mini|Vår frue er ei nemning om Jomfru Maria Vår frue er ei nemning om Jomfru Maria som særleg blir nytta innan katolisismen. «Vår Frue-messe» eller «vårfru'mess'» er ei eldre nemning på Maria bodskapsdag, som tidlegare alltid vart feira 25. mars.
Variasjonar Ein finn nemninga i namn på fleire ulike språk, til dømes Vår Frue på norsk, Vor Frue på dansk, Notre-Dame på fransk, Nuestra Señora på spansk og Our Lady på engelsk. På italiensk er det vanleg å bruka nemninga Madonna, 'mi frue'. På tysk bruker ein ofte berre «frue», som i Frauenkirche eller Liebfrauenkirche, som er stuttformer av omgrepet Kirche Unserer Lieben Frau.
I tillegg finst ei rekkje variasjonar over «Vår Frue» knytt til tru, stader og hendingar, til dømes:
Vår Frue av den upletta frævinga Vår Frue av gode råd Vår Frue av rask hjelp Vår Frue av rosenkransen
Vår Frue av Fátima Vår Frue av Guadelupe Vår Frue av Knock Vår Frue av Lourdes
Bruk mini|Our Lady's Mill i Aberystwyth i Wales. Variasjonar over namnet blir brukt til å namngje kyrkjer, skular og anna. I Danmark finst ein liten by kalla Vor Frue på Sjælland i tillegg til ei rekke kyrkjer.
Den franske nemninga Notre-Dame kan inngå i namn på gravplassar og andre heilage stader, og dessutan i geografiske namn som, mellom anna, namn på kommunar og andre administrative einingar. Gravplassen Cimetière Notre-Dame-de-Belmont i Québec i Canada, kommunen Notre-Dame-de-Bondeville i Seine-Maritime i Frankrike, bydelen Notre-Dame Limite i Marseille i Frankrike, er nokre få av ei mengd slike samansettingar med Notre-Dame.
Oversyn over Vår frue-kyrkjer og andre Mariakyrkjer Noreg mini|Vår Frue kyrkje i Trondheim. mini|Mariakyrkja på Gran, Hadeland. Mariakirken i Bergen Vår Frue kyrkje i Trondheim Vår Frue kyrkje i Porsgrunn Vår Frue kyrkje i Trondheim Mariakyrkja på Gran, den eine av dei to systerkyrkjene på Gran i Gran kommune på Hadeland. Mariakyrkjer har det òg vore i Nidaros (Trondheim), der ein framleis har ei Vår Frue kyrkje, i Oslo, Sarpsborg og Tunsberg (Tønsberg) i si tid. I mellomalderen var dessutan mange kyrkjer vigsla til jomfru Maria (og eventuelt ein annan helgen i tillegg) utan at dei er kjende under nemningane Vår frue-kyrkjer eller Maria-kyrkjer. Andebu kyrkje i Vestfold er eit døme på dette, vigsla til Sankta Maria og Sankt Nikolaus. Skiptvet kyrkje i Østfold, vigsla til jomfru Maria, er eit anna døme.
Danmark thumb|Vor Frue Kirke i Kalundborg. mini|Gammel Vor Frue Kirke i Roskilde. Vor Frue Kirke i Assens kommune – ei kyrkje i Assens på den fynske vestkysten Vor Frue Kirke, St. Marien i Flensborg – ei kyrkje frå 1200-talet i Flensborg (Flensburg i noverande Tyskland Vor Frue Kirke i Flødstrup – ei kyrkje frå 1150 i Nyborg kommune nordvest for Nyborg by på Fyn. Kyrkja i sjølve Nyborg heiter òg Vor Frue (sjå nedanfor). Vor Frue Kirke i Kalundborg – ei kyrkje i den gamle luten av Kalundborg, Højbyen. Kyrkja er frå om lag 1220, og skal vere eineståande i si utforming. Grunnplana er ein gresk kross. Kvar av dei fire krossarmane er avslutta med eit tårn, og eit femte tårn er reist på fire granittsøyler over midtpunktet i kyrkja. Den borgliknande utsjånaden skal minne om «Det himmelske Jerusalem», som i mellomalderen vart framstilt som ein festningsby med fem tårn. Vor Frue Kirke i København – domkyrkja i København, bygget 1817-29 på ein stad der det har stått eldre kyrkjer. Vor Frue Kirke i Nyborg – ei kyrkje i Nyborg på Fyn som ikkje må forvekslast med kyrkja Vor Frue i Flødstrup Sogn (sjå ovanfor). Vor Frue Kirke i Næstved - den katolske kyrkja i Næstved på Sydsjælland Vor Frue Kirke i Odense – ei kyrkje frå 1184 i Odense på Fyn. Ribe Domkirke – domkyrkja i byen Ribe i Sydvestjylland heiter òg Vor Frue Domkirke, og er Danmarks einaste kyrkje med fem skip, bygd 1110 – 1134 av biskop Thure. Gammel Vor Frue Kirke – den gamle kyrkja frå om lag 1080 i Fruegade i Roskilde på Sjælland. Vor Frue Kirke i Skive kommune – («Den hvide kirke») er den gamle mellomalderkyrkja frå om lag år 1200 i byen Skive i Region Midtjylland. Vor Frue Kirke (i lagelse – den katolske kyrkja i Slagelse er frå 1930-1931, og vart 16. maj 1931 vigsla til «jomfru Maria, Guds Nådes Moder og Midlerinde». Vor Frue Kirke i Svendborg – ei kyrkje i Svendborg sør på øya Fyn Vor Frue Kirke i Vor Frue – ei kyrkje frå 1907 i byen Vor Frue i nærleiken av Roskilde på Sjælland. Vor Frue Kirke i Vordingborg – ei kyrkje i Vordingborg på Sydsjælland. Vor Frue Kirke i Aalborg kommune – ei kyrkje frå 1877-78 i Ålborg på staden for ei Vor Frue kirke frå om lag år 1100. Vor Frue Kirke i Århus – ei kyrkje i Århus som opphavleg har vore sørfløya i eit tidlegare dominikanarkloster, skipa om lag 1227. Før denne tida hadde kyrkja namnet Sankt Nicolai kirke, og fungerte som domkyrkje til den noverande Århus Domkyrkje vart teke i bruk på 1200-talet.
Finland Mariakyrkan i byen Fredrikshamn på kysten av Sør-Finland hadde tidlegare namnet Veckelax kyrka. Kyrkja er frå 1820, men har aner frå 1300-talet. Mariakyrkan i bydelen S:t Marie i Åbo er rekna for å vere frå om lag 1300, tidfestinga er uviss.
Sverige mini|Vårfrukyrkan i Enköping. mini|Sankta Maria kyrka i Helsingborg mini|Mariakyrkan i Sigtuna. Kyrkjer med namnet «Vårfrukyrkan»:
Vårfrukyrkan, ei kyrkje i Enköping i Uppsala stift Vårfrukyrkan, ei kyrkje i Uppsala i Uppsala stift Vårfrukyrkan, ei kyrkje i Skänninge i Linköpings stift Vårfrukyrkan, ei kyrkje i Göteborg i Göteborgs stift Vårfrukyrkan, ei kyrkje i Stockholm i Stockholms stift
Kyrkjer med namnet «Mariakyrkan»:
Mariakyrkan i Boden (samisk Suttes) i Norrbottens län Mariakyrkan i Båstad Mariakyrkan i Danderyd Mariakyrkan i Eskilstuna Mariakyrkan på Frösön Mariakyrkan i Gråmanstorp Mariakyrkan i Gävle Mariakyrkan i Göteborg Mariakyrkan i Halmstad Mariakyrkan i Lidköping Mariakyrkan i Ljungby Mariakyrkan i Sigtuna frå 1255 Mariakyrkan i Skogås Mariakyrkan i Sävast Mariakyrkan i Umeå Mariakyrkan i Värnamo Mariakyrkan i Växjö Mariakyrkan i Katrineholm
Kyrkjer med namnet «Sankta Maria kyrka»:
Sankta Maria kyrka i Uppsala frå 1993 Risinge gamla kyrka i Risinge (òg kalla Sankta Maria kyrka) er frå 1100-talet, med kalkmåleri frå 1400-talet Sankta Maria kyrka i Borrby (òg kalla Borrby kyrka) Sankta Maria kyrka i Helsingborg i Skåne er opphavleg ei kyrkje frå 1100-talet i romansk stil, erstatta på 1400-talet av ei gotisk teglsteinkyrkje med tre skip. Sankta Maria kyrka i Malmö Sankta Maria kyrka i Ystad Sankta Maria kyrka i Åhus (òg kalla Åhus kyrka) Sankta Maria kyrkoruin, ein kyrkjeruin i Göteborgs stift Skara domkyrka i Västergötland og Västerås domkyrka i Västmanland var vigsla til jomfru Maria i mellomalderen. Skara domkyrkje, med aner frå 1000-talet og si noverande gotiske utforming frå 1300-talet, sterkt restaurert på 1800-talet, er ei av dei største kyrkjene i Sverige, og hadde i mellomalderen namnet Sankta Maria domkyrka. Västerås domkyrkje, som òg var vigsla til døyparen Johannes i tillegg til jomfru Maria, vart frå tid til anna kalla Domkyrkan Vårfru. Visby domkyrka på Austersjøøya Gotland vert òg kalla Sankta Maria domkyrka.
Frankrike mini|Kyrkja eller kapellet Église Notre-Dame des Cyclistes (ei kyrkjebygning frå tusentalet) i Labastide-d'Armagnac i Landes i Sørvest-Frankrike, vart vigsla 18. mai 1959 av pave Johannes XXIII til nasjonalheilagdom for sykling og sykkelturisme under vern av Jomfru Maria. Kyrkja er alt som står att etter ei mellomalderborg for tempelriddarane. I Italia vart La Chapelle Madonna del Ghisallo i Lombardia vigsla til sykkelsporten av pave Pius i 1948. Spania har òg si Vår frue som vernar sykkel-sporten, Nuestra Señora de Dorleta, med heilagdom i Leintz-Gatzaga i provinsen Guipuzcoa. mini|Cathédrale Notre-Dame d’Évreux. mini|La basilique cathédrale Notre-Dame de l'Annonciation de Moulins. thumb|Kapellet Notre-Dame-des-Bois d'Erbsenthal i département de la Moselle. mini|Kyrkja L'église Notre-Dame d'Audignon, som òg har namnet Sainte-Marie d’Audignon i les Landes. mini|L'église Notre-Dame-de-la-Gloriette i Caen, Basse-Normandie hadde tidlegare namnet Sainte-Catherine-des-Arts, bygd av jesuittane på slutten av 1600-talet.
Basilikaer, det vil seie kyrkjer som er gjeve ein særleg status i samsvar med reglar og prosedyrar i Den katolske kyrkja, soleis ikkje berre bygningstypen basilika:
Basilique Notre-Dame d'Avesnières i Laval (Mayenne) Basilique Notre-Dame d'Avioth (Meuse) Basilique Notre-Dame de Bonsecours i Bonsecours (Seine-Maritine) Basilique Notre-Dame de Bon-Secours de Guingamp (Côtes d'Armor) Basilique Notre-Dame de Bon Secours de Lablachère (Ardèche) Basilique Notre-Dame-de-Bonne-Garde i Longpont-sur-Orge (Essonne) Basilique Notre-Dame de Brebières à Albert (Somme) Basilique Notre-Dame de la Délivrande i Douvres-la-Délivrande (Calvados) Basilique Notre-Dame de l'Épine (Marne) Basilique Notre-Dame de Fourvière i Lyon (Rhône) Basilique Notre-Dame-de-la-Garde i Marseille (Bouches-du-Rhône) Basilique Notre-Dame-de-Lourdes de Nancy (Meurthe-et-Moselle) Basilique Notre-Dame de Marceille i Limoux (Aude) Basilique Notre Dame des Miracles de Mayenne (Mayenne) Basilique Notre-Dame de Montligeon (Orne) Basilique Notre-Dame de Nice (Alpes-Maritimes) Basilique Notre-Dame d'Orcival (Puy-de-Dôme) Basilique Notre-Dame-du-Perpétuel-Secours i Paris Basilique Notre-Dame de Peyragude à Penne-d'Agenais (Lot-et-Garonne) Basilique Notre-Dame-du-Port à Clermont-Ferrand (Puy-de-Dôme) Basilique-cathédrale Notre-Dame-de-la-Treille de Lille (Nord) Basilique Notre-Dame du Saint-Cordon à Valenciennes (Nord) Basilique Notre-Dame de Saint-Omer (Pas-de-Calais) Basilique-cathédrale Notre-Dame-et-Saint-Privat de Mende (Lozère) Basilique Notre-Dame de Sion (Meurthe-et-Moselle) Basilique Notre-Dame-des-Victoires i Paris
Katedralar, det vil seie «biskopkyrkjer» (domkyrkjer): Cathédrale Notre-Dame d’Amiens Cathédrale Notre-Dame des Doms d'Avignon Cathédrale Notre-Dame de Bayeux Cathédrale Notre-Dame de Grâce de Cambrai Cathédrale Notre-Dame de Chartres Cathédrale Notre-Dame de Coutances Cathédrale Notre-Dame de Créteil Cathédrale Notre-Dame de Dax Cathédrale Notre-Dame d’Évreux Cathédrale Notre-Dame du Bourguet de Forcalquier Cathédrale Notre-Dame-du-Puy de Grasse Cathédrale Notre-Dame-et-Saint-Arnoux de Gap Cathédrale Notre-Dame de Grenoble Cathédrale Notre-Dame du Havre (Notre-Dame du Havre de Grâce før kyrkja vart katedral i 1974) Cathédrale Notre-Dame de Laon Cathédrale Notre-Dame-et-Saint-Castor de Nîmes Cathédrale Notre-Dame de Noyon Cathédrale Notre-Dame de Papeete Cathédrale Notre-Dame de Paris, ofte omtalt berre som Notre-Dame Cathédrale Notre-Dame de Reims Cathédrale Notre-Dame de Rodez Cathédrale Notre-Dame de Rouen Cathédrale Notre-Dame de Saint-Bertrand-de-Comminges Cathédrale Notre-Dame de Sées Cathédrale Notre-Dame de Senlis Cathédrale Notre-Dame de Strasbourg Cathédrale Notre-Dame-de-la-Seds de Toulon Cathédrale Notre-Dame de Tulle Cathédrale Notre-Dame de Verdun
Mange tidlegare katedralar har hatt, eller har framleis namnet Notre-Dame:
Den tidlegare katedralen Notre-Dame-de-la-Platea d’Antibes Den tidlegare katedralen Notre-Dame-et-Saint-Véran de Cavaillon Den tidlegare katedralen Notre-Dame de Die, no: église (kyrkja) Notre-Dame Den tidlegare katedralen Notre-Dame-du-Bourg de Digne-les-Bains Kyrkja Notre-Dame du Réal d’Embrun Den tidlegare katedralen Notre-Dame-de-Nazareth d’Orange i Vaucluse. Den tidlegare, mellombelse katedralen Notre-Dame-en-Saint-Melaine de Rennes Den tidlegare katedralen Notre-Dame de Saint-Omer Den tidlegare katedralen Notre-Dame de Saint-Paul-Trois-Châteaux Kyrkja Notre-Dame des Pommiers de Sisteron
Likeeins finst i Frankrike fleire Cathédrales Notre-Dame-de-l'Assomption, katedralar som er vigsla til Maria med referanse til dogmet om hennar himmelfart:
la cathédrale Notre-Dame-de-l’Assomption i Ajaccio