Piriformni sindrom (PS) je stanje koje se karakteriše iritacijom izazvanom kompresije proksimalnog dela velikog sedalnog živca (lat. n. ischiadicus), u području njegovog prolaska kroz ili u blizini kruškolikog ili piriformnog mišića (lat. m. piriformis).Ilić A, Mrvaljević D, Blagotić M, Đorđević-Čamba V, Marinković S. The relation of the sciatic nerve (n. ischiadicus) and piriformis muscle (m. piriformis). Acta Orthop Jugosl 1976; 7: 163−8. Piriformni sindrom, kao klinički entitet, karakteriše se senzitivnim, motornim i trofičkim poremećajima u inervacionom području velikog sedalnog živca.Pecina M. . Kod bolesnika obično dominira jak bol u zadnjici, koji se prostire od krsne kosti prema velikom trohanteru butne kosti i dalje kroz nogu.Siddiq MAB. Piriformis Syndrome and Wallet Neuritis: Are They the Same? Cureus. 2018 May 10;10(5):e2606.
Nekada se dijagnoza piriformnog sindroma postavljala isključivo kliničkim pregledom, dok se danas koristi elektromiografija, kompjuterizovana tomografija, kao i nuklearna magnetna rezonanca.... Dijagnostikovani piriformni sindrom pokušava se lečiti: prvo fizikalnom terapijom, ubrizgavanjem steroida, lokalnih anestetika ili botulinskog toksina u piriformni mišić. Hirurška intervencija ostavlja se za najupornije slučajeve koji ne reaguju na pomenute tretmane. Ukoliko je identifikovana anatomska abnormalnost velikog sedalnog živca i pririformnog mišića, vrši se presecanje tetive pririformnog mišića.Chang A, Ly N, Varacallo M. StatPearls [Internet]. StatPearls Publishing; Treasure Island (FL): Sep 4, 2020. Piriformis Injection. [PubMed] Istorija Istorija piriformnog sindrom vezana je za jedan od mnogih uzroka bolova u donjem delu leđa i nozi. Za mnoge pacijente koji su bili podvrgnuti neuspješnoj operaciji u lumbosakralnoj regiji kasnije je otkriveno da imaju piriformis sindrom.
Ovaj sindrom, kao odnos između išijadičnog živca i pririformnog mišića, prvi je opsiao Yeoman 1928. godine, i nazvao ga periartritis prednjeg sakroilijačnog zgloba.. Dvadesetak godina kasnije (tačnije 1947), Robinson je uveo pojam „piriformni sindrom“..
Relevantna anatomija 250px|мини|Anatomija piriformnog mišića Piriformni mišić (m. piriformis − akronim MP) pripada grupi pelvitrohanternih mišića i nalazi se u dubokom sloju sedalnog predela. Pripaja se na prednjoj strani krsne kosti, oko drugog i trećeg prednjeg krsnog otvora, a napušta karlicu kroz veliki sedalni otvor, i završava se svojom tetivom na unutrašnjoj strani velikog trohantera butne kosti.Williams PL, Warwick R, Dyson M, Bannister LH. Gray's Anatomy. 31th ed. New York: Churchill Livingstone; 1995. pp. 1143−53.Đorđević Z. Functional Anatomy of the Nervous System. Niš: Sirius; 1994. pp. 382−98. (in Serbian)Le Gros Clark WE, Durward A. The Anatomy of the Nervous System. London: Oxford University Press; 1956.
Piriformni mišić karlicu napušta kroz veliki sedalni otvor koji ga deli na suprapiriformni i infrapiriformni prostor. Stablo velikog sedalnog živca, zajedno sa zadnjim kožnim živcem buta i donjim sedalnim krvnim sudovima i nervima, najčešće napušta karlicu kroz infrapiriformni otvor.Kahle W, Frotscher M. Color Atlas and Textbook of Human Anatomy. Vol. 3. Nervous System and Sensory Organs. Stuttgart: Thieme; 2002. pp. 86−97.
U slučaju visokog račvanja velikog sedalnog živca dešava se da NPC prolazi između mišićnih ili tetivnih vlakana piriformnog mišića. U tom slučaju, prilikom rotacije natkolenice prema unutra, mišićna i tetivna vlakna piriformisa mogu pritisnuti živčana vlakna velikog sedalnog živca i prouzrokovati karakteristični ishijalgični bol — piriformni sindrom.
Epidemiologija Tačna incidencija piriformnog sindroma na globalnom nivou je nepoznata, ali se zna da žensko : muški odnos incidencije sindroma 6 : 1.
U jednom istraživanju u regionalnoj bolnici u SAD otkriveno je da 45 od 750 pacijenata sa bolom u donjem delu leđa ima piriformni sindrom. Dok je jedan drugi autor procenio da je incidencija piriformnog sindroma kod pacijenata sa išijasom 6%.
Etiopatogeneza Iako je prvi piriformni sindrom opisan pre skoro jednog veka do danas sed smatra kontroverznom dijagnozom što potvrđuju brojne nesaglsnosti u literaturi. I dok jedni smatraju da ovaj sindrom zapravo ne postoji,Halpin RJ, Ganju A. Piriformis syndrome: a real pain in the buttock? Neurosurgery. 2009 Oct;65(4 Suppl):A197-202. drugi ukazuju na to da je prisutniji nego što se u literaturi navodi..
Uzrok piriformnog sindroma najčešće su:passim. [PubMed] trauma karlice (najčešće) koja dovodi do inflamacije i spazma MP, anatomske abnormalnosti piriformisa i velikog sedalnog živca, hipertrofija piriformisa piriformni miozitis.Pecina M. .. Klinička slika Kliničkom slikom dominiraju: Hronični, dosadni bol — koji se pogoršava u položajima u kojima je piriformni mišić pritisnut o živaca (npr pri sedenju na klozetskoj šolji, sedištu u automobilu ili uskom sedlu na biciklu, ili tokom trčanja). Za razliku od piriformnog bola, pritisak lumbalnog diska na išijadični živac je osim bola koja se širi niz nogu, obično povezan s bolovima u krstima. Trnjenje ili obamrlost — koji započinju u bedrima i mogu se širiti uzduž toka išijadičnog živca niz celu dužinu bedra i potkolenice, a ponekad i u stopalo.
Dijagnoza Dijagnoza piriformnog sindroma je najčešće otežana, jer ne postoji specifična laboratorijska ili RTG metoda kojom bi se postavila tačna dijagnoza. Konačna dijagnoza se postavlja na osnovu pacijentovih simptoma i fizikalnog pregleda tokom koga treba isključivanjem drugih mogućih uzroka boli u predelu kuka poput hernije diska, tumora kičmene moždine, ginekoloških bolesti i dr. Elektromiografija Za razlikovanje iritacije velikog sedalnog živca izazvane hernijom diska od one uzrokovane pritiskom piriformisa može se koristiti elektromiografija. Kod pritiska diska na koren živca može doći će do promena u EMG nalazima mišića koji se nalaze proksimalnije od piriformisa dok će kod pacijenata s piriformnim sindromom te promene biti prisutne u mišićima lokalizovanim distalno od piriformnog mišića. EMG ispitivanje koje uključuje manevre poput FAIR testa ima veću specifičnost i osjetljivost od ostalih dostupnih testova za dijagnostikovanje piriformnog sindroma.
Diferencijalna dijagnoza Dijagnoze u razmatranju Diferencijalne dijagnoze Bursitis (Ischioglutealni bursitis)
Giht
Karlična masa, tumor ili endometrioza (kod žena)
Bolovi u stražnjici koje su naniele pronatorne sile stopala
Išijas uzrokovan stiskanjem sekundarnog fibrotičnog pojasa,
Hematom ili aneurizme donje ili gornje glutealne arterije
Spinalna stenozaPovrede kuka
Povrede lumbosakralnog diska
Lumbosakralni diskogeni bolni sindrom
Sindrom lumbosakralne fasete
Lumbosakralna radikulopatija
Lumbosakralne povrede pršljenova/naprezanja
Lumbosakralna spondilolisteza
Lumbosakralna spondiloliza
Zglobna sakroilijakija Terapija мини|Prosečno trajanje bolničkog lečenja bolesnika sa PSFizikalna terapija Terapija piriformnog sindroma zasniva se na vežbama istezanja i primeni raznih oblika fizikalne terapije.Greenman PE. Piriformis syndrome. Principles in Manual Medicine. 2nd ed. Baltimore, Md: Lippincott Williams & Wilkins; 1996. 467-74. Medikamentozna terapija U težim slučajevima mogu se primeniti injekcije anestetika (npr lidokaina, bupivakaina, koji se mogu ubrizgati u okidačke tačke),. i kortikosteroida.
U poslednje vreme, sve je popularnija primena botulinskog toksina (botoksa), kod upornijih slučajeva u kojima konzervativan tretman nije bio uspešan..
Mogu se primeniti i nesteroidni antireumatiiici, analgetici i/ili mišićni relaksansi. Hirurška terapija U najtežim slučajevima indikovano je operativno lečenje, koje se zasniva na oslobađanju tetive piriformis i neurolizi išijadikusa,..e1. [PubMed] na klasičan naćin ili endoskopski.
Reference
Spoljašnje veze
Категорија:Синдроми Категорија:Болести нервног система Категорија:Болести мишићно коштаног и везивног ткива