mini|Mann i nasjonaldrakt frå Ghana. mini|Ugandarar i kanzu under eit bryllaup. mini|Chilensk huasodrakt. mini|Quadrillekjole under ei kongeleg mottaking på Jamaica. mini|Tradisjonelle omanske klede. mini|Mongolske deeldrakter. mini|Kvinner i kebaya, eit plagg som er utbreidd i Søraust-Asia. mini|Ein polsk kasjubarfamilie i nasjonaldrakter. mini|Newzealandske maoriar i ulike klede. Nasjonaldrakt er ei form for klede brukte som nasjonalsymbol, som regel med grunnlag i kledetradisjonane til ein nasjon. Nasjonaldrakter kan vera reine folkedrakter, altså tradisjonell klesdrakt som er blitt «opphøgd» til å representera nasjonen sin, eller klede av nyare utforming. Nasjonaldrakter blir ofte brukte ved særskilde høgtidssame eller festlege høve, medan eigentlege folkedrakter er klede som følgjer ein levande tradisjon og blir brukte både til kvardags og til fint.
Utforming Visse nasjonaldrakter er verdskjende symbol på landet dei kjem frå, til dømes skotsk kilt, japansk kimono og indisk sari. I mange andre høve har ein likevel ein viss type drakt i eit større geografisk område som har variasjonar mellom land, gjerne også innanfor landet, til dømes når det gjeld snitt, fargeval, utsmykking og liknande. Nasjonaldrakter kan stamma frå kvardags- eller festklede som er blitt forma etter kva som var praktisk eller mogleg å laga, og er blitt forma av tilgangen på tekstilar, fargestoff, metall og anna materiale, kulturelle eller religiøse syn på korleis ein bør kle seg, påverknad utanfrå og lokal smak.
Ofte er nasjonaldrakter variantar laga etter same lest i kulturelt nærskylde område. I Europa finn ein til dømes ei rekkje ulike nasjonaldrakter sette saman av skjorte og bukse for menn og todelt kjole for kvinner, som mange norske bunader, i Vest- og Sør-Asia av lang skjorte (kurta, kamiz) og lause bukser (salwar, padjama), i Sentral- og Aust-Asia av kåpeaktige klede som kaftan og kimono, i Sør- og Søraust-Asia av omslagsklede som sari og sarong, i den muslimske verda i Arabia og Afrika av lange kjortlar som thob og djellaba, elles i Afrika sør for Sahara av sett av trykkmønstra bluse, som dashiki, og bukse eller omslagsskjørt. I sørlegaste Afrika og Oseania finn ein mange skjørt og kapper laga av strå og plantefiber, i Oseania og Amerika er også fjører ofte ein viktig del. Elles i Amerika, Oseania og andre koloniserte stader kan ein ofte sjå «kreolisert» nasjonaldrakt som er sett saman av urinnvånarane og innvandrarane frå Afrika, Asia og Europa sine skikkar.
Bruk Nokre nasjonaldrakter er folkedrakter som blir brukte av mange innbyggjarar til dagleg, til dømes sari og salvar kamiz i landa i Sør-Asia. Andre stader blir dei brukte ved særskilde høve, som nasjonaldagar eller bryllaup, av store delar av folkesetnaden, slik ein til dømes ser bunad bli brukt i Noreg. I andre land igjen kan det vera vanlegare at nasjonaldrakt berre blir brukt av nokre få ved særskilde opptredenar, som morrisdanskostyme i England. Folk med røter i eit anna land enn det dei bur i kan òg bruka nasjonaldrakt for å halda fast på noko av identiteten sin
På nasjonalt nivå kan nasjonaldraktar brukast til å byggja nasjonalkjensle, som den nazistiske oppfordringa til tyske kvinner om å bruka tradisjonell Tracht og dirndl-inspirerte kjolar i staden for moteklede,«Fascist and nazi dress», May 25th, 2010, angelasancartier.com eller vera ein protest mot framande makter, som den indiske fridomsrørsla sin bruk av heimelaga khadi framfor utanlandske klede under kolonitida. Gjennom tidene er nasjonaldraktar blitt erklært uønskte og forbodne, som fess i Tyrkia under Atatürk, eller påbodne i forsøk på å halda unna framand kultur, til dømes i Bhutan, der gho er påkravd klesdrakt for menn og kira for kvinner.
Oversyn over folke- og nasjonaldraktar (Lista er ikkje fullstendig) Verdsdel Område Land eller regionar Namn på klede Afrika Afrikas horn Etiopia Gabbi, habesha qemis, netella Afrika Afrikas horn Somalia Djilbab, koofiyad, macawiis (sarong) Afrika Aust-Afrika Kenya Dashikiskjorte, kanzu, kofia, kangaskjørt, kitengeskjørt Afrika Aust-Afrika Uganda Dashiki, kanzu, kofia, gomesi Afrika Aust-Afrika Tanzania Dashiki, kanzu, kofia, kanga, gowni Afrika Nord-Afrika Egypt Galabeya Afrika Nord-Afrika Marokko Djellaba, fess, takchita Afrika Nord-Afrika Sudan Jalabiyyah, toob, taqiyyah, turban Afrika Sørlege Afrika Sør-Afrika Slouch Hat, bermudashorts, kaki, Madiba-skjorte, dashiki, zulukrone (isicholo) Afrika Sørlege Afrika Zimbabwe Dashiki, safariskjorte, buba og omslagsskjørt Afrika Vest-Afrika Benin Aso oke-hatt, buba, dashiki, gele, iro Afrika Vest-Afrika Ghana Kenteklede, fugu, fila, kaftan, iro Afrika Vest-Afrika Liberia Dashiki, kaftan, kufi Afrika Vest-Afrika Mali Boubou/kaftan, kufi Afrika Vest-Afrika Nigeria Agbada, iro, isiagu, kufi Afrika Vest-Afrika Senegal Kaftan, kufi, sabador Amerika Nord-Amerika Canada Anorakk, tuque, ceinture fléchée Amerika Nord-Amerika USA Cowboyhatt, cowboystøvlar, lisseslips, hawaiiskjorte, ulike urfolkklede Amerika Nord- og Mellom-Amerika Mexico Charrodress, guayaberaskjorte, huipil, mariachidress, rebozo, sarape, sombrero Amerika Mellom-Amerika Panama Pollera Amerika Karibia Cuba Guayabera, kakibukser, panamahatt eller fedora Amerika Karibia Den dominikanske republikken Chacabana Amerika Karibia Haiti Karabelakjole, guayabera Amerika Karibia Jamaica Bush jacket Amerika Karibia Puerto Rico Guayabera, pantalons, panamahatt, trajeskjole Amerika Karibia St. Lucia Madrasdrakt Amerika Karibia Trinidad Booboo, shirt-jac, karnevalklede Amerika Karibia og Sør-Amerika Guyana Boobooskjørt, guayabera Amerika Karibia og Sør-Amerika Venezuela Liqui liqui, pelo e' guama-hatt Amerika Sør-Amerika Chile Huasoklede Amerika Sør-Amerika Peru Chullo, poncho Asia Aust-Asia Japan Kimono Asia Aust-Asia Sør-Korea Hanbok Asia Aust-Asia Kina Hanfu, maodress, qipao Asia Sentral-Asia Kasakhstan Tsjapan Asia Sentral-Asia Mongolia Deeldrakt Asia Sentral- og Vest-Asia Iran Galesj, giveh, tsjador Asia Sentral- og Sør-Asia Afghanistan Burka, kurta, salvar kamiz, turban Asia Sør-Asia Bangladesh Lungi, sari Asia Sør-Asia India Dhoti, kurta, lungi, salvar kamiz, sari Asia Sør-Asia Nepal Daura suruwal, gunyou cholo Asia Sør-Asia Pakistan Salvar kamiz, kurta Asia Søraust-Asia Brunei Baju melayu, baju kurung, baju kebaya, songket, sarong Asia Søraust-Asia Filippinane Barong tagalog, baro't saya Asia Søraust-Asia Kambodsja Sabai, sampot Asia Søraust-Asia Vietnam Ao dai, ao ba ba og ao tu than Asia Søraust-Asia Indonesia Javanesarar: Kain batik, beskap, blangkon, sarong, klompen, kebaya.Malayar: Baju melayu, songkok/peci; baju kurung, kain songket.Lampungesarar: Kain tapis.Sumbanarar: Kain tenun ikat. Batakesarar: Kain ulos, koteka Asia Søraust-Asia Malaysia Baju melayu, baju kurung, baju kebaya, songket, sarong Asia Søraust-Asia Myanmar Longyi Asia Søraust-Asia Thailand Chut thai phra ratcha niyom, sampot Asia Vest-Asia Arabia, Levanten Aba/abaya, disjdasja/thob, keffiyeh (palestinaskjerf) Asia Vest-Asia og Europa Tyrkia Fess, yasjmak, islak, sjalvar Europa Aust-Europa Georgia Tsjokha Europa Aust-Europa Russland Kokosjnik, kosovorotka, sarafan, usjanka, valenki Europa Dei britiske øyane England Morrisdrakt, pearlies i Aust-London Europa Dei britiske øyane Irland Aran-genser, granddad shirt, sikspens Europa Dei britiske øyane Skottland Kilt, tartanklede som aboynekjole, tam o'shanter Europa Norden Island Þjóðbúningurinn Europa Norden Noreg Bunad Europa Norden Sameland Kufte Europa Sentral-Europa Bayern og Austerrike Dirndl, lederhosen Europa Sentral-Europa Tyskland, Austerrike Tracht Europa Sentral-Europa Böhmen, Mähren Kroje Europa Sør-Europa Hellas Fustanella Europa Sør-Europa Malta, Gozo Għonnella/faldetta Oseania Polynesia Amerikansk Samoa, Samoa, Tonga Lava-lava Oseania Polynesia Tonga Tupenu, ta'ovala Oseania Polynesia New Zealand Kakahu
Kjelder Denne artikkelen bygger på «National costume» frå , den 15. mai 2011.
Bakgrunnsstoff
Kategori:Klede Kategori:Nasjonalsymbol