Un circuit integrà (IC, da l'anglèis Integrated Circuit) a l'é un circuit eletrònich miniaturisà fabricà ansima a na tàula ëd material semicondutor, ëd sòlit silissi. A l'é dovrà për creé sistema eletrònich complicà an manera compata e econòmica. Soa anvension a l'ha revolussionà l'elaborassion dij dat, la comunicassion, e l'automassion andustrial.
Stòria Ël prim circuit integrà a l'é stàit dësvlupà dal engigné american Jack Kilby ant ël 1958 antramentre ch'a travajava për la Texas Instruments. An paralel, Robert Noyce ëd Fairchild Semiconductor a l'ha creà ël prim IC "monolìtich" ant ël 1959, con la técnica planar ëd Jean Hoerni. Ant j'agn Sessanta, l'antrodussion ëd la lege ëd Moore (da Gordon Moore) a l'ha prevëddù che ël nùmer ëd transistor për chip a dovrìa rindobié minca 18-24 mèis. Ant ël 1971, Intel a l'ha fabricà ël prim microprocessor (Intel 4004), marcand l'inissi dl'era dij computer personaj.
Classificassion Ij circuit integrà as peulo classifiché për:
Scala d'antëgrassion SSI (Small-Scale Integration): Fin a 100 transistor (es. pòrte lògiche). MSI (Medium-Scale): Fin a 1.000 transistor (contator, registrador). LSI (Large-Scale): Fin a 10.000 transistor (memòria RAM). VLSI (Very Large-Scale): Pi ëd 100.000 transistor (microprocessor modern). ULSI (Ultra Large-Scale): Miliard ëd transistor (chip për AI).
Tipo ëd signal Analògich: Processa signal continuà (es. amplificator audio). Digital: Processa signal binari (es. microcontroller). Mës-cià: Combinassion d'analògich e digital (es. sensor ëd temperadura).
+ Tàula d'esempi d'IC Tipo Descrission Aplicassion+ Microprocessor UC central ëd elaborassion Computer, smartphone+ Memòria RAM Memorisa dat temporani PC, server+ Sensor CMOS Catura imàgin Fotocàmere, telescòpi
Aplicassion Ij circuit integrà a son dovrà ant: Eletrònica ëd consum: Smartphone, tablet, console ëd gieugh. Traspòrt: Sistema ëd navigassion, contròl motris. Medzin-a: Dispositiv ëd monitoragi, pacemaker. Andustria: Robòt, contròl ëd process. Militar: Sistema ëd guida, comunicassion sicura.
Amportansa Ij circuit integrà a l'han abilità la miniaturisassion dij dispositiv, ridovend cost e aumentand l'efissiensa. A l'han rendù possìbij l'Internet, ij smartphone, e l'inteligensa artifissial. Tutun, soa produssion a peul avèj n'ampat ambiental për via dij material tòssich dovrà, ma a contribuisso a tecnologie pì sostenìbij com le cèlule fotovoltaiche.
Arferiment Kilby, J. S. (2000). Nobel Lecture: Invention of the Integrated Circuit. Moore, G. E. (1965). Cramming more components onto integrated circuits. Electronics Magazine. Horowitz, P., & Hill, W. (2015). The Art of Electronics. Cambridge University Press.
Vos corelà Semicondutor Transistor Microprocessor Eletrònica
Categorìa:Eletrònica Categorìa:Tecnologìa Categorìa:Engignerìa Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI