Divali

vinheta|Divalí, la fèsta de la lutz, s'acompanha sempre mai de sparklers, fonts de fums toxic, e de petards sempre mai poderoses (que las autoritats començon a contrarotlar). vinheta|Ostal illuminadas per de garlandas luminosas a Karnal (Haryana), per Divalí de 2010. Divali o dipavali (indi : o ) es una fèsta màger dins lo mond indian. « Divali » es la forma contractada de « Dipavali », tirat del sanskrit « reng de lampas » (« dipa avali »). Indissociabla de la granda fèsta de Dussehra, que se ten vint jorns abans, remembra lo retorn de Rama a Ayodhya. Sos abitants avián alara enlusit las carrièras ont passava lo rei amb de calelhs.

Divali es une fèsta fòrça populara en Índia : es aquesta de las luses, a l'escasença de qué s'ofrís de presents e se tira de fuòcs d'artifici. Las festivitats duran cinc jorns, que lo tresen, lo mai important (« Bari Divali », « la granda Divali »), es consacrat a la divesa Lakshmi, los quatre autres essent associats a diferentas legendas e tradicions. Aqueste tresen jorn es tanben lo darrièr de l'annada del calendièr indoa Vikram, utilizat dins lo nòrd de l'Índia. L'endeman, lo començament de la novèla annada indoa, es conegut jol nom d’Annakut dins lo nòrd de l'Índia. Dins l'Índia del Sud, Divali correspond pas al començament de la novèla annada, per amor qu'un autre calendièr es utilizat, lo calendièr Shalivahana.

En mai dels indós, los sikhs e los jaïns festejan tanben Divali; li ligan d'autras valors simbolicas e de referéncias istoricas diferentas. Divali es tanben festejat al Nepal (ont la majoritat de la populacion es indó) e dins fòrça païses ont vivon d'importantas comunautats indianas, coma Malàisia, Singapor, Maurici o l'Africa del Sud.

Divali e la religion indoa

Divinitats indoas associadas a Divali vinheta|La destruccion de Ravana, celebrada a l'escasença de fèsta de Dussehra Divali convòca fòrça mites e legendas de l'indoïsme, se raportant subretot a Vishnó e à son esposa Lakshmi.

Amb Brahma, dieu de la creacion, e Shiva, dieu de la destruccion, Vishnó, dieu de la preservacion, fa partit de la Trimurti, la trinitat de l'indoisme que a pauc a pauc remplacèt dins la fervor populara la trinitat vedica que constituaissiá Agni (lo fuòc), Vaió (lo vent) e Suria (lo solelh). Aquestas tres divinitats son cadunas acompanhadas de lors parèdra (o shakti), la divesa que lor es associada. Atal, l'esposa de Brahma es Sarasvati, divesa del saber, aquesta de Shiva es Parvati (qui pòt prene las formas terriblas que son Durga e Kali), e enfin, aquesta de Vishnó es Lakshmi, que personifica la riquesa interiora e la prosperitat.

D'en primièr, Divali celèbra lo retorn dins sa capitala, Ayodhya, de Rama amb son esposa Sita, que tornèt prene après una batalha dificila sul demòni Ravana, episòdi contat dins lo Ramayana. Divali (o Dipavali), que lo sens es « reng de luses », remembre lo camin de calelhs fachs a Rama pels abitants d'Ayodhya per esclairar son retorn. Divali perlonga la fèsta de Dussehra, que celèbra la victòria de Rama sus Ravana, e se debana exactament vint jorns abans Divali. Pendent de fetenals de Dussehra, las gigantèscas efigidas de Ravana, son brutladas amb fòrça petards.

Divali a per trescòl la jornada d'adoracion de la divesa Lakshmi, mas es tanben una seguida de festenals que s'espandisson sus cinc jorns complets: cadun d'eles celèbre de biais diferent, e segon un ceremonial apropriat, tota una seriá de legendas e de tradicions. En mai de Lakshmi e los dos avatars de Vishnó que son Krishna e Rama, Divali celèbra tanben Ganesha, lo dieu al cal d'elefant, filh de Shiva e de Parvati, qu'es « aqueste que lèva los obstacles de l'ego ».

Debanament de Divali La data de Divali es fixada segon los calendièrs indós tradicionals, de tipe lunisolar desviat de l'antic calendièr vedic son : lo Vikram en Índia del Nòrd — segon que lo Novèl An es lo quatren jorns de las fèstas de Divali — e lo Shalivahana en Índia del Sud. vinheta|Vacas decoradas per Divali vinheta|Bostia de fuòc d'artificis individuals, fòrça popularas per las fèstas de Diwali, subretot a l'oèst del Bengala Los festenals començon amb Dhanteras, la primièra jornada, qu'evòca lo Senhor de la Mòrt, Yama. La segonda es Narak Chaturdashi, nomenada lo « pichon Divali » (Chhoṭi Divali), que celèbra la desfacha de Narakasura, lo demòni del brutitge.

Lo tresen jorn, mai important, considerat coma aqueste del quita Divali, es devolut a la puja (la ceremonia religiosa) de Lakshmi, la divesa de l'abondància e de la prosperitat esposa de Vishnó. A l'escasença, lo dieu al cap d'elefant, Ganesha, es sempre associat a Lakshmi. Lo quatren jorn, nomenat Annakut o Navu Varsh, marca lo començament de la novèla annada segon lo calendièr Vikram. Es lo jorn de la puja de Govardhana, de nom del puèg qu'aucèt Krishna per salvar son vilatge. Es tanebn lo Gudi Padwa consacrat a l'amor entre esposes. Enfin, lo cinquen jorns o Bhai Duj (o Bhai Bij, o Bhai Tika), es dedicat a l'amor fraternal.

A l'escasença de Divali, joves e vièlhs, rics e paures, se vestisson de nòu, escambian de sucrariá. e fan explosar de petards, de fuòcs de Bengala e de fuòcs d'artifici. L'endeman de Divali marca lo començament de l'annada fiscala en Índia del Nòrd, çò qu'es apropriat, que Lakshmi es censada portar riquesa e prosperitat.

Preparatius e festenals Divali es l'escasença de decorar los ostals e carrièras e de se regaler de diferents plats. Dins las vilas los amics e las familhas se reünisson mai d'un jorn abans per far de jòcs de cartas, beure e manjar.

Après la quita partida religiosa de la fèsta, unes escambis de presents, tiran de fuòc d'artifici e assistisson a totas menas espectacles prepausats dins las mela, los grands rassemblaments que se debanan.

Decoracions

Lampas vinheta|Lampas diya dispausadas sus un rangoli Divali es inseparable dels calelhs diya o dip, de terralha mai sovent, a vegada de metal. Son emplidas d'òli o de ghi, burre clarificat, e brutlan amb una meca, mai sovent de coton. Tanben s'utiliza de candèlas.

Rangoli Los rangoli son las decoracions que, pendent la fèsta, ornan los ostals, cotrs, sanctuaris e autres edificis. Destinadas a mostrar d'una calorosa espitalitat - que pendent lo tresen jorn, Lakshmi, segon la cresença populara, d'esperel ven visitar los ostals - los rangoli son dessenhats sul sol amb de farina de ris en signe d'aculhença e per remandar los esperits malins. De polveras de color son tanben utilizadas, per formar des dessenhs de formas geometricas. Aquesta decoracion se complèta amb de fuèlhas de manguièr e de garlandas de gaugs.

Thali per la puja esquèrra|vinheta|Un thali prèst per la puja Un cèrt nombre d'objèctes son necessaris per celebrar a puja, la ceremonia religiosa realizada en l'onor de Lakshmi e de Ganesha.

Es bon que totes aquests objèctes siá preparats de per abanç, de biais armoniós e plasent a l'uèlh, sus un platèl (thali) ad hoc : s'i pausa lo roli, mescla de curcuma e de calç per far lo tilac, la marca colorada que se pausa sul front de son fraire o de sa sòrre; i a tanben l’akshat (granas de ris), una ghanti (l'esquila per cridar la divinitat), un pichon kalash (pòt) emplit d'aiga, un kalava que se liga a l'entorn de son ponhet, unas pèças d'aur e d'argent e tanben de flors. Una lampa diya, brutlant al ghi, serà enseguida pausada sul platèl de ris, qu'es a son torn plaçat sul kalash per representar Lakshmi.

Se pòt crompar de thali decoratius ja realizats, mas es un dels plasers dels preparatius de Divali que d'organizat d'esperse un thali de tria.

Puja de Lakshmi e de Ganesha vinheta|L'estatua de Ganesha, pendent la puja de Divali Pendent la granda puja del tresen jorn, es adorat Lakshmi (que son associats Kali e Sarasvati), e Ganesha (qu'es associat Vighnaharta). La puja es la ceremonia per que la divinitat, nomenada per l'oficiant (lo pujari) amb l'esquila ghanti, va davalar d'entre sos adorators.

Après que se voguèt plan netjat la pèça, las estatuas de Lakshmi e Ganesh son banhadas amb d'aiga, puèi amb un enguent nomenat panchamrita ; se plaça alara un calelh diya davant cada divinitat per caçar los esperits marrits. La puja scontunha per l'ofèrta a las divinitats de flors frescas, de colors (roge abir e vermelhon sindur), e del curcuma, que s'apond de lecariás, de fruchs e d'argent, que poiriá enseguida donada als pavres. Se fa alara las incantacions (arti) en l'onor de Lakshmi e de Ganesha.

Après la celebration, los participants manjan las lecariás ofèrtas (prasad), e sortisson far explausar los petards e tirar los fuòcs d'artifici.

Fuòc d'artifici e petards Divali, la fèsta de las luces, seriá incomplèta sens fuòcs d'artificis. A causa des costs, mas tanben de la pollucion que se generalisa, es la comunautat que tend a organizar los tirs. Al subjècte dels petards, lor nombre e poténcia de contunh créis fins al començament de las annadas 2000, que las autoritats decidiguèron de limitar aquesta escalada.

Divali, en efièch, es l'escasença per unes d' s'afirmar en crompant les petards mai poderoses possibles, e los mai brusents. Lor nivèls sonor podava passar 125, veire 145 Decibèls a quatre mètres. Son ara enebits. Mai, d'accidents ligat als petards e fuòcs d'artifici se debanan cada annada.

Lecariás vinheta|Los gulab jamun, un regal a l'escasença de Divali vinheta|De jalebi, sempre agradius, per Divali o autras escasenças L'escambi de lecariás fa partit de las tradicions de Divali. Se nomenan prasad (« ofèrtas »). Existís una granda varietat de lacariás que varián segon la region o comunautat. D'entre las mai conegudas:

barfi : rectangle fach a base de lach e de sucre, son garnits de pistachas e cardamomas ; gulab jamun : bola de lach, burre, preparacion pour pasta de pescajon, sucre, lo tot fregit dins l'òli ; jalebi : farina, iaort, sucre, cardamoma, aiga de ròsa, ghi,,… fregit dins d'òli o de ghi ; peda : preparacion especifica per Divali. Aquestes d’Agra, celèbre per èsser delicioses, sont a basa d'une mena de lach concentrat, de sucre en polvera, de cardamoma e de pistacha. goojha en forma de mièja luna e farcits shakar paré, sucrats namak paré, salats mathhi o mathri, redond e salat papri, redond, salat e preparat amb de farina de blat trissat e mai mothagam.

Dins de comunautats, se beu lo charnamrit, bevenda a basa de iaort, de lach e de cardamoma.

Escambi de presents Los escambis de presents per Divali se fa coma dins lo Nadal crestian. Cadun se vòl ofrir quicòm, benlèu util, inesperat e novèl, mas que que siá, mostrant d'atmosfèra calorosa e gauga que caracterisa la fèsta. uèi, las donas son d'una larga gama de produchs: lecariás o flors, ustensils de cosina, jòia, aparelh multimedia, etc.

Mela esquèrra|vinheta|Decoracion de las mains amb de mehndi pendent una mela Los mela, del mot sanscrit significant « rassemblament », amassant de folas importantas dins una atmosfèra de finfa populara: fièras, manifestacions religiosas, comercialas o esportivas. A Divali se dona de des mela, mai sovent de dimejada après las celebracions : es l'escasença per la comunautat indoa de se rassemblar, en Índia e dins los païsaes ont i a una diaspòra.

Se pòt assistir a d'espectacles de magia, de mariòtas, o visitar des exposicions d'artesanat, frequentar de lòtjas comercialas ont se dessenha de tatoatges mehndi sus las mans, d'autres ont se crompa totas menas de plats. De segur, los fuòcs d'artificis son de la partida. A causa de lor popularitat, las mela de Divali aculhisson sovent dels celebritats del cinèma de Bollywood o dels cantaires coneguts.

Significacion pels indós

Los « cinc jorns » de Divali