miniatura|Avicënna (Ibn Sina), un dij pì amportant filòsof islàmich
La filosofìa islàmica a l'é la tradission filosòfica ch'a l'é dësvlupasse ant ël mond islàmich a parte dal sécol VIII. A l'ha arseivù n'anfluensa profonda da la filosofìa greca, dzortut da Platon, Aristòtil e dal neoplatonism, ma a l'ha ëdcò dësvlupà d'aprossimassion originaj a problema filosòfich.
Stòria e evolussion La filosofìa islàmica a peul esse dividùa an quatr perìod prinsipaj: Perìod ëd tradussion (sécoj VIII-IX): arcuper dij test grech Età d'òr (sécoj IX-XII): dësvlup dle scòle originaj Perìod dël declin (sécoj XIII-XVI): crisi e conservassion Perìod modern (sécol XIX-adess): rinassita e ancontr con l'Ossident
Contest stòrich La filosofìa islàmica a l'é nàita ant l'Imperi Abassid, sota ij calif: Fondassion ëd la Càusa dla Sapiensa a Baghdad Moviment ëd tradussion dij test grech, përsian e sirian Sìntesi antra la tradission greca e j'ansegnament islàmich Svilup ëd neuve dissiplin-e: kalam (teologìa), falsafa (filosofìa)
Scòle e corent prinsipaj
Falsafa (Filosofìa) La tradission filosòfica anfluensà da la filosofìa greca: Al-Kindi (801-873): "ël filòsof dj'àrab" Al-Farabi (872-950): "ël segond magìster" (dòp Aristòtil) Avicënna (980-1037): sistem filosòfich compless Averoé (1126-1198): comentador d'Aristòtil
Kalam (Teologìa) La teologìa islàmica ch'a deuvra la rason: Mutazilism: rason e libertà dël volèj Asharism: posission pì moderà Maturidism: scòla sunita
Sufism (Misticism) La tradission mìstica islàmica: Al-Ghazali (1058-1111): crítica dij filòsof e sìntesi Ibn Arabi (1165-1240): teorìa dl'Unità dël Esse Rumi (1207-1273): misticism poétich
Iluminassionism (Ishraq) Scòla fondà da Suhrawardi (1154-1191): Combinassion ëd filosofìa e misticism Conossensa për iluminassion direta Amportansa dla lus com sìmbol metafìsich
Tema filosòfich sentraj
Rason e Revelassion Ël rapòrt antra la vrità filosòfica e la vrità religiosa: Acòrd possìbil antra fede e rason? Lìmit dla conossensa uman-a Ròl dël profeta e dël filòsof
L'Esse e la Creassion Necessari e Possìbil: la teorìa d'Avicënna Eternità dël mond o creassion temporal? Continuità antra Dé e la creatura
L'Ànima e la Conossensa Imortalità dl'ànima Antelession (conossensa direta) Compatibilità dla filosofìa con j'ansegnament islàmich
Ética e Polìtica La sità virtuosa d'Al-Farabi La vita bon-a second la rason e la lej Relassion antra governant e governà
Autor amportant Al-Kindi (801-873) Al-Farabi (872-950) Avicënna (980-1037) Al-Ghazali (1058-1111) Averoé (1126-1198) Suhrawardi (1154-1191) Ibn Arabi (1165-1240) Ibn Khaldun (1332-1406) Mulla Sadra (1571-1640)
Euvre fondamentaj La Cura d'Avicënna L'Ardì dij filòsof d'Al-Ghazali Ij Coment d'Averoé su Aristòtil La Filosofìa dl'Iluminassion ëd Suhrawardi Le Muqaddimah d'Ibn Khaldun
Anfluensa La filosofìa islàmica a l'ha avù n'anfluensa enorm: An sla filosofìa medieval ebràica (Maimonide) An sla scolàstica medieval (Tomà d'Aquin) An sla filosofìa ossidental moderna An sla cultura e la siensa islàmica
Filosofìa islàmica moderna Ij dësvlup recent: Muhammad Iqbal (1877-1938): arformulassion moderna Ali Shariati (1933-1977): filosofìa social Seyyed Hossein Nasr (1933-): tradissionalism Mohammed Arkoun (1928-2010): dëcostrussion
Vëdde ëdcò Filosofìa medieval Aristotelism Neoplatonism Teologìa islàmica Siense islàmiche
Bibliografìa Corbin, H. Storia della filosofia islamica, 1964 Nasr, S.H. Islamic Philosophy from Its Origin to the Present, 2006 Leaman, O. An Introduction to Medieval Islamic Philosophy, 1985
Categorìa:Filosofìa Categorìa:Stòria dla filosofìa Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI