Quentin Jerome Tarantino, (Knoxville, 27 de marso, 1963) el ze un regista, senejador, ator e produtor sinematogràfego statunitense.
El ga scominsià ła so carièra cofà regista a l'inisio dei ani nonanta, razonzendo el suceso co'l film de debuto Le iene. Co'l sucesivo Pulp Fiction ze rivà ła consacrasion, vinsendo ła Palma d'oro al Festival de Cannes e concuistando l'Oscar par ła mejo senejadura orizenałelior ai Premi Oscar 1995 condividesto co Roger Avary, oltre a sete nomination. Inte'l 2004 el ze stà presidente de ła zuria a ła 57ª edision del Festival de Cannes e inte'l 2010 a ła 67ª Mostra internasionałe d'arte sinematografega de Venesia. El 24 de febraro 2013 el se ga azudegà ła so segonda statueta par ła mejo senejadrua orizenałe par el film Django Unchained ai Premi Oscar 2013. Dal 21 de disenbre 2015, el so nome ze prezente tra łe çełebrità de ła Hollywood Walk of Fame.
Tarantino ze stà definio un regista DJ» par ła so capaçità de riusir a conbinar stiłi desconapnji fondendołi insenbre in una nova ópara. El regista e stòrego del sinema Peter Bogdanovich ło ga definio «el regista pì influente de ła so zenerasion».
Biografia Łe orizene Tarantino ze nasesto a Knoxville, inte'l Tennessee, el 27 de marso del 1963, da Tony Tarantino, un muzicante a ator statunitense de orizeni itałiane, e Connie McHugh, na infermiera statunitense de orizeni irlandezi e inglezi, restà gravia del futuro cineasta co ła gaveva sèdeze ani. Quentin no ga mai conosùo so pare, dao che'l gaveva łasà ła mare prima che łu nasese. Co'l ga avùo do ani el se ga trasferìo co so mare a Torrance, in Całifornia, indove in chel steso pariodo ła mare ga conosùo e ga spozà el muzicante Curt Zastoupil, co cui el zovane Quentin ga instaurà un forte łigame; intrà l'altro, ze stà propio co'l parénjo che Tarantino ze andà a védar al sinema Bambi, l'únego film che ło ga fazesto spazemar in vita soa. Infati, el regista ga afermà de aver pianzesto par ore e ore dopo aver vedesto sto carton anemà a l'età de sìe aniJackpot, 23 zugno 2008, Italia 1. .
Inte'l 1971 ła fameja se ga trasferìa a El Segundo, inte l'area de South Bay de Los Angeles, indove Quentin ga frecuentà ła Hawthorne Christian School. Do ani drio ła mare ga divorsià. In sti ani Tarantino se ga pasionà ai spagheti-western, deventando gran fan de Sergio Leone. Inte'l 1977, a sołi cuatòrdeze ani, Tarantino ga scrivesto ła so prima senejadura, intitołà Captain Peachfuzz and the Anchovy Bandit. Inte'l fratenpo el ze pasà a ła Narbonne High School de Harbor City, Całifornia, che parò el ga abandonà presto par tacar łaorar cofà màscara al Pussycat, un sinema porno de Torrance. Inte'l 1981 el ga tacà ciapar łesion de resitasion entrando a far parte de ła Theatre Company de James Best.
Inte'l 1983 el ga łaorà par calche tenpo par Jan Bohusch, el novo parénjo, afitando stand a łe fiere. L'ano drio el ze pasà a l'inpiego, prima saltuario e drioman fiso, al videonołezo Manhattan Beach Video Archives, inte l'area de Manhattan Beach a Los Angeles, indove el ga strenzesto na granda amisisia co tanti cołeghi e soratuto co Roger Avary, co cui el ga cołaborà durante ła so sucesiva carièra sinematografega. El ga sevità studiar resitasion al Actors' Shelter de Allen Garfield, a Beverly Hills, ma i so intaresi i se ga spostà gradualmente da ła resitasion a ła scritura de senejadure a ła regia. Co i so cołeghi de łaoro el pasava el tenpo parlando de film, inprofondindo ła so cultura sinematogràfega e fornindo conseji ai clienti, tra cui el futuro ator Danny Strong, nasùo e rezidente a Manhattan Beach.
Ani otanta My Best Friend's Birthday Revardo al pariodoi inte i cuałi, ancora bòcia el łaorava ai Video Archives del so paeze, el regista ga spesifegà che: «No so deventà un sinefiło parchè łaoravo łì. Ze el contrario: i me tołesto a łaorar in chel posto parchè jero tanto pasionà de sinema e savevo tuto so l'argomento».
Inte'l 1986, mentre ancora el łavorava ai Video Archives, Tarantino ga proà par ła prima volta de vestir i pani del regista inisiando a zirar un film che gavarìa dovesto intitołarse My Best Friend's Birthday, so na senejadura scrivesta da łu insenbre a l'amigo e cołega Craig Hamann. Alcuni menbri del cast e de ła troupe jera anca łori dependenti dei Video Archives e i ga partesipà al projeto finansiandoło co 6.000 dołari cavai dai so stipendi, a l'epoca sirca 7 dołari a l'ora.
Il film ze stà zirà so tełarina 16 miłimetri in bianco e nero uzando come location vèci bar sbandonai e ła caza de ła mare de Tarantino. Ła reałizasion del film, rałentada da numarozi contratenpi, se ga zlongà par ben tre ani e ga pericołà definitivamente cuando parte de ła tełarina zirada ze stà desfà par un eror del łaboratorio de zviłupo. El film ze ancùo vizibiłe so YouTube inte ła varsion inconpìa de 36 minuti.
Tanti dei personazi e de łe situasion de My Best Friend's Birthday ze stà reciapà da Tarantino inte łe so senejadure sucesive; infati, el personazo de Clarence ze tornà a ła rebalta inte'l 1993 in Una vita al massimo, direto da Tony Scott. Par Le iene, el so debuto sinematogràfego, Tarantino ze restà invese indesizo fin a l'ùltemo so l'utiłizar o manco na canson de ła Cołona sonora che jera stà utiłizà in My Best Friend's Birthday, sensa pagar i deriti de autor.
Łe prime senejadure thumb|Quentin Tarantino ad Austin par ła prima de Grindhouse - A prova di morte (2007)
Tarantino ga otenjesto par ła prima volta un gran suceso vendendo par 50.000 dołari ła senejadura de Una vita al massimo (True Romance), scrivesta inte'l 1987 insenbre a Roger Avary, da cui ze stà reałizà inte'l 1993 el film co Patricia Arquette e Christian Slater, par ła regia de Tony Scott.
Inte'l 1989 el ga scrivesto ła senejadura orizenałe de Assassini nati - Natural Born Killers, vendùa par 400.000 dołari e portada so'l grando schermo inte'l 1994 da Oliver Stone, co cui Tarantino ga avùo na viołenta barufa par i ecesivi rimanezamenti fazesti a ła so varsion de ła storaia, spesialmente so'l finałe. A cauza de ste diverzense, drioman el ga domandà de èsar cavà dai titołi de coa del film, aparindo soło come autor del sojeto.
Inte'l 1990 el ga scrivesto Dal tramonto all'alba (From Dusk Till Dawn), drioman direto inte'l 1995 da Robert Rodriguez, in cui Tarantino ga avesto anca un ròło da ator protagonista al fianco de George Clooney e Harvey Keitel.
In cuełi ani inazonta el ga tacà łaorar come script doctor, revizionando senejadure de vari film, tra cui Le mani della notte (Past Midnight), de cui el fegura anca cofà produtor asosià.
Ani nonanta Le iene Ła vendita de łe so prime ópare ło ga metesto soto ła łuze dei rifletori. A un party a Hollywood el ga incontrà el produtor Lawrence Bender, che ga incorajà Quentin Tarantino a continuar a scrivar senejadure. El rezultado de cuel'incontro ze stà Le iene (Reservoir Dogs). Ła senejadura, scrivesta da Tarantino, ła ze stà łezesta dal regista Monte Hellman che ło ga jutà a catar finansiamenti da ła Live Entertainment e ad asicurarghe ła regia del film.
El film ze stà zirà in sołe sincue setemane inte l'istà del 1991, dopo che Tarantino ze stà ameso al workshop del Sundance Institute de Robert Redford, e'l ze stà po' prezentà al Sundance Film Festival, a cueło de Montréal e a cueło de Toronto, otenjendo dapartuto un gran suceso de pùblego e critica. Ze nasesto un film orizinałe, cinico e sanguinozo, da cui traspariva in modo evidente ła sinefiłia del regista, ełemento devenjesto inte i ani un so marchio de fàrbrega. El łongo diałogo co cui se verze el film jera za stremamente sintomàtego e identifegadivo del so stiłe. Inte'l film ze prezenti varie pecułiarità del sinema de Tarantino: l'uzo dizinvolto de ła tècnega de l'Anałesi, l'anbiguità morałe dei personaji, i diałoghi da łe osenità ełaborae e dal humour devastante, ła viołensa come inte ła secuensa de ła tortura del połisioto in ostazo, che parò cui aparise non "estetizada", bensì reałìstega.
Pulp Fiction El suceso de Le iene gaveva portà Tarantino a łe atension dei produtori de Hollywood: ghe zera stà ofrii numarozi projeti, tra cui Speed e Men in Black. Invese Tarantino ga prefarìo ritirarse ad Amsterdam par łaorar a ła senejadura de un novo film.
El suceso de Pulp Fiction, el so segondo film, l'è stà ancora pì eclatante del debuto. El film se ga azudegà ła Palma d'oro al Festival de Cannes 1994 e a ła serimonia dei Premi Oscar 1995 ga vinsesto ła statueta par ła mejo senejadura orizinałe, anca sta volta scrivesta insenbre a Roger Avary. Pulp Fiction ga risevesto anca ła candidatura a mejo film. Ze stà na rivołusion par el sinema indipendente.
Ła trama dE Pulp Fiction ze un intreso de storie desconpanje e aparentemente scołegae, remisiae da l'autor co numaroze prołesi e anałesi. Par contenjùi ła ze sìmiłe inte ła brutałità al presedente. Inte'l cast, richisimo de nomi iłustri, numaroze ze stae łe grande prove aclamae da ła critica. In partegołar el film ga permetesto de riłansar ła cariera de John Travolta, grasie sia a ła so intarpretasion del gangster pulp Vincent Vega sia a ła sena del bało al łocałe Jack Rabbit Slim's, in cui Travolta ze tornà a bałar so'l gran schermo, sia pur in maniera parodistega, ad ani de distansa dai musical che ło ga rendesto çełebre. Fra i altri atori che ga partesipà al film ghe zera sta Uma Thurman, Samuel L. Jackson, Tim Roth, Ving Rhames, Rosanna Arquette, Bruce Willis, Christopher Walken e Harvey Keitel, oltre a un cameo de Steve Buscemi.
E.R., Killing Zoe, Mister Destiny e Four Rooms Dopo el suceso de Pulp Fiction, el 1994 e'l 1995 ze stà do ani densi e pieni de inpenji par Tarantino.
Inte'l 1994 el ga direzesto un epizodio de ła çełebre serie tełeviziva E.R. - Medici in prima linea, intitołà Maternità, e'l ga produzesto Killing Zoe, un thriller pulp viołento, scrivesto e direto da Roger Avary, ziarà in sołi sincue zorni.
Inte'l 1995 el ga interpretà come ator protagonista Mister Destiny (Destiny Turns on the Radio) e el ga avùo na picoła parte in Desperado de Robert Rodriguez, grando amigo e conpanjo de studi al Sundance Film Institute.
Inte 'l steso ano el ga sernìo tre registi tra i so ex-conpanji de corso al Sundance Film Institute. Oltre a Rodriguez, Allison Anders e Alexandre Rockwell, par zirar Four Rooms, un film dividesto in cuatro epizodi paròmo scrivesto e direto da un regista difarente, ma tuti łigai tra de łori, come omajo a ła Nouvelle Vague franseze. L'uomo di Hollywood, l'epizodio finałe del film, direto da Tarantino, ze ispirà a na pontada de ła serie tełeviziva Alfred Hitchcock Presents, in onda inte'l 1960, intitołà L'uomo del Sud. Nonostante l'anbision del projeto, Four Rooms no ga otenjùo el suceso sperà.
Jackie Brown Inte'l 1997 el ga dirizesto Jackie Brown, el so primo film bazà so na trama non orizinałe, adatada al romanzo Punch al rum (Rum Punch) de Elmore Leonard, uno dei scritori preferìi del regista.
Ze stà un film inedito par Tarantino che, non esedendo in ezibisionizmi cofà i film presedenti , ga spiasà un fià tuti a ła so usida. Se trata de un omajo al zènare sinematogràfego de ła blaxploitation co Pam Grier, una de łe piasè famoze interpreti del zènare, inte'l ròło de ła protagonista. Infati l'atora gaveva reçità in numarozi film del zènare inte i ani setanta e ze stà ripescà da Tarantino, so grandisimo fan de l'epoca.
A ła so usida ze stà un insuceso, incasando 'pena 39 miłion de dołari inte i Stati Unìi, e ze stà considerà come un paso falso de Tarantino. Drioman el ze stà rivałutà, ciapando ato ch'el terso łongometrajo del regista statunitense, sepur łontan dai so canoni estetici tìpeghi, ze un film rico de stiłe, zirà co na regia pì clàsega e risercada. Vien considarà da tanti come uno dei so mejo film. El mensiłe Movie Insider ło ga inserìo inte'l so ełenco dei 100 film che merita mazor amor.
Ani domiłe Kill Bill