десно|безоквира Istorije kineske književnosti proteže se hiljadama godina, od najranijih zapisanih dinastičkih dvorskih arhiva do zrelih novela o vernakularne fikcije, nastalih tokom dinastije Ming, radi zabave masa pismenih Kineza. Uvođenjem široko rasprostranjenog štampanja drvenih blokova tokom dinastije Tang (618–907) i izumom štampanja pokretnog tipa Bi Šenga (990–1051) za vreme dinastije Song (960–1279), brzo se proširilo pismeno znanje širom Kine. U modernijim vremenima, autor Lu Sjuen (1881–1936) smatra se osnivačem bajhua književnosti u Kini.
Preklasični period
Na formiranje najranijeg sloja kineske književnosti uticale su usmene tradicije različitog društvenog i profesionalnog porekla: kultne i laičke muzičke prakse (Šiđing),Chen Zhi, The Shaping of the Book of Songs, 2007. divinacija (Ji đing), astronomija, egzorcizam. Pokušaj praćenja rodoslova kineske književnosti do religioznih uroka i inkantacija (šest džua 六祝, kao što je predstavljeno u poglavlju „Da džu”, Obreda Džoua) napravio je Lju Šipej.刘师培，《文学出于巫祝之官说》
Istorijski tekstovi, rečnici i enciklopedije
мини|усправно|десно|Sima Ćen je položio osnovu za profesionalnu kinesku istoriografiju pre više od 2000 godina.
Kinezi su čuvali dosledne i tačne sudske zapisnike od 841. godine p. n. e., sa početkom Gunghe namesništva dinastije Zapadni Džou. Najranija poznata narativna istorija o Kini bilo je delo Cuo Džuan, koje je sačinjeno najkasnije 389. godine p. n. e. i smatra se da ga je napisao slepi istoričar iz 5. veka p. n. e. Cuo Ćuming. Veruje se da je Knjiga dokumenata sastavljena još u 6. veku p. n. e., a sigurno je da je postojala do 4. veka p. n. e., najnovijeg datuma pisanja Guodjen Ču ostataka otkrivenih u jednoj Hubejskoj grobnici 1993. godine. Knjiga dokumenata obuhvata rane informacije o geografiji u poglavlju Ju Gong.Needham, Volume 3, 500–501. Bambusni anali pronađeni 281. godine u grobnici kralja Veja, koji je sahranjen 296. godine p. n. e., pružaju još jedan primer. Međutim, za razliku od Cuo Džuana, autentičnost ranog datuma Bambusnih anala je osporena. Još jedan rani tekst bila je knjiga političke strategije Džan Guo Cea, sastavljena između 3. i 1. veka p. n. e., sa delom teksta pronađenim među grobnicama II veka pne na grobničkoj lokaciji u Mavangdueju. Najstariji postojeći rečnik u Kini je Erija, datiran na 3. vek pne, anonimno napisan, ali sa kasnijim komentarima istoričara Guo Pua (276–324). Ostali rani rečnici uključuju Fangjan autora Jang Sjunga (53. p. n. e. - 18) i Šuoven Đeci autora Sju Šena (58–147). Jedan od najvećih bio je Kansi rečnik sastavljen 1716. godine pod pokroviteljstvom cara Kansi (vladao 1661–1722); on pruža definicije za preko 47.000 znakova.
Iako su prethodno postojali sudski spisi i drugi nezavisni zapisi, fundamentalno delo u ranom kineskom istorijskom pisanju bio je Šiđi, ili Zapisi velikog istoričara, koje je napisao dvorski istoričar iz dinastije Han Sima Ćen (145. p. n. e. - 90. p. n. e.). Ovaj prekretnički tekst postavio je temelje kineskoj istoriografiji i mnogim zvaničnim kineskim istorijskim tekstovima sabranim za svaku dinastiju nakon toga. Sima Ćen se često upoređuje s grčkim Herodotom po obimu i metodu, jer je on pokrivao kinesku istoriju od mitske dinastije Sja do savremene vladavine cara Vua od Hana zadržavajući objektivno i nepristrasno stajalište. Ovo je često bilo teško ostvarivo za zvanične dinastičke istoričare, koji su koristili istorijska dela da opravdaju vladavinu trenutne dinastije. On je uticao na pisana dela mnogih kineskih istoričara, uključujući dela Ban Gua i Ban Džaoa u -{I}- i -{II}- veku, pa čak i na Sima Guangovu kompilaciju Cidži Tongđena iz 11. veka, koja je predstavljena caru Šencungu of Songa 1084. godine. Ukupni opseg istoriografske tradicije u Kini naziva se Dvadeset četiri istorije, stvorene za svaku uzastopnu kinesku dinastiju do dinastije Ming (1368–1644). Poslednja kineska dinastija, dinastija Ćing (1644–1911), nije uključena.
Reference
Literatura
. Bibliographical and background essays. . Oxford; New York: Oxford University Press, Very Short Introductions Series. .
Nienhauser, William H., Jr. (1986 and 1998). . 2v.
Kang-i Sun Chang, Stephen Owen, eds. (2010), . 2 vol.
Beasley, W. G. and Edwin G. Pulleyblank. Historians of China and Japan. (Oxford UP, 1962). Essays on the historiographical traditions in pre-modern times. , 984. Cohen, Paul. "Reflections on a Watershed Date: The 1949 Divide in Chinese History," in Jeffrey Wasserstrom, ed., Twentieth-Century China: New Approaches (Routledge, 2003), 29–36. . Reprints of Cohen's influential reviews and essays.
Crossley, Pamela Kyle. "The Historiography of Modern China," in Michael Bentley, ed., Companion to Historiography (Taylor & Francis, 1997), 641-658.
Feuerwerker, Albert.. History in Communist China. Cambridge: M.I.T. Press, 1968. Essays on the post-1949 treatment of particular aspects of Chinese history. Critique of orthodox historiography. . (Harvard University Press, Harvard East Asian Monographs. . Naito Konan developed the influential thesis that China developed an early modern society from the 8th to the 12th century. Critiques the assumptions and methodology Chang Jung and John Halliday's Mao: The Unknown Story. The life and historiographical place of Kenneth Scott Latourette at Yale.
Rowe, William. "Approaches to Modern Chinese Social History," in Olivier Zunz, ed., Reliving the Past: The Worlds of Social History (University of North Carolina Press 1985), pp. 236–296.
. The first generation of Chinese historians to use Western concepts to write the history of China.
See especially Pt One, "Chinese Society And Feudalism: An Investigation Of The Past Literature," a review of Japanese historiography.
(Harvard University Asia Center, Harvard-Yenching Institute Monograph Series New Edition). .
Wang, Q. Edward, NG, On-cho The Writing and Use of History in Imperial China
Spoljašnje veze
-{Paper Republic – Chinese Literature in Translation – useful site, and produces annual list of translations into English (2015, 2014, 2013, 2012)}- -{MCLC Resource Center—Literature – bibliography of scholarly studies and translations of modern Chinese literature}- -{ – scholarly journal}- -{Chinese Text Sampler – Annotated collection of classical and modern Chinese literary texts}- -{Chinese Text Project – Early classical texts with English and modern Chinese translations}- -{ – English translations of modern and classical Chinese literature}- -{ – Early classical texts}- -{Chinese Text Sampler: Readings in Chinese Literature, History, and Popular Culture – Annotated Collection of Digitized Chinese Texts for Students of Chinese Language and Culture}- -{The Columbia University Press has PDF and MP3 files for more than 75 poems and Cambridge University Press's includes MP3 files of modern Chinese translations for dozens of these}-
Категорија:Историја књижевности Категорија:Кинеска филозофија