un poster picà ai muri de ła só stansa che ła reportava ła scrita "Oasis Leisure Centre in Swindon".. Liam el ło ga seliesto parchè ghe ga piazesto łe imàjini che'l evocava. Inte'l 2016 Liam el ga declarà che "'sto nome el continuava a spontar, cusì gavemo desidesto de farlo un fià nostro" e che "no son seguro se el se tratase de l'Oasis de Swindon, ma el jera prezente so un poster dei Inspiral Carpets".
El grupo el provava na volta a setimana, ma el stentava a decołar. Segondo Liam el problema jera i testi che i venjiva scrivesti da łu e Bonehead e che, par stesa amision de Liam, i jera daseno mediocri. Serviva calcun capase de scrivar bei testi e de zlansar el grupo. Inte l'avrìl 1991 el fradeło mazor de Liam, Noel, tornà dai Stati Unìi indove el fazeva el roadie par un tour merican dei Inspiral Carpets, el ga savesto de ła mare che'l fradeło minor el jera entrà a far parte de un grupo e el 18 de agosto 1991 el se ga prezentà a'l Boardwalk, picoła sała visina a'l famozo łocałe noturno The Haçienda., par asister a l'ezibision dei Rain. Conosendo łe cuałità de'l fradeło, Liam el ga pensà suito a łu cofà l'ełemento mancante capase de portar in alto el grupo. Noel, tra l'altro, el gaveva par altro za madurà na discreta espariensa par strada come tècnego de łe ghitare dei Inspiral Carpets durando i tour de st'ùltemi in Europa, Japon e Arzentina, ma ła só pasion ła jera scrivar canson.
Daspò aver asistìo a l'ezibision Noel el ghe ga referìo spacatamente a'l fradeło che el grupo no'l ghe piazeva par njente e, a ła domanda se el fuse disposto a farghe a łori da manager, el ga replegà proponendo de entrar a far parte de'l grupo, a pato de èsarne el cao, l'únego conpozidor e el ghitarista prinsipałe. "El gaveva scrivesto za tante cose" – A ghe recorda Bonehead revardo a Noel – "Co gavemo tacà fasevimo el diavoło a cuatro co poche canson. Tuto d'un colpo co łu inte'l grupo ghe ze sta na gran mota de idèe".. El grupo el jera cusì a'l conpleto e el 15 de zenaro 1992 A se ga tenjùo a'l Boardwalk el primo conserto dei Oasis co Noel..
Co Noel Gallagher l'aprocio muzegałe dei Oasis el se ga inderisà verso na mazor senplisitià. Arthurs el sonava prevałentemente acordi co barré, McGuigan note base e McCarroll el sonava ritmi baze, mentre i anplifegadori i jera predisponesti in modo da crear na distorsion. In 'sto modo modo i Oasis i ga creà un son "privo a tal ponto de finesa e conplesità da rezultar scuazi inarestabiłe"..
thumb|left|El logo stòrego de'l grupo, ideà da Brian Cannon Dapò aver pasà pì de un ano a ezibirse inte i vari łocałi de Manchester, inte'l majo del 1993 el grupo el ga avùo infin ła só granda ocazion. I Oasis i jera stà invitài da un grupo ciamà Sister Lovers a sonar a'l King Tut's Wah Wah Hut Club de Glasgow, in Scosia. Na conponente de łe Sister Lovers, Debbie Turner, ła jera ła ex moroza de Alan McGee, produtor discogràfego de ła Creation Records, eticheta independente minor de propietà de ła Sony. Noel e Bonehead i ga rancurà el danàro nesesario, i ga nołezà un furgon partìndo insenbre ai altri menbri de'l grupo par un viajo de sìe ore. Inisialmente ła só rechiesta de ingreso ła ze stà respenzesta poiché no i zera prevedesti in scałeta. El refiuto el gavarìa susità łe ire de'l grupo, che'l se gavarìa fato łargo co łe maniere forti (sìben i conponenti de'l grupo i gabia fornìo varsion contrastanti in merito). Infin, in calche modo, ła band ła ze riusìa a otenjer un spasio par sonar cuatro brani. Ła só ezibision ła ga inpresionà tanto Alan McGee, el cuało cazualmente el se catava inte'l łocałe insenbre a ła soreła ("go desidesto de prezentarme łì par urtar ła me ex").
thumb|Liam Gallagher inte un conserto a San Diego inte'l 2005
Finìa l'ezibision McGee el se ga visinà a Noel par domandarghe se'l vołese un contrato discogràfego e'l ghe ga chiedesto na demo co calche só canson. Calche zorno drioman Noel el ło ga incontentà consenjándoghe na caseta de 35 menuti de nome Live DemonstrationDefinitely Maybe (DVD), indove A ze conparìo par ła prima volta cueło che'l sarìa deventà el stòrego logo de'l grupo, desenjà par l'ocazion da Tony French. I vari demo che i conponeva ła caseta i zera stai rezistrà inte i studi de'l grupo Real People, a'l Pink Museum de Liverpool.
Scoltada ła caseta, McGee el ze restà ancora pì colpìo da'l grupo e da'l só potensiałe, a'l ponto che 'pena cuatro zorni dopo el ga convocà i Oasis par farghe firmar łori un contrato discogràfego.. A cauza de problemi sorzesti inte ła stipuła de un contrato vałido inte i Stati Unìi, i Oasis i ga finìo po' par firmar un contrato mondiałe co ła Sony, che a só volta ła ghe ga asenjà i Oasis a ła Creation Records par el Renjo Unìo.. Noel el ga dizesto a McGee de aver racuante canson za pronte, anca se alguni ani dopo el gavarìa ametesto che in chel momento el repertorio dei Oasis el conprendeva solche sìe brani orizenałi e algune cover.
Resałe a'l parìodo 1992-1993 i cusìditi Lost Tapes, materiałe demo - costituìo da vari brani e varsion enbrionałe de canson po' publegàe inte i sucesivi dischi - in cui se sente el forte influso che i Stone Roses i ezersitava so'l grupo.
Ła prima canson dei Oasis che ła jera scominisà a venjir trazmetesta inte łe radio ła ze stà Columbia, publegada cofà singoło in edision łimitada, conosùa cofà "White Label demo". Inte'l desenbre 1993 ła Creation Records ła ga destribuìo a łe radio un 12 połici contenjente ła rejistrasion demo de'l brano, che'l ze stà trazmetesto par ben diznove volte da BBC Radio 1 inte łe do setemane drìo, evento raro par un brano njancora zlansà so'l marcà..
El 18 de febraro 1994 i Oasis i ga tołesto un tragheto par razónzer Amsterdam, indove i gaveva da far el debuto intarnasionałe da'l vivo cofà spała de'l grupo The Verve. Durante el viajo Liam e Guigsy i se ga inbriagà e i ze stà coinvolzesti inte na risa, fasendose sarar a ciave inte ła stiva. Pì tardi łi gaveva razonzesti anca Bonehead, che'l se jera meso a bàter a tute łe gabine, in serca dei vestidi che - el afermava - ghe jera stà robà. Ła visenda ła ze finìa co na mesa a'l bando de ła conpanjìa de navegasion e un espatrio coato.