Фленсбург (, , долногермански: Flensborg, севернофризиски: Flansborj) — слободен град (kreisfreie Stadt) во северниот дел на сојузната покраина Шлезвиг-Холштајн, северна Германија. По Кил и Либек е трет најголем град во Шлезвиг-Холштајн, најголем град во областа Шлезвиг и најсеверен слободен град во Германија. Фленсбург се наоѓа на крајот на Фленсбуршкиот Фјорд и на северната граница на полуостровот Ангелн.
Како средиште на данското малцинство во Јужен Шлезвиг, Фленсбург зел водечка улога за признавање на националните малцинства по референдумското изјаснување во 1920 година и по објаснувањето помеѓу Бон и Копенхаген во 1955 година, содржејќи многу дански институции. Од не толку мал дел од околу 90.000 жители, покрај германскиот и данскиот јазик, се говорат и долногерманскиот и дијалектот пету.
Во рамките на Германија, градот е познат по службата за патен сообраќај, чие седиште е во градот, Фленсбуршкото пиво и ракометниот клуб РК Фленсбург-Хандевит. Поранешните главни носители на растот во и век како трговијата со рум и воената настава, со поморската школа Фленсбург-Мирвик, денес играат незначителна улога. Од големо значење за градот се граничниот туризам, Фленсбуршкото пристаниште со историското пристаниште и бродоградилиштето, како и 8.600 студенти на Високата школа Фленсбург и Европскиот универзитет Фленсбург.
Во мај 1945 година, Фленсбург бил место на последната влада на Нацистичка Германија, т.н. Фленсбуршка влада предводена од Карл ДеницФленсбург до крајот на војната не бил прогласен за главен град на државата. Градскиот дел Мирвик бил прогласен за привремено седиште на владата; Broder Schwensen: Flexikon. 725 Aha-Erlebnisse aus Flensburg!, Flensburg 2009, Artikel: „Reichshauptstadt“. (Иако неофицијалано, Фленсбург денес е прогласуван за „привремен главен град“; vgl. dazu etwa Gesellschaft für Schleswig-Holsteinische Geschichte, Schleswig-Holstein von A bis Z: Flensburg , abgerufen am 6. Mai 2014.), кој владеел од 1 мај (смртта на Хитлер) една недела додека германската војска не се предала и градот бил окупиран од сојузничките сили. Режимот бил официјално распуштен на 23 мај.
Најблиски поголеми градови се Кил (86 км на југ) и Оденсе во Данска (92 км на североисток). Центарот на градот се наоѓа 7 километри од данската граница.
Географија
мини|Местоположбата на Фленсбург на Фленсбуршкиот Фјорд со градските окрузи и соседните општини
Фленсбург се наоѓа на крајниот север на сојузната покраина Шлезвиг-Холштајн, иако не директно на германско-данската граница, бидејќи општината Харисле се наоѓа помеѓу Фленсбург и Кралството Данска. По соседниот град Гликсбург, тој е вториот најсеверен град во Германија, но бидејќи патот од Фленсбург до данската граница е покус и жителите на Гликсбург мораат да поминат низ Фленсбург, за да отидат во Данска, се вели и дека Фленсбург е најсеверен град. Фленсбург се наоѓа во внатрешниот агол на Фленсбуршкиот Фјорд. Источниот брег на Фленсбург се наоѓа на полуостровот Ангелн.
Градот се наоѓа на околу 20 метри надморска височина. Стариот град се наоѓа на 12 метри, додека највисоката точка во градот изнесува 63,7 метри. Градската граница е долга 32 километри.
Градски единици
Градот Фленсбург се дели на 13 градски единици, кои подоцна се поделени на 38 статистички окрузи, каде границите на градските единици и градските окрузи се исцртани според границите на старите општини, односно историските парохии.
Број Градска единица (германско/данско име) Жители(состојба 2013 г.) Доселеници(% во вк. нас.)(состојба 2014 г.) Денешни (статистички) градски окрузи Други (поранешни)места и парохии 1 Алтштат (Innenstadt; Indre By) 3.324 801 (24,1 %) Санкт Николај (St. Nikolai; Sankt Nikolaj), Санкт Мариен (St. Marien; Sankt Mariæ) и Нордертор (Nordertor; Nørreport) 2 Нојштат(Neustadt; Nystaden) 4.134 1.138 (27,5 %) Дубург (Duburg; Duborg), (Нојштат) Норд 3 Нордштат(Nordstadt; Nordstaden) 10.994 3.312 (30,1 %) (Харислер) Кројц (Kreuz; Kors), Галвик (Galwik; Galvig), Клис (Klues; Klus) Остзебад (Ostseebad; Østersøbadet) 4 Вестлихе Хее(Westliche Höhe; Vestlig Høj) 7.897 1.427 (18,1 %) Штатпарк (Stadtpark; Byparken/Øvelgønne), Мариенхелцунг (Marienhölzung; Frueskov), Санкт Гертруд, (Милен) Фридхоф ((Mühlen) Friedhof; Møllekirkegård) 5 Фризишер Берг(Friesischer Berg; Friserbjerg) 6.686 1.293 (19,3 %) Ексе (Exe; Eksercerløkke), Музеумсберг, Фриденсхигел (Friedenshügel; Fredshøj) 6 Вајхе(Weiche; Sporskifte) 6.939 1.399 (20,2 %) Софиенхоф (Sophienhof; Sophiegård), Шеферхаус (Schäferhaus; Skæferhus) 7 Зидштат(Südstadt; Sydstaden) 4.034 813 (20,2 %) Мартинсберг (Martinsberg; Martinsbjerg), Руде, Пелват (Peelwatt; Pælevad) 8 Зандберг(Sandberg; Sandbjerg) 6.012 872 (14,5 %) Ахтер де Мел (Achter de Möhl; Fiskergården), Аделбилунд, Зиндеруп (Sünderup; Sønderup) 9 Јиргенсби(Jürgensby; Jørgensby) 7.850 1.159 (14,8 %) Јоханесфиртел (Johannesviertel; Sankt Hans), Санкт Јирген (St. Jürgen; Sankt Jørgen), Јиргенсгард (Jürgensgaard; Jørgensgaard), Зендер Фленсбург-Јиргенсби Холвеге (Hohlwege; Hulvejene) 10 Фрирлунд(Fruerlund; Fruerlund) 6.333 1.067 (16,8 %) Бласберг (Blasberg; Blæsbjerg), Болберг (Bohlberg; Bolsbjerg), (Фрирлунд) Хоф (Hof; Fruerlundgård) Килзенг (Kielseng; Kilseng) 11 Мирвик(Mürwik; Mørvig) 14.334 2.454 (17,1 %) Штицпункт Фленсбург-Мирвик (со Зонвик), Осбек (Osbek; Osbæk), Васерлос (Wasserloos; Vandløs), Фридхајм, Золитиде (Solitüde; Solitude) Блоксберг (Blocksberg; Bloksbjerg), Енгелсби Дорф, Фаренсоде (Fahrensodde; Farnæsodde), Кауслунд (Kauslund; Kavslund), Тветер Холц (Twedter Holz; Tvedskov), Валдзидлунг Тремеруп, Тветер Фелд 12 Енгелсби(Engelsby; Engelsby) 7.774 1.843 (23,7 %) Енгелсби Зид (Engelsby Süd; Engelsby syd), Фогелзанг (Vogelsang; Fuglsang) Трегелсби (Trögelsby; Troelsby), Твет (Twedt; Tved), Виндлох (Windloch; Vejrgab) 13 Таруп(Tarup; Tarup) 4.317 689 (16,0 %) Таруп Аделсби
Соседни општини
Следниве општини на округот Шлезвиг-Фленсбург и регионот Јужна Данска се граничат со градот Фленсбург (започнувајќи од североисток на десно): Гликсбург (слободен град), Вес (Амт Лангбалиг), Масбил, Хируп, Таструп и Фрајенвил (сите во Амт Хируп), Хандевит (слободна општина), Харисле (слободна општина) и Општина Обенро на данската страна на Фленсбуршкиот Фјорд.
Како предградија на Фленсбург се сметаат големиот Харисле, заедно со Васерслебен и Купфермиле, како и Вес и Таструп, бидејќи се силно поврзани со градот и делумно се потпираат на самата градска инфраструктура. Исто така, бидејќи градските автобуски линии веќе со години поминуваат низ Васерслебен, голем број на Фленсбуржани, Васерслебен го сметаат како дел од градот. Воедно, голем број млади од Харисле посетуваат настава во Фленсбург. Учество на годишниот божиќен панаѓур земаат и слободните уметници од Харисле. Сепак и покрај повторените предлози од страна на градот Фленсбург за припојување кон него, општината Харисле опстојува на својата самостојност. Таструп е остаток на поранешната општина Аделби. Со брзиот развој на Зиндеруп, Фленсбург сè повеќе се шири кон Таструп. Слично важи и за Вес, каде се наоѓаат единиците Васерлос и Кауслунг кои се шират преку новоградби. Уште една населба, која долго време се развива со Фленсбург, е Мајервик, но сепак припаѓа на градот Гликсбург. Хандевит се развива заедно со Фленсбург, а воедно Фленсбуршкиот аеродром се граничи со градот и недалеку од фленсбуршката градска единица Вајхе. Исто така, заедничката поврзаност од 1990 година се засили со ракометниот клуб РК Фленсбург-Хандевит. Од другите, Масбил важи за рурално предградие на Фленсбург.
Соседни градови
Фленсбург има развиено административни врски со Гликсбург (околу 5.700 жители), како и заедничка соработка во рамките на основаниот европски регион Јужен Јитланд-Шлезвиг од 1997 година, во кој на германската страна се окружните градови Хузум (22.000 жители) во округот Северна Фризија и Шлезвиг (23.600 жители) во округот Шлезвиг-Фленсбург, поранешен главен град на Војводството Шлезвиг, како и данска страна со Тендер (7.500 жители), Обенро (15.700 жители), Хадерслев (21.400 жители) и Сенербор (27.300 жители). По некои од овие градови се наречени некои историски излезни улици, како и по Лек (7.600 жители), Капелн (8.700 жители) и Екернферде (21.700 жители). Во рамките на проектот на гранична тромеѓа, областа со површина од 1.494,2 км2 и со околу 240.000 жители, градот соработува со општините Обенро и Сенербор. Заедничката соработка ги опфаќа областите на инфраструктура, туризам, работа, регионално планирање и култура.
Во географска гледна точка, блиски големи градови се главниот град на Шлезвиг-Холштајн, Кил (239.800 жители), како и Оденсе (170.300 ) и Орхус (256.000 жители) во Данска; најблизок милионски град е Хамбург (1,75 мил. жители) на 141 километар на југ. Арнис, најмал град во Германија по број на жители (300 жители) и по површина (0,45 км2), се наоѓа околу 36 километри од Фленсбург.
Растојанието помеѓу Фленсбург и дадените градови е измерено преку воздушна линија.
Клима
мини|Зима во Фленсбург: Поглед на пристаништето, Фјордот и градскиот округ Јиргенсби (јануари 2013 г.)
Природни заштитени подрачја
Од 2003 година постои првото и единствено природно заштитено подрачје во Фленсбург, Тветер Фелд (89 ha), кое се наоѓа во градскиот дел Мирвик. Покрај него, познати се уште 14 ареали како заштитени подрачја, во источниот дел на градот Фогерлзанд (околу 278 ha) и Осбектал (62 ha), во западниот дел се Мариенаутал (137 ha) и големата шума на градот, Мариенхелцунг (250 ha), како и во северозападниот дел Клисризер Гехелц (106 ha).
Историја Потекло на името
Потеклото на името „Фленсбург“ кое првпат се споменало во 1248 година не е докрај јасно. Едни велат дека војводата Кнуд Лавард му дал договор на витезот Флено да изгради замок на крајот на фјордот. Овој замок „Флено“ најверојатно го донел името на градот.Horst-Dieter Landeck: Flensburg. Boyens, Heide 2006, S август Една понова теорија вели, дека името потекнува од името на една мала тврдина, чии основи се најдени во близина на црквата Св. Богородица и кои лежат на еден вид мал остров, полуостров или земјен дел.Vgl. Flensburgs Anfänge (3 септември 2010; PDF; 1,4 MB)
Почетоци
Во средината на век постоеле трговски и рибарски населби на местото на подоцнежните цркви Св. Јован, Св. Никола, Св. Богородица и Св. Гертруд. Прва и најстара населба била поновиот дел на Хусбихарде на Ангелн. Останатите се наоѓале западно од фјордот, покрај потокот Шеребек и Висхарде. Целата област некогаш припаѓала на Кралството Данска. Историчарите посочуваат дека имало повеќе причини за овој избор. Местото служело како сигурно пристаниште во фјордот со заштита од силните ветришта. Покрај тоа, во Фленсбург се вкрстуваат два значајни трговски патишта: низ Јитланд поминувал „говедскиот пат“, како и трговските пат помеѓу Северна Фризија и Ангелн. Уште една причина била големиот улог на харинги.
По уништувањето на вендските владетели од страна на Данците со Валдемар I и Саксонците со Хајнрих Лавот, областа добила поголема значајност. Во ова време постоеле еснафи, кои веќе се стекнале со одредени права и затоа можеле да влијаат на градската власт.
Откако градот бил уништен во борбата во 1248 година помеѓу данскиот крал Ерик IV и неговиот брат и следбеник Абел, Абел започнал со повторна изградба.
мини|Градските права на Фленсбург од 1284 година
Во 1284 година, новото место добило градски права, одобрени од данскиот крал Ерик V и војводата Валдемар IV. Фленсбург прераснал во најзначаен град во Војводството Шлезвиг. Војводството Шлезвиг претпоставувало дански вазал, а данските владетели биле совладетели и за разлика од јужниот сосед Холштајн не припаѓало на Светото Римско Царство. Како и другите шлезвишки градови, Фленсбург не бил член на Ханзата. Сепак, одржувал тесни трговски контакти со германските и европските ханзеатски градови. Значајно трговски добро во секое време биле посолените харинги. Биле испорачувани во многу европски земји. Голема моќ во Фленсбург до времето на реформацијата имале еснафите.