Fígols i Alinyà es un municipi de la província catalana de Lhèida, de la Comunautat Autonòma de la Generalitat de Catalonha e de la comarca de Naut Urgèl que lo caplòc es a Fígols.
Toponimia Fígols La prononciacion es ['figols], ['figuls] a La Coma de Cardener e a Oliana. Las fòrmas ancianas son Ficulus en 835, Figols al sègle X, en 1030, en 1115, 1138, Figuls en 1034, 1056, 1065, Ficuls en 1143, etc. Segon Joan Coromines, lo nom ven probablament de fĭgŭlīs, a l'ablatiu plural, de sens locatiu « als terralhièrs, al lòc de las teulièras ». Per metafonia, lo -ī- final explica lo í de la primièra sillaba. An prepausat d'autres etimes, basats sul nom del figuièr o sus fĭgŭlos, « terralhièrs, teulièrs » (Meyer-Lübke), ambe la dificultat de ĭ brèva iniciala Joan Coromines, etc, Onomasticon Cataloniæ, vol. IV, p. 215-216 https://web.archive.org/web/20211128121111/https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=18787. Alinyà I a d'omonimes o quasi-omonimes : Alenyà, Alenyà, a Cruïlles, Alinhan, etc. La prononciacion es [ali'ɲa], [li'ɲa], [ʎi'ɲa]. Las fòrmas ancianas son Helinniano en 839, Elina al sègle X e en 1065, Ilignano en 1081, etc. Nom en -anum, ambe'l nom d'òme Alennius o Hel(l)enius, mai que mai per l'Alinyà urgelenc Joan Coromines, etc, Onomasticon Cataloniæ, vol. II, p. 120-121 https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=1973. L'Alzina d'Alinyà Alzina es lo nom de l'euse en catalan. Canelles La prononciacion es [ka'neʎes]. Las fòrmas ancianas son Chanelas e Kaneles en 1044, Kanneles en 1065, Castrum Canneles en 1132. Una possibilitat es las canèlas, canons, canonadas per ont l'aiga d'una font raja, mès pus sovent cal envisatjar lo latin *cannetula, « canelièra pichona », que ven del latin canna, « canavèra » Joan Coromines, etc, Onomasticon Cataloniæ, vol. III, p. 235-236 https://web.archive.org/web/20210805071056/https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=12500. Perles La prononciacion es ['pɛrles]. Las fòrmas ancianas son Perlas en 839, Perulas en 1065, Perlles... Perlas en 1066, Perles, al sègle XI, en 1096, etc. Lo latin vulgar ispanopirenenc creèt un derivat petrŭla a partir del manlèu grèc petra, « ròca », qu'èra, mai que diminutiu, afectiu e designatiu : « la ròca notabla, la ròca aquela ». I a dins aquela val, amont del vilatge, doás pichonas serias de bauces, separadas per un pichon còl, per ont s'enfila un vièlh camin. Lo nom petrŭlas las designa. Lo resultat fonetic s'explica per la situacion en fin de proparoxiton, que totas las articulacions i son particularament feblas. Lo primièr resultat *Pérolas coneguèt una sincòpa entre r e l Joan Coromines, etc, Onomasticon Cataloniæ, vol. VI, p. 203-204 https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=31245.
Demografia
Lo primièr recensament es de 1975 après la fusion d'Alinyà e de Fígols d'Organyà. Las donadas anterioras son la soma de las ancianas municipalitats.
Nòtas
Categoria:Comuna d'Aut Urgèl