мини|Anatomija normalnog crvuljka Embriologija crvuljka deli sudbinu slepog creva (cekuma), odnosno desnog (ushodnog) dela debelog creva. Razvojni tok Epitel i žlezde prvobitnog creva razvijaju se većim delom od srednjeg creva (distalni deo deuodenuma, jejunum, ileum, slepo crevo, crvuljak, ushodni deo debelog creva i prednje 2/3 poprečnog kolona) i zadnjeg creva (zadnja 1/3 poprečnog kolona, sigmoidni kolon, rektum, analni kanal), dok se samo proksimalni deo duodenuma razvija iz prednjeg creva.
Debelo crevo koje se diferencira iz primitivnog debelog creva (kolona) u početku embrionalnog razvoja prisutno je na njegovom gornjem kraju. Divertikulum slepog creva iz koga se formira crvuljak, kao posebna deo kolona nastaje u 6 nedelji embrionalnog razvoja. Divertikulum koji je u obliku konusne vrećica nalazi se na antimezenterijskoj granici kaudalnog režnja petlje iza njegovog vrha. Distalni kraj slepog creva ne raste tako brzo, tako da je veoma kratak i nalazi se visoko ispod jetre. Na njegovom donjem kraju pojavljuje se najpre mali pupoljak, od koga se kasnije formira crvuljak (lat. appendix vermiformis), kao ostatak nekompletnog razvoja slepog creva. мини|Prikaz slepog creva sa mogućim položajem crvuljka u %. Kako se proksimalni deo debelog creva produžuje, slepo crevo i crvuljak se spuštaju u desnu stranu trbuha. Pri tome crvuljak može da zauzme promenljiv položaj, pa se u anatomiji opisuje sledeće lokacije crvuljaka : Retrocekalni crvuljak: iza slepog creva Retrokolični crvuljak: iza uzlaznog dela debelog creva Karlični crvuljak: koji se spušta u karlicu U narednom periodu razvoja crvuljak raste u dužinu tako da na rođenju poprima oblik crvolike cevi.
Nakon rođenja, zid slepog creva neravnomerno raste i crvulajak se pozicionira na njegovoj unutrašnjoj strani.. Pristupljeno: 30.12.2019.
Sa diferencijacijom digestivne cevi i rotacijom želuca, rotira se i primitivno debelo crevo sa slepim crevom i crvuljkom u pravcu suprotnom kretanju kazaljke na satu (s leva na desno), krećući se duž donje ivice jetre prema njenom desnom kraju.
Istovremeno sa levo-desnom rotacijom prvobitnog debelog creva formira se ascendentni deo debelog creva, a debelo crevo se spušta u desnu bedrenu jamu.. Spuštanje slepog creva prati spuštanje crvuljka koji takođe zauzima položaj u desnoj bederenoj jami...Standring S. Gray, s anatomy: The Anatomical Basis of Clinical Practice. 39th ed. .
U crvuljku se u prenatalnom životu (u 17. nedelji), pojavljuje najpre intenzivna limfocitna infiltracija od koje se kasnije formiraju limfni folikuli, koji ostaju u toku adultnog perioda života..;(1): 49-54....
Značaj O ulozi crvuljka i danas su oprečna i kontraverzna mišljenja, od toga da je potpuno afunkcionalan, pa do toga da ima veoma bitnu ulogu u imunitetu.
Nasuprot ustaljenom mišljenju da je crvuljak beskoristan novija istraživanja ukazuju da slepo crevo ipak ima funkciju, i da predstavlja skladište dobrih bakterija, koje se iz njega, kada je to potrebno, liferuju u debelo crevo. Korisne bakterije pomažu održavanju metaboličke ravnoteže u crevima i uništavaju štetne mikroorganizme. Kada dođe do infekcije, ili pri korišćenju antibiotika, populacije dobrih bakterija, zajedno s onim koje lečimo, bivaju uništene. Često se tokom lečenja antibioticima, ili posle njega, kod pacijenata javljaju gastrointestinalni problemi, jer su ti lekovi, uz patogene koji su izazvali infekciju, uništili i korisne bakterije.
U brojnim studijama, tokom serije eksperimenata ustanovilo se da crvuljak služi kao zaštićeni rezervoar korisnih bakterija, koje polaze u akciju kad populacije korisnih bakterija u debelom crevu prorede. Upravo na taj način, slepo crevo doprinosi stabilnosti mikrobiote naših creva - zajednice svih mikroorganizama koji žive u crevima čoveka.
Utvrđeno je da crvuljak igra ulogu i u imunološkoj funkciji sluzokože sisara. Veruje se da je ono uključeno u imunološke odgovore posredovane B-limfocitima i T-limfocitima stvornim van grudne žlezde (timusa). Takođe se smatra da ono učestvuje u formiranju rane imunološke odbrane koja pomaže u sprečavanju ozbiljnih infekcija kod ljudi.
Postoje studije koje ukazuju na to da crvuljak igra ulogu u dužini života. Ispitivane su vrste sisara koje imaju ili nemaju crvuljak i uviđeno je da je ono u korelaciji sa povećanjem maksimalne dugovečnosti zabeležene za vrstu. Jednostavno rečeno, u poređenju sa sisarima iste težine bez crvuljka, sisari sa crvuljkom imaju duži životni vek. Smatra se da je to posledica stanovišta da bi aktivniji i bolje obrazovan imuni sistem teoretski trebalo da obezbedi veću otpornost na sredinske faktore, te da samim tim produži i životni vek.
Vidi još Crvuljak Reference
Literatura
Sadler, T. W. (Thomas . Langman's medical embryology. Langman, Jan. (12th ed.). Philadelphia: Wolters Kluwer Health/Lippincott Williams & Wilkins. . Farber REJL. Pathology J. B. .
Spoljašnje veze
Категорија:Ембриологија