Dan džamija je simbolično obilježavanje muslimana (najvećim brojem Bošnjaka) u Bosni i Hercegovini na spomen rušenja Ferhadije u Banjoj Luci 7. maja 1993. godine, kao i ostalih 613 džamija, 218 mesdžida, 69 mekteba, četiri tekije, 37 turbeta i 405 drugih vakufskih objekata. Na teritoriji pod kontrolom Vojske Republike Srpske i ostalih paravojnih srpskih snaga srušene su 534 džamije, a na teritoriji koju je kontrolisalo Hrvatsko vijeće odbrane 80 džamija. Za vrijeme Rata u Bosni i Hercegovini 1992—1995. uništeno je ili oštećeno više od 80 posto od 1.144 džamije, koliko ih je bilo u BiH prije 1992. godine.
Džamije u BiH
Džamije u Bosni i Hercegovini su tokom Rata 1992—1995. uglavnom rušene do temelja — na prostorima koji su bili pod kontrolom Vojske Republike Srpske i Hrvatskog vijeća odbrane. Nekoliko godina poslije rata, džamije na prostoru Bosne i Hercegovine su većinom obnovljene.
Neke od poznatijih srušenih džamija na teritoriji Bosne i Hercegovine su:
Ahmed-agina džamija, Vitez; Aladža, Foča; Arnaudija, Banja Luka; Atik džamija, Bijeljina; Azizija, Šamac; Begova džamija Brčko; Careva džamija, Foča; Carska džamija, Bileća; Čelebića džamija, Nevesinje; Džamija Esme Sultanije, Jajce; Džamija Sefer-age Begovića, Berkovići; Dživar, Trebinje; Ferhadija, Banja Luka; Gradska džamija, Kozarska Dubica; Hadži Omerova džamija, Banja Luka; Hamza-begova džamija, Sanski Most; Jusuf-agina džamija, Gradiška; Karađoz-begova džamija, Mostar; Šišman Ibrahim-pašina džamija, Počitelj; Trzanska džamija, Žepče.
Ferhadija
Ferhat-pašina džamija se nalazi u Banjoj Luci i spada u sami vrh najstarijih džamija u Bosni i Hercegovini. Izgrađena je 1579. godine u klasičnom otomanskom stilu i predstavlja jedno od najuspješnijih arhitektonskih ostvarenja bosanske arhitekture 16. vijeka. Ferhadija je uvrštena u kulturnu baštinu Bosne i Hercegovine 1950. godine. Ferhadija je odlukom Komisije za očuvanje nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine proglašena nacionalnim spomenikom Bosne i Hercegovine. Ferhadija je srušena 7. maja 1993. godine. Islamska zajednica Bosne i Hercegovine je 2001. godine dobila urbanističku saglasnost za ponovnu izgradnju džamije. Međutim, pri polaganju kamena-temeljca 7. maja 2001. godine došlo je do nereda i protesta od srpskih nacionalista; nekoliko bošnjačkih vjernika je povrijeđeno, a jedna osoba je nekoliko dana kasnije preminula usljed povreda.
Rekonstrukcija Ferhadije je trajala nekoliko godina, da bi ova džamija svečano bila otvorena 7. maja 2016. godine.
Galerija
Reference
Literatura
Spoljašnje veze Dan džamija (IZ u BiH, 6. 5. 2015) Dan džamija (Al Džazira, kat.) Dan džamija (-{Tuzlanski.ba}-, kat.) Džamija je duhovno gnijezdo svakog muslimana (-{N}-1/Anadolija, 7. 5. 2017) Biser islamske arhitekture: Na današnji dan srušena džamija Ferhadija (-{Radiosarajevo.ba}-, 7. 5. 2017) Dan džamija u BiH počinje hutbom o značaju džamija i džemata (-{Vijesti.ba}-, 5. 5. 2017) 7. maj obilježava se kao Dan džamija: Na današnji dan srušena najpoznatija džamija – Ferhadija (RTV TK, 7. 5. 2017) Dan džamija u BiH (Magazin Plus-{Rijaset.ba}-)
Категорија:Džamije u Bosni i Hercegovini Категорија:Džamije u Republici Srpskoj Категорија:Islam u Bosni i Hercegovini Категорија:Spomenici kulture u Bosni i Hercegovini