Кра́сная кни́га Му́рманской о́бласти — официальный документ, содержащий свод сведений о состоянии и распространении редких и находящихся под угрозой исчезновения объектов животного и растительного мира, обитающих (произрастающих) на территории Мурманской области, а также о необходимых мерах по их охране и восстановлению. Региональный вариант Красной книги России.
История С инициативой по созданию отдельной Красной книги для Мурманской области выступил в 1997 году Государственный комитет по охране окружающей среды Мурманской области. До этого существовало два издания, посвящённых редким видам данного региона — «Редкие и нуждающиеся в охране животные и растения Мурманской области», вышедшая в 1979 году, и «Редкие и нуждающиеся в охране растения и животные Мурманской области» 1990 года. 4 сентября 2002 года губернатор области Юрий Евдокимов от лица Правительства Мурманской области подписал Постановление № 325-ПП об учреждении Красной книги Мурманской области и об утверждении Постановления о ней:
Кроме того, указанным нормативным актом устанавливается необходимость переиздавать книгу с актуализированными данными не реже, чем каждые десять лет.
Главными редакторами проекта были назначены Н. А. Константинова, А. С. Корякин и О. А. Макарова, рецензентом — руководитель лаборатории Красной книги ВНИИ природы В. Е. Присяжнюк. В роли координатора выступил мурманский заповедник «Пасвик». Над иллюстрациями к книге работал художник А. М. Макаров, ранее участвовавший в таких проектах, как «Красная книга Карелии» и «Красная книга Восточной Фенноскандии».
В октябре 2003 года книга появилась в продаже тиражом 5000 экземпляров, 30 октября в Мурманске состоялась её официальная презентация. В общей сложности в неё вошло 653 вида, из них — 7 видов грибов, 131 вид лишайников, 424 вида сосудистых растений и мхов и 91 вид животныхМинистерство природных ресурсов РФ. Для 225 видов написаны отдельные очерки, в том числе 129 очерков с иллюстрациями и 222 очерка с картами ареалов. В то же время, создатели книги признали, что уровень изученности лишайников, водорослей и грибов намного ниже, чем у животных и сосудистых растений.
Все присутствующие в книге виды разделены на семь категорий, в зависимости от уровня угрозы их возможного исчезновения: 1а — исчезающие виды (находящиеся под непосредственной угрозой исчезновения), 1б — исчезающие виды (находящиеся под угрозой исчезновения), 2 — уязвимые виды (редкие с сокращающейся численностью), 3 — редкие виды (редкие или узколокальные), 4 — виды с неопределённым статусом (редкие малоизученные), 5 — поддерживаемые виды и 6 — виды особого статуса. Часть видов, нуждающихся в постоянном контроле, выделена в категорию бионадзора.
Неполный список видов животных, сосудистых растений, мохообразных, лишайников и грибов занесённых в Красную книгу Мурманской области и видов, нуждающихся в биологическом надзоре представлен ниже.
Список видов Ниже представлены списки видов, занесенных в издания 2003, 2014и 2025 годовПостановление Правительства Мурманской области от 10.04.2025 № 252-ПП «О внесении изменений в постановление Правительства Мурманской области от 04.09.2002 № 325-ПП».
Животные (Animalia) Список млекопитающих, занесённых в Красную книгу Мурманской области Список птиц, занесённых в Красную книгу Мурманской области Список рыб, рептилий и амфибий, занесённых в Красную книгу Мурманской области Список беспозвоночных, занесённых в Красную книгу Мурманской области
+ВидИздание 2003 годаИздание 2014 годаИздание 2025 года224бионадзор4343334бионадзор3бионадзорбионадзор444бионадзорбионадзорбионадзор34бионадзор21б133бионадзор4433бионадзор333333333434
+ВидИздание 2003 годаИздание 2014 годаИздание 2025 года1бионадзорбионадзорбионадзор1б1а1бионадзорбионадзорбионадзор1бионадзорбионадзор1озерная форма (бионадзор), проходная форма (2)бионадзорбионадзорбионадзорбионадзорбионадзор333бионадзорбионадзорбионадзорбионадзорбионадзорбионадзор334
+ВидИздание 2003 годаИздание 2014 годаИздание 2025 годабионадзорбионадзор443222333333бионадзорбионадзорбионадзорбионадзор331б1б23344бионадзорбионадзорбионадзорбионадзор333334бионадзорбионадзор333333бионадзорбионадзорбионадзор2232223333бионадзор333бионадзорбионадзор3343353333433334333222333333333333бионадзор3335543333332233333333бионадзор
+ВидИздание 2003 годаИздание 2014 годаИздание 2025 годабионадзорбионадзор41бионадзор312бионадзор4421a233бионадзорбионадзорбионадзор33314322344413бионадзорбионадзорбионадзорбионадзорбионадзорбионадзорбионадзор332232334бионадзорбионадзорбионадзор33бионадзор3бионадзор3 center" valign="bottom" |
Сосудистые растения (Tracheophyta)
+ВидИздание 2003 годаИздание 2014 годаИздание 2025 года21б11б1б11а1233бионадзорбионадзор1б1б3бионадзорбионадзор1б3333133бионадзор3334бионадзорбионадзор433бионадзорбионадзорбионадзор1б2бионадзорбионадзорбионадзор333222бионадзорбионадзорбионадзорбионадзорбионадзорбионадзор332бионадзорбионадзор
+ВидИздание 2003 годаИздание 2014 годаИздание 2025 года1б2353353бионадзорбионадзорбионадзор1
+ВидИздание 2003 годаИздание 2014 годаИздание 2025 года4бионадзор4323бионадзорбионадзор3231332143331б1б222бионадзорбионадзорбионадзор1б1бионадзорбионадзорбионадзор13бионадзорбионадзорбионадзор33231333343бионадзор331а13432333бионадзорбионадзор3313223333323бионадзорбионадзорбионадзор3бионадзор33341б003бионадзор4431б1б34323бионадзор21а133244344бионадзорбионадзорбионадзорбионадзор21б1б21а11б1б233333бионадзор3243241а23бионадзор3бионадзорбионадзор1б1б3бионадзор443231б1б4231б1б232231б23бионадзорбионадзор333323бионадзор233232бионадзорбионадзорбионадзор22433231б21б3бионадзор3333
+ВидИздание 2003 годаИздание 2014 годаИздание 2025 годабионадзорбионадзор3бионадзорбионадзорбионадзорбионадзор322бионадзор1333бионадзор3333бионадзор33241б2434431б3223341б1323бионадзор21б1б1а1бионадзорбионадзор41б23бионадзор3бионадзор3бионадзор222бионадзорбионадзор32333233333бионадзорбионадзорбионадзорбионадзор3бионадзор223223бионадзор1б1а3223бионадзорбионадзорбионадзор33бионадзор3353321бионадзорбионадзор1б22бионадзорбионадзорбионадзор332433бионадзор1б1б22211б1б12231бионадзорбионадзорбионадзорбионадзор4423233333333бионадзор22341а131б2бионадзорбионадзор42бионадзорбионадзорбионадзор3331б432434322233бионадзор1б1б22232бионадзорбионадзорбионадзор22222бионадзор21а2434311б1абионадзорбионадзорбионадзорбионадзор33бионадзорбионадзор321а11б1б134344333бионадзорбионадзорбионадзорбионадзорбионадзорбионадзорбионадзорбионадзор321абионадзор33бионадзорбионадзор2233223бионадзорбионадзор1бионадзорбионадзорбионадзор34324333бионадзор223223бионадзорбионадзорбионадзорбионадзор433332333133бионадзор1бионадзорбионадзорбионадзорбионадзорбионадзорбионадзорбионадзор323223322223234333333бионадзорбионадзор333бионадзорбионадзорбионадзорбионадзор323333бионадзор33бионадзорбионадзор43бионадзор1б41б42231б40бионадзорбионадзор1бионадзорбионадзорбионадзорбионадзорбионадзор22223бионадзор3бионадзорбионадзорбионадзор2213бионадзорбионадзорбионадзорбионадзор3222бионадзорБи-надзор33бионадзорбионадзорбионадзор22бионадзор4бионадзор21а14бионадзор3324бионадзор4бионадзор33бионадзорбионадзор3333бионадзор233234321б3343бионадзор333бионадзорбионадзор31а3
Водоросли и Мохообразные
+ВидИздание 2003 годаИздание 2014 годаИздание 2025 года4бионадзорбионадзорбионадзор333бионадзор333333бионадзор
+ВидИздание 2003 годаИздание 2014 годаИздание 2025 года22333332333323333бионадзор33333бионадзор222223333бионадзор233333бионадзор233бионадзорбионадзор3333бионадзор3бионадзор32323бионадзорбионадзор332335бионадзор3бионадзор23343333бионадзор333бионадзор3бионадзор233бионадзорбионадзор3бионадзор3бионадзорбионадзор33бионадзорбионадзор3333433333бионадзор333бионадзор3232б233бионадзор333бионадзорбионадзор331б1а2233бионадзорбионадзорбионадзорбионадзор333бионадзорбионадзорбионадзор4323бионадзорбионадзорбионадзор333бионадзорбионадзор3бионадзор33333
+ВидИздание 2003 годаИздание 2014 годаИздание 2025 года22222323бионадзор31б233бионадзор322243бионадзор33бионадзор3323бионадзорбионадзорбионадзорбионадзор332бионадзорбионадзор3бионадзорбионадзорбионадзорбионадзорбионадзорбионадзор44бионадзорбионадзор433бионадзорбионадзор333бионадзор333344344Бионадзор333442232222бионадзорбионадзорбионадзорбионадзорбионадзорбионадзор3442бионадзорбионадзорбионадзор3бионадзор43333бионадзорбионадзорбионадзорбионадзорбионадзор321б1бионадзор22бионадзор331бионадзор3333бионадзор4бионадзорбионадзор442бионадзорбионадзор33333бионадзор44бионадзор33бионадзор333333бионадзор3бионадзорбионадзор3бионадзор2213323333бионадзор443442223333бионадзор33бионадзор1233333333бионадзор3324бионадзор2233бионадзор3бионадзорбионадзор333333бионадзор42443бионадзор3бионадзорбионадзор233бионадзор33бионадзор33443223бионадзорбионадзорбионадзор22бионадзорбионадзор22231б21б2234242223бионадзор3бионадзор232бионадзорбионадзор343223бионадзор3342233бионадзор22422бионадзорбионадзорбионадзор22233221
Грибы и лишайники Список грибов, занесённых в Красную книгу Мурманской области
+ВидИздание 2003 годаИздание 2014 годаИздание 2025 года44333343444бионадзорбионадзорбионадзор33333333333333332333333333333333бионадзор3343бионадзорбионадзорбионадзорбионадзорбионадзорбионадзорбионадзор223233
+ВидИздание 2003 годаИздание 2014 годаИздание 2025 года431б233333БионадзорБионадзор233БионадзорБионадзор333Бионадзор3Бионадзор4БионадзорБионадзор33Бионадзор233БионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзор23Бионадзор31б3365533БионадзорБионадзор3БионадзорБионадзорБионадзорБионадзор33БионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзор3БионадзорБионадзорБионадзорБионадзор22Бионадзор1б1б233Бионадзор433333443БионадзорБионадзорБионадзор432333Бионадзор33БионадзорБионадзорБионадзорБионадзор33БионадзорБионадзорБионадзор1б23БионадзорБионадзор33333БионадзорБионадзор1БионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзор33БионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзор222БионадзорБионадзор3333БионадзорБионадзорБионадзорБионадзор3Бионадзор41б3332БионадзорБионадзорБионадзор4БионадзорБионадзор1б2БионадзорБионадзорБионадзорБионадзор3Бионадзор33Бионадзор3БионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзор3БионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзор3БионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзор33БионадзорБионадзор331б1б235Бионадзор33Бионадзор235БионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзор2Бионадзор3233333Бионадзор3БионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзор333БионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзор3333БионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзор1б3БионадзорБионадзорБионадзор32Бионадзор33Бионадзор1бБионадзор3331бБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзор1б1б2Бионадзор3Бионадзор3БионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзор34БионадзорБионадзор431б2БионадзорБионадзорБионадзорБионадзор3БионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзор333433БионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзор233БионадзорБионадзор433БионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзор32БионадзорБионадзор21б2БионадзорБионадзор41Бионадзор3Бионадзор2БионадзорБионадзорБионадзорБионадзор3Бионадзор345БионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзор343БионадзорБионадзор1б2224БионадзорБионадзорБионадзор33БионадзорБионадзор334БионадзорБионадзорБионадзорБионадзор33БионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзорБионадзор32БионадзорБионадзор23323Бионадзор
Примечания
Литература
Ссылки Растения Красной книги Мурманской области (описания таксонов и подборки фотографий)
Категория:Книги по алфавиту