Rosa dumalis, е вид роза од семејството Rosaceae. Автохтониот опсег на оваа роза се протега од Европа до Кавказ, како и до северозападна Африка.
Опис Грмушесто растение 1,5-3,5 м високо. Стеблата кукести, странично сплескани и со надолжно проширена основа, цветните гранчиња може да бидат и без трња. Листовите зелени, на долната страа посветло зелени, со 5-7 ливчиња, јајцевидно-елиптични, до широко елитични 12-35 мм долги, 10-26 мм широки, голи или со поединечни жлезди по средната жила, по рахисот и дршката на листот, на врвот заострени, по работ двојно напилени, со долги запци и со жлезди по врвот на запчињата. Лисната дршка и рахисот со ретки мали кукести боцки. Прилисниците широко-крилести, голи, со долг триаглест и заострен врв. Прицветниците елиптично-копјести.
Цветовите поединечи, или по неколку во групи, цветната дршка 10-20 мм долга, гола. Чашкините ливчиња 10-20 мм долги пересто насечени, на врвот листовидни, а страничните сегменти со линејни делови и со жлезди по врвовите. На надворешната страна голи или со ретки куси влакненца кои се најгусти по работ, по прецветување се свиткуваат надолу и отпаѓаат. Венечните ливчиња 20-30 мм долги, розови. Столпчињата обично голи или со ретки влакна, расперени. Дискусот рамен или слабо конкавен. Плодот топчест, јајцевиден или долгнавест, гол и црвен.
Таксономија десно|мини|Rosa dumalis во близина на Лунд, округот Сканија, Шведска Некои авторитети го прифаќаат како посебно растение, при што Flora Europaea ја третира како синоним на Rosa canina или R. squarrosa. Од друга страна, Plants of the World Online ја третира Rosa vosagiaca (исто така прифатена од Flora Europaea) како синоним на Rosa dumalis.
Првпат го опишал и објавил германскиот ботаничар Јохан Матеус Бехштајн во „Форстботаник“, том 241 на страница 969 во 1810 година."Rosa dumalis Bechst. | Plants of the World Online | Kew Science". Plants of the World Online. Retrieved 7 October 2023. Биномната номенклатура Rosa dumalis е изведена од латинскиот збор dumosus што значи трнлив, компактен и грмушест.
Микросателитски маркери се користат од страна на растителните генетичари за да се утврдат врските во рамките на семејството Rosa. Утврдено е дека постои висок степен на сличност помеѓу Rosa brunonii и R. dumalis, што е поткрепено и со молекуларни и со морфолошки податоци.
Распространетост Растението е домородно во повеќе земји; Албанија, Австрија, Босна и Херцеговина, Бугарија, Чешка, Данска, Естонија, Финска, Франција, Германија, Велика Британија, Грција, Унгарија, Исланд, Ирска, Италија, Латвија, Литванија, Молдавија, Црна Гора, Холандија, Македонија, Норвешка, Полска, Португалија, Романија, Србија, Шпанија, Словачка, Словенија, Шведска, Швајцарија, Тунис, Турција, Украина. Делови од Русија (Белорусија, Европска Русија и Северен Кавказ, како и во Алжир и Мароко."Rosa dumalis Bechst. | Plants of the World Online | Kew Science". Plants of the World Online. Retrieved 7 October 2023.
Распространетост во Македонија Расте по брдски и планински пасишта, покрај дабови и букови шуми, напуштени ниви и ливади и по сечиштата од 200 до 1,800 м надморска височина. Позната речиси за сите планини.
Употреба Шипките од Rosa canina и Rosa dumalis се собираат и традиционално се користат во Турција веќе неколку децении. Тие главно се собираат во текот на зимските месеци, а потоа можат да се преработат во неколку производи како што се мармалади, сирупи,Bozhuyuk, Mehmet Ramazan; Ercisli, Sezai; Karatas, Neva; Ekiert, Halina; Elansary, Hosam O.; Szopa, Agnieszka (2021). "Morphological and Biochemical Diversity in Fruits of Unsprayed Rosa canina and Rosa dumalis Ecotypes Found in Different Agroecological Conditions by". Sustainability. 13 (14): 8060. doi:10.3390/su13148060. како и здрави чаеви и желеа. Тие се познати и како лековити растенија и се користат во народната медицина подолго време за лекување на кашлица, болки во стомакот и болки во грлото.
Во Турција, поради трњето и тоа што е ползечко растение, често се користи како ограда на отворени површини, особено на рабовите на обработливите полиња.Eyduran, S.P.; Akin, M.; Ercisli, S.; Zeybekoglu, E. (2022). "Morphological and biochemical diversity in Rosa species". Acta Sci. Pol. Hortorum Cultus. 21 (5): 163–171. doi:10.24326/asp.hc.2022.5.14. S2CID 253339951.
Наводи
Библиографија
Други извори
Флора Европа: Rosa dumalis
Категорија:Растенија опишани во 1810 година Категорија:Флора на Европа Категорија:Роза Категорија:Флора на Македонија