десно|мини|400px|Današnje države sa službenim religijama: Državna religija ili službena religija je naziv za koncept religijskih vjerovanja i na njemu temeljenu religijsku organizaciju iza koje stoji sankcija države koja je smatra integralnim dijelom svog ustavnog poretka. U pojedinim hrišćanskim zemljama se za organizacije službene religije koristi izraz državna crkva.
Uz pojam državne religije se vezuje koncept teokratije, iako sve zemlje sa državnom religijom nisu teokratske, s obzirom da je u njima svjetovna vlast nadređena religijskoj (duhovnoj). Takođe sve zemlje sa državnom religijom ne moraju imati vlastite religijske organizacije, odnosno državna religija svoje sjedište i poglavara može imati izvan njenih granica.
Državne religije se mogu manifestirati na razne načine – od zemalja gdje sveštenici i poglavari državnih religija imaju tek ceremonijalnu ili simboličnu ulogu, preko zemalja gdje državne religije uživaju poseban status ili državnu finansijsku podršku, do zemalja gdje igraju ključnu ulogu u političkom životu, odnosno njihovi predstavnici su nadređeni svim ostalim državnim institucijama. Kao prvi primjer mogu poslužiti luteranske državne crkve u skandinavskim zemljama, a kao drugi savremeni Iran.
Službene ili državne religije su fenomen koji je tokom najvećeg dijela istorije bio prije pravilo nego izuzetak, odnosno tek su se postepeno počele odvajati religijske od političkih funkcija, odnosno religijski od državnih poglavara. U zapadnom svijetu se od 18. vijeka kao jedna od glavnih vrijednosti postepeno počinje promovisati sekularizam, odnosno odvajanje crkve od države, koje se smatra nespojivim sa konceptom državne religije. Takvi su se trendovi proširili po ostatku svijeta – pri čemu izuzetak čine islamske zemlje – tako da većina ustava izričito promoviše slobodu vjeroispovjesti, odnosno jednakopravnost građana s obzirom na njihova religijska uvjerenja. U praksi, međutim, pojedine vjerske zajednice mogu imati tako snažan uticaj na politički život i milje neke zemlje, da u njima de facto predstavljaju državnu religiju.
Pojedine zemlje mogu imati i više od jedne službene religije, ali se pod time najčešće podrazumijevaju vjerske zajednice koje određeni autoritarni ili totalitarni režimi „priznaju” kao „normalne” odnosno daju im izričitu slobodu djelovanja koja je zabranjena svim ostalima.
Tipovi
Stepen i priroda državne podrške za denominaciju ili verovanje koji su označeni kao državna religija mogu varirati. Može se kretati od pukog prihvatanja (sa ili bez finansijske podrške) sa slobodom da se druge vere praktikuju, do zabrane bilo kakvom konkurentnom verskom telu da deluje, i do progona sledbenika drugih sekti. U Evropi se nadmetanje katoličkih i protestantskih denominacija za državno sponzorstvo u 16. veku razvilo po principu -{Cuius regio, eius religio}- (države slede religiju vladara) otelotvorenog u tekstu sporazuma koji je obeležio Augzburški mir 1555. godine. U Engleskoj, Henri -{VIII}- je raskinuo s Rimom 1534. godine, proglašavajući se vrhovnim poglavarom Crkve u Engleskoj,The headship was administrative and jurisdictional but did not include the potestas ordinis (the right to preach, ordain, administer the sacraments and rites of the Church which were reserved to the clergy). Bray, Gerald. James Clarke & Cº (1994), dok je službena religija Engleske nastavila da bude „katolicizam bez pape” sve dok njegove smrti 1547. godine, Penguin (1960), dok se u Škotskoj Crkva Škotske suprotstavila religiji vladara.
U nekim slučajevima, administrativna regija može da sponzorira i finansira grupu verskih denominacija; takav je slučaj u Alzas-Mozelu u Francuskoj prema lokalnom zakonu, po francuskom pre-1905. konkordatorskom pravnom sistemu i obrascima u Nemačkoj.The concerned religious communities are the dioceses of Metz and of Strasbourg, the Lutheran EPCAAL and the Reformed EPRAL and the three Israelite consistories in Colmar, Metz and Strasbourg.
U nekim komunističkim državama, posebno u Severnoj Koreji i na Kubi, država je sponzor verskih organizacija, a aktivnosti izvan tih državno-sponzoriranih verskih organizacija nailaze na različite stepene zvaničnog neodobravanja. U tim slučajevima se na državne religije široko gleda kao na napore države da spreči alternativne izvore vlasti.
Spisak zemalja sa službenom religijom
Hrišćanske zemlje Katolicizam
Kostarika LihtenštajnConstitution of the Principality of Liechtenstein : Article 37(2), digital Liechtenstein. MaltaMalta – Constitution, Constitutional Law, Section 2 [State Religion]. MonakoCONSTITUTION DE LA PRINCIPAUTE (French): Art. 9., Principaute De Monaco: Ministère d'Etat. Vatikan (Sveta stolica) (teokratija)
Pravoslavlje
Grčka (Pravoslavna crkva Grčke)THE CONSTITUTION OF GREECE : SECTION II RELATIONS OF CHURCH AND STATE, Hellenic Resources network .
Protestantizam Luteranstvo
DanskaDenmark – Constitution: Section 4 [State Church], Constitutional Law IslandConstitution of the Republic of Iceland : Article 62, Government of Iceland. NorveškaNorway – Constitution: Article 2 [Religion, State Religion], Constitutional Law
Reformirane crkve
Tuvalu
Anglikanstvo
Engleska (Crkva Engleske)
Muslimanske zemlje
Sunitski islam
Avganistan Alžir (de facto sekularna) Bahrein Brunei Egipat provincija Acheh u Indoneziji (ostatak zemlje je sekularan) Jordan (de facto sekularna) Kuvajt Libija Malezija Mauritanija Maroko Pakistan Katar Saudijska Arabija Somalija Tunis Ujedinjeni Arapski Emirati Jemen
Šijitski islam
Iran (teokratija) Irak Jemen
Ibadi
Oman
Hinduizam
Nepal
Budizam
Butan (Drukpa Kagju škola tibetanskog budizma)Article 3, Spiritual Heritage Buddhism is the spiritual heritage of Bhutan, which promotes the principles and values of peace, non-violence, compassion and tolerance. The Druk Gyalpo is the protector of all religions in Bhutan. It shall be the responsibility of religious institutions and personalities to promote the spiritual heritage of the country while also ensuring that religion remains separate from politics in Bhutan. Religious institutions and personalities shall remain above politics. The Druk Gyalpo shall, on the recommendation of the Five Lopons, appoint a learned and respected monk ordained in accordance with the Druk-lu, blessed with the nine qualities of a spiritual master and accomplished in ked-dzog, as the Je Khenpo. His Holiness the Je Khenpo shall, on the recommendation of the Dratshang Lhentshog, appoint monks blessed with the nine qualities of a spiritual master and accomplished in ked-dzog as the Five Lopons. The members of the Dratshang Lhentshog shall comprise:(a) The Je Khenpo as Chairman;(b) The Five Lopons of the Zhung Dratshang; and(c) The Secretary of the Dratshang Lhentshog who is a civil servant. The Zhung Dratshang and Rabdeys shall continue to receive adequate funds and other facilities from the State. Tajland (Teravada budizam)Article 67:"The State should support and protect Buddhism and other religions. In supporting and protecting Buddhism, [...] the State should promote and support education and dissemination of dharmic principles of Theravada Buddhism [...], and shall have measures and mechanisms to prevent Buddhism from being undermined in any form. The State should also encourage Buddhists to participate in implementing such measures or mechanisms." Kambodža(Article 43). Laos Mjanmar Šri Lanka
Vidi još Teokratija Državni ateizam Sekularizam
Reference
Literatura
. Worthing, Eng.: P. Smith [of] Churchman Publishing; Folkestone, Eng.: distr.... by Bailey Book Distribution.
Spoljašnje veze
Категорија:Религија и политика Категорија:Политика