Е́ндербері () — небываємый атол у архіпелаґови Фенікс (Кірібаті). Є у 299 км на юг уд екватора.
Ґеоґрафія
Удрозныв особностёв острова є доста малинька лаґуна, бӱлше подобна на ставок. Площадь лаґуны изкладать 42 га. Лаґуна представлять собов неглубокый (не бӱлше 1.5 метрӱв глубинов) гӱрко-соленый водозбӱр из соленӱстёв у 305 проміле, што у 10 раз выше, ге у океанови и аналоґічно концентрації сольӱв у Мертвӱм морю (300-310 проміле). Вода лаґуны рознить ся уд другых дуже высокым зодержанём міди — у 1200 раз бӱлше, ге концентрація міди у морськӱв воді. Природа даного феномена не ясна. Довгота острова из севера на юг приблизно 4,8 км, из запада на выход — 1,6 км.
Бӱлша часть острова покрыта травами, ипоміёв. На атолови иппен росте дакӱлко дерев кокосової палмы. Пляж острова зформованый из піщаника и обломкӱв коралӱв.
На островови дуже велика популація морськых птиць, у основному чорных крачок. Єдинственный ссавиць острова — мала мыш.BirdLife International. Kiribati Bird Data.
Історія
Остров Ендербері быв удкрытый у 1823. році капітаном британського китобӱйного судна «Трензит», Джеймсом Дж. Коффіном. Типирішня назва атола є изкаженыв фамиліёв ґазды лондонської китӱбойної компанії — Семюела Ендербі () (1756—1829). Острӱв, предположительно, до открытия европейцами был известен полинезийцам.William H. Stanton. The Great United States Exploring Expedition. University of California Press, 1975.
У апрілёви 1860. року на Ендербері зачала ся добыча гуано. Пік активности розробок на островови прийшов ся на 1870-і рокы, коли «Фенікс гуано компані» за 64 дня добыла 6 тысяч тон гуано. Добыча курячок морськых птиць, широко хоснувучого ся у тоті часы ге цінноє азотное и фосфорноє удобріня, продовжала ся аж до 1877. року. Великыв похыбков у ходови розробок гуано были пудводні рифы коло берегӱв атола, котрі значно затрудняли пудхӱд ид островови великых корабльӱв. У 1899. році острӱв Ендербері быв зданый у оренду «Тихоокеанськох компанії», но якых-ись пудтверждінь розробок на островови гуано сив компаніёв не усокотили ся.Brown D. W., Gulbrandsen R. A. Chemical Composition of a Saline Lake on Enderbury Island.
3. марця 1938. року Ендербері, ге и сосідньый острӱв Кантон, быв объявленый президентом ЗША Франкліном Д. Рузвелтом територіёв Зъединеных штатӱв, котра перешла пуд юрисдикцію Департамента уднушньых діл ЗША. 6. марця 1938. року на Ендербері усадили ся были америцькі колонішты, сотворивші на островови лаґер. На протязі далшых 50 рокӱв Ендербері быв кондомініумом ЗША и Великобританії. Острӱв мӱг бы быти пудходящшм проміжутковым пунктом на панамериканські полёты у Австралію и Нову Зеландію, хоть никоґда и не хосновав ся у сих цілях.
Пуд час Другої світової войны обывателі Ендербері были евакуёвані, а вшыткі ставбы знищені, жебы их не годни были зхосновати японці.
У типирішньый час острӱв незаселеный и є територіёв Републікы Кірібаті.
Острӱв є частёв заповідника "Островы Фенікс" и сокотить ся як державов так и ЮНЕСКО.Government of Kiribati. Phoenix Islands Protected Area.
Література
Эндербери // Элоквенция — Яя. — М. : Советская энциклопедия, 1957. — С. 57. — (Большая советская энциклопедия : [в 51 т.] / гл. ред. Б. А. Введенский ; 1949—1958, т. 49).
Удкликованя
Катеґорія:Атолы Катеґорія:Островы Фенікс Катеґорія:Островы Катеґорія:Островы Тихого океану Катеґорія:Кирибати