thumb|Sistema arterios N'arteria a l'é un vas sanghign (o canal) ch'a men-a ël sangh ossigenà dal cheur a la periferìa dël còrp. A l'é part dël sistema cardiovascolar e a l'ha la fonsion ëd distribuì l'ossìgen e ij nutriment a tuti ij tissù.
Strutura L'arteria a l'ha 'd muraje elàstiche e muscolar , ch'a resisto a la pression dël sangh. A son ëd sòlit pi ancreuse dle ven-e e a l'han na larghëssa pi cita. La parete dj'arterie a l'é dividùa an tre strat: Tùnica intima (strà pì andrinta, fàit d'endoteli). Tùnica media (strà mesan, fàit 'd muscol liss e fibre elàstiche). Tùnica adventissia (strà pì fòra, fàit 'd tissù conetiv).
Sòrt d'arteria A esist tre sòrt prinsipaj: Arterie elàstiche (es. aorta): a son j'arterie pi gròsse, ch'a së stiro e a as archeujo për manten-e la pression dël sangh. Arterie muscolar (es. arteria femoral): a régolo ël fluss dël sangh con la contrassion e dilatassion. Arteriòle (cite arterie): a régolo la pression e a contròlo l'intrada dël sangh ant ij capilar.
Diferensa antra arterie e ven-e A venta nen confonde j'arterie con le ven-e]: J'arterie a pòrto ël sangh dal cheur a la periferìa; le ven-e a pòrto ël sangh vers ël cheur. J'arterie a l'han 'd muraje pi spesse e pi elàstiche dle ven-e. An sj'arterie, ël sangh a bat (pols) për via dël bate dël cheur; ant le ven-e, ël fluss a l'é pi regolar. La pì part dj'arterie a pòrto sangh ossigenà (gavà j'arterie polmonar).
Anliure Cheur Sangh
Categorìa:Notomìa