Maxim Gorki (en rus: Макси́м Го́рький), es lo pseudonim utilizat per Alexei Maximovitch Peichkov (en rus: Алексе́й Макси́мович Пе́шков o Пе́шков) (Nizhni Nòvgorod, 28 de març de 1868 – Moscòu, 18 de junh de 1936) èra un escrivan rus e sovietic, un dels fondators del metòde literari del realisme socialista e activista politic.Liukkonen Foguèt nomenat cinc còps pel Prèmi Nobel de Literatura.Nobelprize. Las òbras mai celèbras de Gorki son The Lower Depths (1902), Twenty-six Men and a Girl, The Song of the Stormy Petrel, The Mother, Summerfolk e Children of the Sun. Èra partenari dels escrivans russes Leon Tolstoi e Anton Chekhov; Gorki mai tard escriguèt las memòrias d'aqueles dos companhs. Faguèt partida de l'emergent movement socialdemocrata marxista. S'opausèt publicament al regim tsarista, e pendent un temps s'associèt al partit bolchevic amb Vladimir Lenin e Alexander Bogdanov. S'exilièt de Russia e mai tard de l'Union Sovietica. L'an 1932, tornèt en Russia sus invitacion personala de Iòssif Stàlin, ont passèt los darrièrs jorns de vida.

Originas Alexei Peichkov èra lo filh d'un tapissièr que, penosament e amb trabalh melhorèt, amb lo ans, sa posicion sociala. Lo jove, de plan pichon, comencèt a ocupar de mestièrs divèrses fins a decidir d'abandonar lo fogal familiar per far sa vida independenta. A l'entorn de 18 ans, dempuèi 1875 fins a 1893, lo jove Gorki trabalhèt coma pintor, ajudant fornièr, servicial de nau, de tren e tanben coma vendeire de bevendas. Tota l'experiéncia acumulada pendent sas aventuras enriquiguèt mai tard lo bagatge tematic de l'escrivan. De fach, sas experiéncias vivéncias e aquelas de las personas amb qui trabalhèt e visquèt donèron vida als recits de sas òbras autobiograficas Enfança, Entre los òmes e Las meunas entervistas. Una de sas experiéncias, sa foncion d'avocat, li mostrèt lo gost per la literatura e l'interés per la cultura. Dempuèi alara, la lectura venguèt una activitat cruciala jornalièra, e mai tard donèt vida a sas primièras narracions: Makar-Chudra (1892) e Chelkaich (1895).Liukkonen

Òbra L'òbra de Maxim Gorki coneguèt una creissença rapida. Vèrs 1898, aviá ja reünit sa produccion narrativa en dos volums. Venguèt totjorn mai popular, sos contes agradavan al public e sa reputacion passèt las frontièras e portèt son nom per tota Euròpa.- Belgrad: de publicacions "Rad", 1959.

Alara, tanben sas produccions teatralas Los pichons burgesos e Las baudralhas faguèron succés. Foguèron portadas en scèna en 1902 al Teatre d'Arts de Moscòu e, mai tard, suls melhors emponts scenaris d'Euròpa. Aquelas òbras teatrala empleguèron en novelum de tecnicas naturalistas, que se compausavan de serias de tramas parallelas que practicament totes los personatges avián la meteissa importància.

Dins d'autres domènis camps placèt nòvas miras. De la narrativa corta passèt a de romans longs coma Varenka Olessova (1898), Foman Gordeiev (1899) e Los tres (1900).

A Sant Petersborg, establiguèt lo contacte amb de marxistas celèbres que lo motivèron a se virar cap als problèmas socials e lo convenquèron de la pertinança del movement revolucionari. Alara son òbra rebatèt sa simpatia per aqueles ideals coma o mòstran sos dramas Lo cant del petrèl, Los estivejants, Los filhs del solelh, Los enemics, Los barbars; la censura, totun, casèt sus unes d'aqueles. Foguèt nomenat membre onorari de l'Acadèmia Imperiala de Sciéncias, mas len 1902 ne foguèt revocat  a causa de divergéncias politicas. Mas Maxim Gorki èra pas dispausat a cedir sul sieus ideals e contunhèt de sosténir la Revolucion Russa, sosten que lo menarà en preson.

Lo 1907, mudèt a Capri a causa de problèmas grèus  de santat; ongan e ailà escriguèt son òbra mai populara, La maire, que conta l'evolucion de la pensada de la maire d'un obrièr socialista e de l'entorn de la Russia revolucionària. Dins l'illa italiana, formèt un centre d'emigracion revolucionària pauc abans que se desencadene la Primièra Guèrra mondiala. Mentretant, sa reputacion mermava e sofriguèt una crisi d'identitat influenciada per las idèas de Tolstoi.

A l'esclatar la Revolucion Russa en 1917, se trobava dins sa patria e trabalhava activament dins lo domèni cultural fins a 1921, quand modèt en Alemanha, ont demorèt tres ans.

Après demorèt a Sorrento (Itàlia) e en 1928 tornèt en Russia, ont comença la partida de son òbra qu'apieja lo regim sovietic. Maxim Gorki moriguèt a Moscòu, lo 18 de junh de 1936.

Òbras De contunh se enumera la bibliografia:Turnermts-nn.ru Makar Chudra (Макар Чудра), istòria corta, 1892 Goremyka Pavel, Roman, 1894 Chelkash (Челкаш), Roman, 1895 Malva, Istòria corta, 1897 Sketches and Stories, Istòrias, (tres volums) 1898–1899 Creatures That Once Were Men (Бывшие люди), Istòrias Twenty-six Men and A Girl, istòria cuerta, 1899 Foma Gordeyev/The Man Who Was Afraid (Фома Гордеев), roman, 1899 Three of Them (Трое), Roman, 1900 The Song of the Stormy Petrel (Песня о Буревестнике), Poèma, 1901 Song of A Falcon (Песня о Соколе), istòria cuerta, 1902 La Maire (Мать), roman, 1907Gorki The Life of A Useless Man, roman, 1907 A Confession (Исповедь), roman, 1908 Okurov City (Городок Окуров), Roman, 1908 The Life of Matvei Kozhemyakin (Жизнь Матвея Кожемякина), Roman, 1910 Tales of Italy, Istòrias, 1911–1913 My Childhood (Детство), Autobiografia Part E, 1913–1914 In the World (В людях), Autobiogafia Part II, 1916 Chaliapin, Articles a Letopis, 1917[nòta 3] Untimely Thoughts, Articles, 1918 My Recollections of Tolstoy, 1919 My Universities (Мои университеты), Autobiografia Part III, 1923 Through Russia, Istòrias, 1923 The Artamonov Business (Дело Артамоновых), Roman, 1927 Life of Klim Samgin (Жизнь Клима Самгина), Roman inacabada de la sèria: The Bystander, Roman, 1927 The Magnet, Roman, 1928 Other Fièras, roman, 1930 The Specter, Roman, 1936 Reminiscences of Tolstoy, Chekhov, and Andreyev, 1920–1928 V.I. Lenin (В.И. Ленин), reminiscència, 1924–1931 The I.V. Stalin White Sea – Baltic Sea Canal, 1934 (cap de redaccion)

Drama Gorky, Maksim, Traduit Per Fania Mindell. Night Lodging. 1919. [196 paginas]. Realizat al Plymouth Theater, 22 de decembre de 1919. The Philistines/The Smug Citizens/The Petty Bourgeois (Мещане), 1901 The Lower Depths (На дне), 1902 Summerfolk (Дачники), 1904 Children of the Sun (Дети солнца), 1905 Barbarians, 1905 Enemies, 1906 The Last Ondas, 1908, títol original Poslednje. The Reception/Vstrecha, 1910 Queer People/Eccentrics, 1910 Vassa Zheleznova, 1910 The Zykovs, 1913 Counterfeit Money, 1913 The Old Man/The Judge/Starik, 1915, 1922, 1924 Workaholic Slovotekov, 1920 Somov and Others, 1930 Yegor Bulychov and Others/Egor Bulychev, 1932 Dostigayev and Others, 1933

Nòtas

Referéncias

Vejatz tanben Parc Gorki Fudbalski Klub Sloboda Tuzla originalment Nomenat FK Gorki

Bibliografia Banham, Martin, ed. 1998. The Cambridge Guide Ton Theatre. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-43437-8. Benedetti, Jean. 1999. Stanislavski: His Life and Art. Edicion revisada. Edicion originala publicada l'an 1988. Londres: Methuen. ISBN 0-413-52520-1. Worrall, Nick. 1996. The Moscow Art Theatre. Theatre Production Studies Èsser. Londres e Naua Yòrk: Routledge. ISBN 0-415-05598-9. Figes, Orlando. 1998. "A People's Tragedy: The Russian Revolution: 1891–1924" Penguin, Naua Yòrk e Londres. ISBN 978-0-14-024364-2

Ligams extèrnes "Anton Chekhov: de Fragments of Recollections" per Maxim Gorki (anglés) D'òbras de Maxim Gorki (anglés) Òbras de Maxim Gorki (domeni public al Canadà) (anglés) "Prince of Russian Literature" (Sri Lanka) (anglés) BBC Russian Service revision de la produccion de Londres de 1985 "Enemies" de Gorki dirigida per Ann Elizabeth Pennington associada amb la Internationalist Theatre (anglés)

Wikimedia commons Maxim Gorky en fotografia Maxim Gorky en dessenhs

Categoria:Escrivan rus Categoria:Naissença en Russia Categoria:Naissença en 1868 Categoria:Decès en 1936 Categoria:Decès a Moscòu