мини|284x284пкс|Алис Масарикова (околу 1915 година, фотографија од Франтишек Дртикол) Алис Масарикова или Алис Гариг Масарик (3 мај 1879 – 29 ноември 1966) — чешка наставничка, социолог и политичарка. Таа е истакната личност во областа на применетата социологија и на многумина им е позната како ќерка на Томаш Масарик и како првата дама на Чехословачка.
Семејство Алис Масарикова била родена во Виена, Австрија, како прво дете на идниот основач и прв претседател на Чехословачка, Томаш Масарик и неговата сопруга, Американката Шарлот Гариг. Нејзините браќа и сестри биле Херберт Масарик, Олга Масарикова, Елеонор Масарикова и Јан Масарик. Во своите мемоари, Масарикова се сеќава на „среќно и исполнето детство...[и] се посветила главно на изучување на јазици, религија и особено на читање“.Nadezda Kubickova, Alice Masaryk (1879-1966), Czechoslovakia, in: Bulletin of the European Journal of Social Work 4 (2001) Nr.3, S. 303. Also the following.
Образование Семејството се преселило во Прага кога таа имала 3 години, каде што Масарикова започнала да оди на училиште во 1886 година. Нејзиното образование траело до 1898 година и вклучувало напредно средно образование во првата женска гимназија во Прага, „Минерва". Потоа следеле универзитетски студии на познатиот Карловски универзитет во Прага за да го исполни својот сон да стане доктор. Масарикова пишала дека таа ја сфатила можноста многу сериозно, и не само затоа што била една од ретките жени примени на медицински науки. Сепак, таа го напуштила одделот по една година од неколку причини. Таа ги продолжила студиите по различни предмети како што се историја, социологија и филозофија на Карловскиот универзитет и се преселила во Лондон, Берлин (1901-1902) и Лајпциг за да „го продлабочи своето академско образование со студирање во странство“. Докторирала на 23 јуни 1903 година, со дисертација на тема „Магна повелба за слобода на кралот Џон Лакленд, 1215“.M*Bruce Keith, Alice Masaryk (1879-1866), in Mary Jo Deegan (ed.), Women in Sociology, New York 1991, pp. 298-305, here p.298.Kubickova, Alice MasarykS. 304.Kubickova, Alice Masaryk, S. 304.Deegan, Women in Sociology, S.299.
Работа Откако ги завршила студиите, Масарикова била поканета да престојува во Социјалната населба на Универзитетот во Чикаго (UCSS) каде што се запознала со Џулија Латроп, Мери Мекдауел и Џејн Адамс. Оваа средба и времето поминато во САД „влијаеле на нејзиниот иден професионален развој... [преку] учење на прогресивните американски методи на социјална работа“.
По враќањето во Чешка, таа работела како наставничка во Чешке Будејевице од 1907 до 1910 година, каде што предавала географија и историја на средно образовно ниво. Во 1910 година се вратила во Прага за да предава во ново училиште.Deegan, Women in Sociology, S. 301.
Масарикова била една од основачите на социолошкиот оддел на Карловиот универзитет во Прага во 1911 година, кој се фокусирал на социјалните патологии, вклучувајќи теми како: „реалноста на сиромаштијата, условите за работа и живот на индустриските работници во Прага, запоставените деца и семејството, алкохолизмот, сексуално преносливите болести, исхраната и социјалната хигиена“.Kubickova, Alice Masaryk, S.307.Preclík, Vratislav. Masaryk a legie (Masaryk and legions), váz. kniha, 219 str., vydalo nakladatelství Paris Karviná, Žižkova 2379 (734 01 Karviná) ve spolupráci s Masarykovým demokratickým hnutím (Masaryk Democratic Movement, Prague), 2019, , s. 8 - 48, s. 84 - 124, s. 125 - 148, s. 157, s. 164 - 169, s. 170 - 194Deegan, Women in Sociology, S.300. Колешката на Масарикова, Ана Берковчова, го пренела кредото на Масарикова:
По апсењето во 1915 година, на Алис Масарикова потоа не ѝ била дозволено да се вратила на својата работа како наставничка, а со затворањето на социолошкиот оддел, таа почнала да предава социологија од дома сè до 1918 година кога го основала првото чехословачко високо училиште за социјална работа во соработка со нејзината пријателка Ана Берковчова. Берковчова го опишала образложението за основањето на училиштето на следниов начин:
Училиштето било основано со овластување на Бохемиската комисија за грижа за деца и во тоа време била „единствената бохемиска организација за социјална помош призната од австроунгарската влада“. Масарикова и Берковчова се признати како основачи на социјалното образование во Чехословачка. Целта на училиштето била обликувана од „социологијата развиена од Џејн Адамс и Џорџ Херберт Мид на Универзитетот во Чикаго... и UCSS“.Deegan, Women in Sociology, S. 300.
По воспоставувањето на Чехословачката Република, Масарикова била назначена за раководител на организацијата Чехословачки Црвен крст на 6 февруари 1919 година, и таа претседавала со оваа организација без залог до германската инвазија во 1938 година. Оваа позиција ѝ овозможила да го промени австрискиот систем за социјална помош со основање поликлиники и кујни за храна за сиромашните. Во 1929 година, таа ја назначила градежната инженерка и архитектка Мари Шнајдерова-Зубаникова за технички советник.Kubickova, Alice Masaryk, S. 309.
По германската инвазија на Чехословачка во 1938 година, Масаирик ја прифатила поканата да остане на UCSS. Предавачката турнеја за социјалната состојба во Чехословачка, каде што го заменила својот брат, била откажана по 5 месеци. Неколку трауматски инциденти довеле до нејзино хоспитализирање од 1940 до 1945 година. Таа се вратила во Чехословачка по завршувањето на Втората светска војна, само за повторно да емигрира кога чешките комунисти ја презеле власта во 1948 година. Таа трајно останала во САД и продолжила да биде политички активна за чехословачката кауза.Deegan, Women in Sociology, S.301.
Политика Вклученоста на Алис Масарикова во Чехословачката политика била засенета од улогата на нејзиниот татко во создавањето на независна чехословачка држава. Во 1915 година, Масарикова била обвинета за криење на политичките дела на нејзиниот татко и била задржана осум месеци во затвор во Виена. Можноста за нејзино погубување била елиминирана дури откако САД извршиле притисок врз австриската влада. Ова вмешување било благодарение на јавна бура во САД, каде Масарикова била отворено поддржана од истакнати личности како Џулија Латроп, Џејн Адамс и Мери Мекдауел. Во 1919 година, Алис Масарикова била една од првите жени избрани за пратенички во парламентот на Чехословачката Република основана на 28 октомври 1918 година, предводена од нејзиниот татко Томаш Масарик како прв претседател. Кога нејзината мајка починала во 1923 година, Масарикова ја заменила како официјален претставник покрај нејзиниот татко и во суштина била Прва дама на новата Република.Kubickova, Alice Masaryk, S.305.Deegan, Women in Sociology, S. 299f.Deegan, Women in Sociology, S.304f.
Во 1926 година, Алис Масарикова била критикувана од нацистичкиот печат. Таа била обвинета дека украла странично седло од замокот Конопиште за време на патување заедно со Хедвиг Тусар-Таксис, вдовица на Властимил Тусар.Masaryks politisches Vermächtnis. (en: Masaryk's political legacy.) Article on Tomáš Garrigue Masaryk, Alice Masaryková and Hedwig Tusar-Taxis (Frau Tusar). Deutsche Arbeiter-Presse, 8 May 1926. Online-Archive of Austrian National Library.
Во 1928 година, Масарикова била претседател на Првата меѓународна конференција за социјална работа и на последователниот состанок во 1939 година јасно го истакнала својот политички став кога „зборувала за потребата секоја земја да се стреми кон „слобода, еднаквост и братство“ како средство за создавање демократско единство на сите луѓе... таа нагласила дека демократијата што навистина е загрижена за благосостојбата на сите луѓе би била економски постабилна и политички похумана“. Масарикова била активен поддржувач на мрежата на академски жени, а исто така е забележано дека Томаш Масарик придонел во паричен фонд за Првата меѓународна стипендија на Меѓународната федерација на универзитетски жени (IFUW).Deegan, Women in Sociology, S. 302.Ruth Crawford Mitchell, Alice Garrigue Masaryk, 1879-1966. Her Life as Recorded in her Own Words and by her Friends, Pittsburgh 1980, S. xix-xxiv.
Германската окупација ја принудила Масарикова во егзил. Таа продолжила да биде политички активна за време на нејзиниот престој во САД, посветувајќи се на добротворни активности. Со германскиот напад врз Полска на 1 септември 1939 година, Масарикова „отворено се приклучила на кампањата за ослободување на Чехословачка“.Kubickova, Alice Masaryk, S. 310.
Со крајот на Втората светска војна, Масарикова се вратила од САД, само за да биде сведок на комунистичкиот државен удар во 1948 година. Кога нејзиниот брат, Јан Гариг Масарик, министер за надворешни работи на Чехословачка, бил пронајден мртов во март 1948 година, Алис Масарикова емигрирала и нашла трајно засолниште во САД. Таа продолжила со својата политичка работа и од 1950 до 1954 година „често зборувала на Радио Слободна Европа, охрабрувајќи ги оние што останале во Чехословачка да останат непоколебливи во својата борба за демократија.
Смрт мини|Гробот на семејството Масарик на гробиштата „Лани" Алис Масарикова починала на 29 ноември 1966 година во Чикаго. Во 1994 година, нејзината пепел била погребана до нејзините родители на парцела на гробиштата „Лани", каде што бил погребан и нејзиниот брат Јан Масарик.
Публикации Алис Масарикова, „Боемот во Чикаго", во: Добротворни организации и општини (1904), 13, стр. 206-210. Алис Масарикова, предговор, во Мери Е. Харлбат (ур.) (1920a) Социјална анкета на Прага, том 3, Прага: Министерство за социјална помош, стр. 7–8. Алис Масарикова, „Од австриски затвор", во: The Atlantic Monthly (1920b), 126, стр. 577–587. Алис Масарикова, „Затворската куќа", во The Atlantic Monthly (1920c), 126, стр. 770–779. Алис Масарикова, „Порака од Алис Масарикова", во: The Survey (1921a), 46, стр. 333. Алис Масарикова, „Програмата на Чехословачкиот Црвен крст по 18 месеци", во: Revue Internationale de la Croix-Rouge (1921б), стр. 736–739. Алис Масарикова, „Помош за Русија", во: Revue Internationale de la Croix-Rouge (1921в), стр. 863–864. Алис Масарикова, „Врската меѓу нас", во Зборник на трудови од Националната конференција за социјална работа (1939), Њујорк, Columbia University Press, стр. 69–74.
Наводи
Библиографија Alice Garrigue Masaryk, 1879–1966. Her Life as Recorded in Her Own Words and by Her Friends (1980). Bruce Keith, Alice Masaryk (1879-1966), in Mary Jo Deegan (ed.), Women in Sociology, New York 1991, p. 298-305. Christine von Oertzen, Strategie Verständigung - Zur transnationalen Vernetzung von Akademikerinnen 1917-1955 (to be published in 10/2012). H. Gordon Skilling, Mother and Daughter. Charlotte and Alice Masaryk. Prague: Gender Studies, 2001.
Категорија:Карлов универзитет Категорија:Починати во 1966 година Категорија:Родени во 1879 година