мини|Болградската гимназија Болградската гимназија „Георги Сава Раковски“ () е првата бугарска гимназија во историјата – најстарата бугарска средна школа од епохата на Бугарската преродба (Возраждање). Се наоѓа во градот Болград, Одеска област, југозападна Украина (во историската област Бесарабија/Буџак).

Историја

Основање и рана историја Идејата за бугарско средно училиште во Бесарабија потекнува уште од 1832 година, кога Јуриј Венелин предложил Болград да стане културен и образовен центар. По поразот на Русија во Кримската војна (1853–1856), со Парискиот мировен договор од 1856 година, Јужна Бесарабија, вклучувајќи го Болград и околу 40 колонии, преминала под власт на Молдавското кнежевство.

Во јануари 1858 година делегација од бугарските колонии (меѓу кои Панајот Греков и Никола Парушев) поднела молба до кајмакамот Никола Богориди (Бугарин по потекло, внук на Софрониј Врачански). Голема улога имал и Георги Сава Раковски, кој тогаш се наоѓал во Јаш и лобирал за отворањето. На 10 јуни 1858 година Богориди издал хрисовул (грамота) со која се уредува статусот, финансирањето и управувањето на „Народно централно училиште“ во Болград.

Училиштето свечено е отворено на 1 мај 1859 година како „Св. св. Кирил и Методиј“ со прво и второ прогимназиско одделение. Тоа е првата бугарска гимназија – првата институција од овој степен што им овозможила на Бугарите систематско средно образование на нивниот јазик. Прв директор бил Сава Радулов од Панаѓуриште. Наставата се одвивала на бугарски и романски јазик и била достапна за сите православни (без оглед на материјалната состојба). Предвиден бил 7-годишен курс: 3 години за подготовка на учители и писари + 4 години горен курс што овозможуваше влез во високо образование. Во програмата влегувале латински, бугарски, романски, црковнословенски, француски и други предмети.

Гимназијата била финансиски независна – се издржувала од приходи од изнајмување на езера и рибарски стопанства северно од делтата на Дунав (Јалпуг, Кугурлуј и др.), како и од земјиште и други имоти. Таа надгледувала и повеќе основни училишта во регионот.

Значење во периодот на Бугарската преродба Како прва бугарска гимназија, таа брзо станала еден од најважните просветни центри надвор од бугарските земји (покрај подоцнежните габровско, пловдивско и други). Имала сопствена печатница (околу 1860–1861 до 1878 година) која издала над 70 книги – учебници, помагала, весници („Општ труд“, „Бугарски глас“) и уметничка литература. Учениците основале културен клуб „Събуждане“, театарско друштво и периодично издание.

Меѓу 1858 и 1879 година се запишале околу 685 ученици, а завршиле 214 (од кои 203 Бугари). Гимназијата подготвувала кадри за бугарското национално движење и се смета за камен-темелник на модерното бугарско образование.

Категорија:Училишта во Украина