Mudeharska arhitektura u Aragonu je zajednički naziv za građevine koje su UNESCO-va svetska baština zbog jedinstvene arhitektonske vrednosti španskog mudeharskog stila (mavarski stil).López Guzmán, Rafael. Arquitectura mudéjar. Cátedra. . Pojavu ovog stila u Aragonu krajem 12. veka izazvali su delimično politički, društveni i kulturni uslovi koji su preovladali u Španiji nakon rekonkviste.
Stil mudehara proizlazi iz sredine u kojoj su židovi, muslimani i hrišćani živeli u miru jedni uz druge. On ne uključuje stvaranje novih oblika ili objekata (kao što su razvijali romanika i gotika), već se sastoji od reinterpretiranja zapadnjačkih stilova kroz muslimanske uticaje. Najpre je bio prihvaćen u Toledu, kao prilagođavanje ornamentalnih motiva zapadnjačkoj arhitekturi (posebno kroz ukrašavanje opeka i fasada arabeskama u gipsu). Kasnije se proširio prema severu (Lion, Avila, Segovija, itd.), te su danas te građevine prepoznate kao „romanika od opeke”. Centri mudeharske umetnosti postaju gradovi kao: Sahagun, Toro, Kueljar i Arevalo, a najrazvijenija je bila u Aragonu, posebno u Teruelu (ali i u Zaragozi, Utebu, Taustu, Daroci, Kalatajudu, itd.). Ova umetnost islamskih korena takođe odražava uticaje različitih evropskih stilova iz tog vremena, posebno gotike. Tokom 13, 14. i 15. veka, mudeharski tornjevi u Teruelu menjaju fizionomiju grada koja je sačuvana sve do današnjih dana. Najistaknutiji su toranj katedrale (1257.), zvonik crkve -{La Merced}- (kasni 16. vek), zvonik sv. Martina (1315.), zvonik crkve San Pedro (14. vek) i toranj crkve El Salvador (12-13. vek). Bila je dominantna u ovim krajevima do 17. veka i odlikuje se izuzetno kvalitetnom i inventivnom upotrebom opeke i glazirane keramike u gradnji, posebno na zvonicima. Najbolji primeri su kvadratični tornjevi s velikim zastakljenim površinama, ukrašeni keramikom i crvenim opekama.
Izvorno su četiri građevine upisane na Uneskov spisak mesta Svetske baštine u Evropi 1986. godine pod imenom „Mudeharska arhitektura Teruela”Savjet svjetske baštine upisuje 31 novi lokalitet Preuzeto 29. svibnja 2012. god.. Nakon žalbe građana Zaragoze, popis je proširen 2001. godine, te uključuje još šest građevina iz provincije Zaragoza.
Popis lokaliteta
мини|250px|<center>Toranj Crkve u Utebu, Zaragoza Slika Ime izgradnja Lokacija Koordinate Beleške 100px| Katedrala u Teruelu (-{Santa María de Mediavilla}-)Mudejar Architecture of Aragon at UNESCO websiteSantiago Sebastián; . Savings Bank and Mount of Piety of Zaragoza, Aragón and La Rioja (Ibercaja, Obra Social y Cultural) 1171. - 1587. Teruel Romanička bogorodička katedrala je izgrađena po nalogu Alfonsa -{II}- Aragonskog, a arhitekt Juzaf joj je dao mavarki izgled krajem 13. veka. Toranj ukrašen keramičkim pločicama je završen 1257. godine, a oktogonalna lanterna tornja je iz 18. veka. Godine 1587. izgrađena je kupola s dvojnim prozorima oštrih lukova u pleterskom stilu (Martín de Montalban). 100px| Crkva sv. Petra u Teruelu (San Pedro) 16. st. Teruel Crkva iz 16. veka s tornjem sličnim onom kod katedrale. U njoj se nalaze mumije tragičnih ljubavnika Izabele i Dijega (bogata plemkinja i siromašni krstaš) 100px| Crkva sv. Martina u Teruelu (San Martin) 1316. Teruel Crkva sv. Martina obnovljena je u 16. veku kada je izgrađen njen mudeharski toranj. 100px| Crkva Hrista spasitelja u Teruelu (San Salvador) 17. st. Teruel Crkva Krista spasitelja ima izvanredan toranj u mudeharskom stilu, te skulpturu Hrista iz 14. veka. Lučna vrata tornja i njena keramička zeleno-bela fasada dominiraju ulicom sebka. On ima tri sprata s krstastim svodovima, dvojnim prozorima oštrih lukova na fasadi i 122 stuba. 100px| Bogorodična crkva u Kalatajudu(-{Colegiata Santa María la Mayor}-)Catalayud city hall, tourism office: entry on the Colegiata de Santa Maria la Mayor, Calatayud.Catalayud city hall, tourism office, entry on tower. 13. vek Kalatajud Izgrađena na mestu starije džamije, sastoji se od fakulteta iz 14. veka, mudeharskog oktogonalnog tornja i apside iz 16. veka, te pleterske fasade i barokne kapele. Crkva sv. Tekle Servera de la Kanada Crkva sv. Marije (-{Iglesia de Santa María}-) 1356-1385 Tobed Crkva-utvrđenje koja ima spoljašnje zidine s obrambenim galerijama. Izgradio ju je „Red Svetog groba” iz Kalatajuda. 100px| Palata Aljaferija 11. vek Zaragoza Palata muslimanskih kraljeva Sarakveste prozvana „Palata radosti” pretvorena je u 16. veku u rezidenciju aragonskih kraljeva. 100px| Crkva sv. Pavla (San Pablo) 13-16 vek Zaragoza Izgrađena u 15. i 16. veku preko romaničke samostanske crkve iz 13. veka. Ima sjajan oktogonalni toranj s kojega se pruža sjajan pogled na grad. Unutra se nalazi renesansni oltar (Damijan Forment). 100px| Katedrala u Zaragozi (-{Catedral del Salvador}-) 12-15 vek Zaragoza Izgrađena 1140. godine preko džamije iz 8. veka po nalogu kralja Alfonsa -{I}- Aragonskog. Od 1204. do 15. veka u njoj su krunisani kraljevi Aragona. Dorađena u mudeharskom stilu od 1318. do 15. veka kada je obnovljena urušena kupola.
Reference
Literatura
-{Gonzalo Borrás Gualis, Mudejar art in Teruel, Teruel Studies Institute,}- . . Borrás Gualis, Gonzalo . Guillermo Fatás (dir.) Guía histórico-artística de Zaragoza. Zaragoza City Council. pp. 71–100. 3rd ed. Biel Ibáñez, María Pilar . Guillermo Fatás (dir.) . Zaragoza City Council. pp. 711–727. . Cabañero Subiza, Bernabé et al. Zaragoza: Cortes de Aragón. 1998. Expósito Sebastián et al. . Zaragoza: Cortes de Aragón. 2006 (6ª ed.) . YouTube, YouTube, 17 June 2008, www.youtube.com/watch?v=xLuE7w1Zszo.
. Retrieved 2019-05-09. . Encyclopædia Britannica, Inc., 20 July 1998, www.britannica.com/topic/Mudejar. Centre, U. (n.d.). Mudejar Architecture of Aragon. Retrieved November 30, 2020, from https://whc.unesco.org/en/list/378/ Chalmeta, P., „Mudéjar”, in: Encyclopaedia of Islam, Second Edition, Edited by: P. Bearman, Th. Bianquis, C.E. Bosworth, E. van Donzel, W.P. Heinrichs. Consulted online on 30 October 2020 Cummins, F. (2017). Mudéjar Americano. In A Companion to Islamic Art and Architecture (pp. 1023–1050). John Wiley & Sons, Inc. . Retrieved 2019-05-09. . www.arteguias.com/ceramica-mudejar.htm. Gonzalez, Elena. „Spanish Architecture in the Arab World.” Andalusi and Mudejar Art in Its International Scope: Legacy and Modernity, 9 Sept. 2015, pp. 197–211.
. Longmans Ed, Linehan, P. (Ed.), Nelson, J. (Ed.), Costambeys, M. (Ed.). (2018). The Medieval World. London:Routledge, Jones, L. G. (2009). Mudejar. In J. E. Campo, J. G. Melton (Ed.), Facts on File Library of Religion and Mythology: Encyclopedia of World Religions. Encyclopedia of Islam (pp. 486–487). Facts on File. https://link.gale.com/apps/doc/CX1692200398/GVRL?u=txshracd2598&sid=GVRL&xid=8772a220 . www.academia.edu/5789655/Islamic_influence_on_western_Architecture. . Little, Brown, & Co. Mudéjar. (2019, May 2). Mudéjar Style in Architecture. Retrieved December 7, 2020, from https://www.hisour.com/mudejar-29403/ Museum With No Frontiers. (2004). Discover Islamic Art Virtual Exhibitions: Mudéjar Art. Retrieved November 16, 2020, from http://islamicart.museumwnf.org/exhibitions/ISL/mudejar_art/?lng=en . Muqarnas: An Annual on the Visual Cultures of the Islamic World 29 : 187-212 Sanz, A. . Historical and Structural Aspects of the Mudéjar Architecture of the Spanish City of Guadalajara. In 10th International Symposium on the Conservation of Monuments in the Mediterranean Basin (pp. 415–423). Springer International Publishing. -3-319-78093-1_44 . interamericaninstitute.org/work_in_progress.htm.
. Time Out Guides, 2010, pp. 32–34. . Jan. 1970, letstalktile.blogspot.com/2011/01/moorish-tile-history.html. . 30 Oct. 2013, davidwacks.uoregon.edu/tag/aljamiado/.
Spoljašnje veze
Uneskovaa službena stranica -{Aragonese Mudejar Art, a complete book of Joseph Galiay Sarañana which is available free on the website of the Institution "Fernando el Católico."}- -{Aragonese Mudejar in the Government of Aragon website.}- -{Alphabetic index of Aragonese Mudejar}- -{Aragonese Mudejar buildings belonging to the renowned World Heritage Site by UNESCO}- -{Online guide of Mudejar Aragonese Art.}- Mudéjar art in Spain and Portugal in the Museum with no Frontiers website Arte Mudejar en Jerez de la Frontera Casselman Archive of Islamic and Mudejar Architecture in Spain
Категорија:Грађевине у Шпанији Категорија:Светска баштина у Шпанији