Повратна заменка — заменка која е претходена од, и се однесува на, именка, придавка, прилог или заменка во една дел-реченица. Според теоријата на генеративната граматика, повратната заменка е анафора која мора да биде врзана со нејзиниот претходник. Во некои јазици има разлика меѓу повратни и неповратни заменки, но точните услови за да се одреди дали нешто е врзано или не зависи од јазикот.
Во македонскиот јазик повратни заменки се: „себе[се]“ — „се“, „себе[си]“ — „си“.
Повратни заменки во јазиците
Англиски Во англискиот јазик како повратни заменки се користат:
I (јас) - myself you (ти) - yourself he (тој) - himself she (таа) - herself it (тоа) - itself we (ние) - ourselves you (вие) - yourselves they (тие) - themselves
Сите повратни заменки се преведуваат на македонски со „себе[си]“ — „се“, „себе[си]“ — „си“.
Бугарски
повратни заменки акузатив датив целосно кратко целосно кратко себеси се на себеси си
Присвојно-повратни целосно кратко м.р. ж.р. с.р. мн. неоп. опр. неоп. опр. неоп. опр. неоп. опр. свой своят/своя своя своята свое своето свои своите си
Латински За прво и второ лице латинскиот ги користи обичните форми на заменките. Повратните заменки се деклинираат по падежи, освен за номинатив и вокатив.
еднина или множина м.р. ж.р. с.р. номинатив — вокатив — акузатив sē, sēsē генитив suī датив sibi аблатив sē, sēsē локатив sē, sēsē
Македонски акузатив датив целосна кратка целосна кратка себе се себе си
Во македонскиот постои и алтернативна целосна форма „себеси“, која се користи за нагласување. Покрај наведените повратни заменки, во македонскиот може да се искористат и присвојните заменки, како во примерите:
Ана ѝ ја даде нејзината книга на Марија. Ана ѝ ја даде својата книга на Марија.
Словенечки
Ana je dala Mariji njeno knjigo. (Ана ѝ ја дала на Марија нејзината книга.) Ana je dala Mariji svojo knjigo. (Ана ѝ ја дала на Марија својата книга.)
Српски Примери за повратни заменки во српскиот (но и во хрватскиот, босанскиот, црногорскиот и српскохрватскиот) се:
Ana je dala Mariji njenu knjigu. (Ана ѝ ја дала на Марија нејзината книга.) Ana je dala Mariji svoju knjigu. (Ана ѝ ја дала на Марија својата книга.)
Унгарски
Beszélek magamról. (Јас зборувам за себе.) Beszélsz magadról. (Ти зборуваш за себеси.) Beszél magáról. (Тој (таа, тоа) зборува за себеси.) Beszélünk magunkról. (Ние зборуваме за себеси.) Beszéltek magatokról. (Вие зборувате за себеси.) Beszélnek magukról. (Тие зборуваат за себеси.)
Хрватски Облиците на повратните заменки во хрватскиот јазик (но и во српскиот, босанскиот, црногорскиот и српскохрватскиот) по падежи се:
padež ном./вок. ген. дат. аку. лок. инс. целосно sebe sebi sebe sebi sobom кратко se si se / /
Поврзано Заменка Заменки во македонскиот јазик
Наводи
Категорија:Заменки