200px|мини|Fiziološki položaj srčanog vrha Srčani vrh (lat. ictus cordis) ili udar srčanog vrha, je mehanički fenomen koji nastaje naglom promenom položaja leve srčane komore u ranoj sistoli, kada se srce rotira prema desno i nagore i dodiruje zid grudnog koša. On se otkriva pri palpaciji grudnog koša. Tokom pregleda treba odrediti njegovu lokalizaciju, dijametar, amplitudu i trajanje.Антић Р. Интерна пропедевтика, Институт за стручно усавршавање и специјализацију здравствених радника, Београд, 1976. Nakon fizikalnog pregleda, određena lokacija udara srčanog vrha, zajedno sa morfološkim tipom pacijenta, daje informacije o pozicioniranju srca i/ili prisustvu povećanog srčanog volumena, čije uzroke treba dalje istražiti.
Opšte informacije Vrh srca je normalno pokriven plućima i nalazi se oko 0,5 cm levo od mesta maksimalnog udara srca. Iako se ovaj fenomen uobičajeno naziva udarom srčanog vrha, on zapravo ne nastaje udarom srčanog vrha nego dela leve komore koji je veoma blizu vrha srca.Lepšanović L. Praktikum fizičke dijagnostike sa osnovama interne propedevtike, Deveto preštampano izdanje, Novi Sad, Medicinski fakultet, 2013. мини|Uvećanje srčane siluete i pomeranje srčanog vrha gore levo Lokalizacija Lokalizacija udara srca je promenljiva u zavisnosti od položaja tela. Normalno se nalazi u petom levom međurebarnom prostoru, jedan santimetar medijalno od medioklavikularne linije.
Kod mršavih osoba vrh srca se može i videti na površini grudnog kođa, i on je obično pomeren udesno, dok je kod gojaznih i trudnica najčešće pomeren ulevo i teško ga je ili nemoguće odrediti. Dijametar Dijametar udara srca je obično manji od 2,5 cm u ležećem položaju (veličina jagodice prsta) i palpira se uvek u samo jednom međurebarnom prostoru. Amplituda Amplituda vrha srca je obično mala i oseća se kao lagani udar, i zavisi od: stanja zida grudnog koša, položaja srca u grudnom košu, načina rada srca. Veća amplituda ili hiperkinetički udar može da se oseti kod zdravih mladih osoba, naročito pri naprezanju i uzbuđenju, ali i kod nekih patoloških stanja (najčešće povezanih sa srčanom slabošću). Trajanje Trajanje udara vrha srca je kod zdravih osoba manje od dve trećine sistole.Antić R. Osnovi interne propedevtike, Šesto preštampano izdanje, Beograd-Zagreb, Medicinska knjiga, 1983.
Određivanje Udar srčanog vrha može se odrediti istovremenom auskultacijom srčanih tonova i palpacijom udara srca.Pejin R. Interna medicina I, Prvo izdanje, Novi Sad, Medicinski fakultet, 2006. Palpacija Palpacija udara srca se načelno izvodi u ležećem ili sedećem položaju ispitanika. Ispitivač prilazi ispitaniku sa njegove desne strane i na predsrčani predeo grudnog koša postavlja šaku tako da ona celom širinom naleže na kožu grudnog koša. Kada se šakom odredi lokalizacija vrha srca taj predeo se dalje palpira vrhovima prstiju.
Tokom palpacije pacijentu treba odrediti lokalizaciju, dijametar, amplitudu i trajanje udara vrha srca. 400px|мини|центар|Algoritam za klasifikaciju srčanog vrha
Vidi još Ljudsko srce Palpacija (medicina)
Reference
Spoljašnje veze
Категорија:Кардиологија