Глобалната трговија со отпад — меѓународна трговија со отпад меѓу земјите за понатамошна обработка, отстранување или рециклирање. Токсичниот или опасниот отпад често се увезува од земјите во развој од развиените земји.

Извештајот на Светската банка „Каков отпад: Глобален преглед на управувањето со цврстиот отпад“ го опишува количеството на цврст отпад произведено во дадена земја. Поточно, земјите кои произведуваат повеќе цврст отпад се економски поразвиени и поиндустријализирани. Извештајот објаснува дека „Општо земено, колку е поголем економскиот развој и стапката на урбанизација, толку е поголема количината на произведен цврст отпад.“ Затоа, земјите на Глобалниот Север, кои се економски поразвиени и урбанизирани, произведуваат повеќе цврст отпад од земјите на Глобалниот Југ.

Тековните меѓународни трговски текови на отпад следат модел на отпад што се произведува на Глобалниот Север и се извезува и се отстранува на Глобалниот Југ. Повеќе фактори влијаат врз тоа кои земји произведуваат отпад и во кој обем, вклучувајќи ја географската местоположба, степенот на индустријализација и нивото на интеграција во глобалната економија.

Бројни научници и истражувачи го поврзале наглото зголемување на трговијата со отпад и негативните влијанија од трговијата со отпад со преваленцата на неолибералната економска политика.15 Harv. J. L. & Pub. Pol'y 373 (1992)Fallacies of Free Market Environmentalism, The ; Blumm, Michael C. Со големата економска преобразба кон неолиберална економска политика во 1980-тите, преминот кон политика на „слободен пазар“ го олеснило наглото зголемување на глобалната трговија со отпад. Хенри Жиру, претседател на Катедрата за културни студии на Универзитетот Мекмастер, ја дава својата дефиниција за неолиберална економска политика: „Неолиберализмот ... ги отстранува економијата и пазарите од дискурсот на општествените обврски и општествените трошоци. ...Како политика и политички проект, неолиберализмот е поврзан со приватизацијата на јавните услуги, распродажбата на државните функции, дерегулацијата на финансиите и трудот, елиминацијата на социјалната држава и синдикатите, либерализацијата на трговијата со стоки и капиталните инвестиции, како и пазаризацијата и комодификацијата на општеството."Polychroniou, CJ. "Neoliberalism and the Politics of Higher Education: An Interview With Henry A. Giroux." Truthout. N.p., 26 Mar. 2013. Web. 13 Apr. 2014. <http://truth-out.org/news/item/15237-predatory-capitalism-and-the-attack-on-higher-education-an-interview-with-henry-a-giroux>.

Со оглед на оваа економска платформа на приватизација, неолиберализмот се заснова на проширување на договорите за слободна трговија и воспоставување отворени граници кон меѓународните трговски пазари. Либерализацијата на трговијата, неолиберална економска политика во која трговијата е целосно дерегулирана, без оставање тарифи, квоти или други ограничувања на меѓународната трговија, е дизајнирана да ги унапреди економиите на земјите во развој и да ги интегрира во глобалната економија. Критичарите тврдат дека иако либерализацијата на трговијата на слободниот пазар е дизајнирана да ѝ овозможи на секоја земја можност да постигне економски успех, последиците од овие политики биле катастрофални за земјите од Глобалниот Југ, во суштина осакатувајќи ги нивните економии во ропство на Глобалниот Север. Дури и за поддржувачи како што е Меѓународниот монетарен фонд, „напредокот на интеграцијата беше нееднаков во последните децении

Поточно, земјите во развој се цел на политиките за либерализација на трговијата за увоз на отпад како средство за економска експанзија. Водечката неолиберална економска политика тврди дека начинот да се интегрира во глобалната економија е преку учество во либерализацијата на трговијата и размената на меѓународните трговски пазари. Нивното тврдење е дека помалите земји, со помалку инфраструктура, помалку богатство и помала производствена способност, треба да го апсорбираат опасниот отпад како начин за зголемување на профитот и стимулирање на нивните економии.

Актуелна дебата

Аргументи во поддршка Денешните поддржувачи на глобалната трговија со отпад тврдат дека увозот на отпад е економска трансакција од која може да имаат корист земјите кои малку нудат на глобалната економија; земјите кои немаат производствен капацитет за производство на висококвалитетни производи можат да увезуваат отпад за да ја стимулираат својата економија.

Лоренс Самерс, поранешен претседател на Универзитетот Харвард и главен економист на Светската банка, издал доверлив меморандум во 1991 година во кој се заложил за глобална трговија со отпад. Во меморандумот се наведува:

Сметам дека економската логика зад фрлањето товар отровен отпад во земјата со најниски плати е беспрекорна и треба да се соочиме со тоа... Отсекогаш сум сметал дека земјите во Африка се многу недоволно загадени; нивниот квалитет на воздух е веројатно многу неефикасно низок во споредба со Лос Анџелес... Само меѓу вас и мене, не треба ли Светската банка да охрабрува поголема миграција на валканите индустрии во најмалку развиените земји

Овој став, кој главно е мотивиран од економијата, а особено од финансискиот профит, го покажува главниот аргумент за глобалната трговија со отпад. Институтот Като објавил статија во која ја поддржува глобалната трговија со отпад, сугерирајќи дека „постојат малку докази дека опасниот отпад, кој често е хроничен канцероген, придонесува за стапката на смртност во земјите во развој“. Образложувајќи ја оваа точка, статијата смета дека „луѓето во земјите во развој рационално би прифатиле зголемена изложеност на опасни загадувачи во замена за можности за зголемување на нивната продуктивност - а со тоа и на нивните приходи“.

Генерално, аргументот за глобалната трговија со отпад во голема мера се темели на перцепцијата дека земјите во развој треба да го унапредат својот економски развој. Поддржувачите сугерираат дека со вклучување во глобалната трговија со отпад, земјите во развој од Глобалниот Југ ќе ги прошират своите економии и ќе го зголемат профитот.

Критики Критичарите на глобалната трговија со отпад тврдат дека недостатокот на регулатива и неуспешните политики им дозволиле на земјите во развој да станат токсични депонии за опасен отпад. Постојано зголемените количини на опасен отпад што се испорачуваат во земјите во развој го зголемуваат непропорционалниот ризик со кој се соочуваат луѓето во овие земји. Критичарите на ефектите од глобалната трговија со отпад нагласуваат огромната количина на опасен отпад со кој луѓето во посиромашните земји мора да се справат. Тие го истакнуваат фактот дека поголемиот дел од опасниот отпад во светот го произведуваат западните земји (САД и Европа), но луѓето кои страдаат од негативни здравствени ефекти од овој отпад се од посиромашни земји кои не го произведуваат отпадот.

Питер Њуел, професор по развојни студии, тврди дека „нееднаквоста во животната средина ги зајакнува, а во исто време ги одразува и другите форми на хиерархија и експлоатација по линии на класа, раса и пол“. " Тврдејќи дека штетните ефекти од трговијата со опасен отпад ги погодуваат повеќе оние во неповолна положба отколку другите, критичарите на глобалната трговија со отпад сугерираат дека импликациите од фрлањето опасен отпад имаат значајни последици за луѓето со различна боја на кожа, жените и луѓето со ниски приходи, особено.

Критикувајќи ја глобалната трговија со отпад за репродукција на нееднаквост на глобално ниво, многу активисти, организатори и екологисти од регионите погодени од Глобалниот Југ го искажале своето разочарување од политиките за глобална трговија со отпад. Ево Моралес, поранешен претседател на Боливија, се залага против сегашниот економски систем кој ја наметнува експлоатацијата на неговата земја и народ. Тој тврди:

Ако сакаме да ја спасиме планетата Земја, да спасиме живот и човештво, имаме должност да ставиме крај на капиталистичкиот систем. Доколку не ставиме крај на капиталистичкиот систем, невозможно е да се замисли дека ќе има еднаквост и правда на оваа планета Земја. Затоа верувам дека е важно да се стави крај на експлоатацијата на човечките суштества и на грабежот на природните ресурси, да се стави крај на деструктивните војни за пазари и суровини, на грабежот на енергија, особено фосилни горива, на прекумерната потрошувачка на стоки и на акумулацијата на отпад. Капиталистичкиот систем ни дозволува само да натрупуваме отпад.

Жан Франсоа Куадио, африкански родум кој живее во близина на отровна депонија во Брегот на Слоновата Коска, го објаснува своето искуство со ефектите од токсичните супстанции што се присутни низ неговата заедница. Со оглед на тоа што големите западни корпорации го фрлаат својот токсичен отпад во Брегот на Слоновата Коска, Куоадио изгубил две деца од последиците на токсичниот отпад. Тој ја опишал загубата на неговата втора ќерка Ама Грејс и како лекарите „рекле дека таа страдала од акутна гликемија предизвикана од токсичниот отпад“.Покрај критичарите од Глобалниот Југ, истражувачите и научниците на Запад почнаа да ја критикуваат нееднаквата распределба на негативните ефекти што ги предизвикуваат овие фрлања на опасен отпад. Дорчета Тејлор, професорка на Универзитетот во Мичиген, тврди како жените од различни раси во Соединетите Американски Држави се непропорционално погодени од овие политики:

„Жените со различна боја на кожа беа на чело на борбата за привлекување внимание кон проблемите што ги уништуваат малцинските заедници - прашања како што се отстранувањето на опасен отпад; изложеноста на токсини; ... Нивните заедници, некои од најдеградираните средини ... се складишта на отпадните производи од капиталистичкото производство и прекумерната потрошувачка. Како резултат на тоа, тие беа на чело на борбата за еколошка правда; тие се основачи на еколошки групи, активисти од локално ниво, истражувачи, организатори на конференции, лидери на работилници, лобисти и организатори на кампањи и заедници.“

Т.В. Рид, професор по англиски и американски студии на Државниот универзитет во Вашингтон, тврди дека корелацијата помеѓу историскиот колонијализам и токсичниот колонијализам се базира на перцепциите за домородната земја како „отпад“.. Тој тврди дека западните култури ја сметале домородната земја за „неразвиена“ и „празна“ и дека луѓето што ја населуваат затоа се помалку „цивилизирани“.Користејќи ги историските претпоставки на колонијализмот, токсичниот колонијализам ги репродуцира истите аргументи со тоа што го дефинира земјиштето на Глобалниот Југ како потрошно за западниот отпад.

Токсичен колонијализам Токсичниот колонијализам, дефиниран како процес преку кој „неразвиените држави се користат како ефтини алтернативи за извоз или отстранување на опасен отпад од загадување од страна на развиените држави“, е основната критика против глобалната трговија со отпад. Токсичниот колонијализам ја претставува неоколонијалната политика која продолжува да ја одржува глобалната нееднаквост денес преку неправедни трговски системи.Токсичниот колонијализам го користи терминот колонијализам бидејќи „карактеристиките на колонијализмот, кои вклучуваат економска зависност, експлоатација на работна сила и културна нееднаквост, се тесно поврзани во рамките на новата сфера на колонијализам со токсичен отпад“ Електронски отпад Електронскиот отпад, познат и како е-отпад, се однесува на отфрлени електрични или електронски уреди. Брзо растечкиот вишок на електронски отпад низ целиот свет е резултат на брзо развивачкиот технолошки напредок, промените во медиумите (ленти, софтвер, MP3), паѓањето на цените и планираното застарување. Се проценува дека секоја година се произведуваат околу 50 милиони тони е-отпад, од кои поголемиот дел доаѓа од Соединетите Американски Држави и Европа. Поголемиот дел од овој електронски отпад се испраќа во земјите во развој во Азија и Африка за да се преработи и рециклира.