Присилно раселување во Советскиот Сојуз — период од 1930 до 1952 година кога владата на Советскиот Сојуз, по наредба на советскиот водач Јосиф Сталин и под раководство на службеникот на НКВД, Лаврентиј Берија, насилно раселувала население од различни групи. Овие акции може да се класифицираат во следните широки категории: депортации на „антисоветски“ категории на население (често класифицирани како „непријатели на народот“), депортации на цели националности, пренос на работна сила и организирани миграции во спротивни насоки за да се пополнат етнички исчистените територии. Декулакизацијата за прв пат кзапочнала кога цела класа групи била депортирана, додека депортацијата на советските Корејци во 1937 година била преседан на одредена етничка депортација на цела националност.

Во повеќето случаи, нивните одредишта биле недоволно населени оддалечени области. Ова вклучува депортации во Советскиот Сојуз на несоветски граѓани од земји надвор од СССР. Се проценува дека, во целост, внатрешните принудни миграции погодиле најмалку 6 милиони луѓе. Од овој вкупен број, 1,8 милиони кулаци биле депортирани во 1930–31 година, 1 милиони селани и етнички малцинства во 1932-39 година, додека околу 3,5 милиони етнички малцинства биле дополнително населени во текот на 1940-1952 година.

Советските архиви документирале 390.000 смртни случаи за време на присилното преселување на кулаците и до 400.000 смртни случаи на луѓе депортирани во принудните населби во текот на 1940-тите; сепак, Николас Верт ги става вкупните смртни случаи поблиску до околу 1 до 1,5 милиони како резултат на депортациите. Современите историчари ги класифицираат овие депортации како злосторство против човештвото и етнички прогон. Два од овие случаи со највисока стапка на смртност се опишани како геноциди - депортацијата на Кримските Татари била прогласена за геноцид од Украина и неколку други земји, додека депортацијата на Чеченците и Ингушите била прогласена за геноцид од Европскиот парламент, соодветно. На 26 април 1991 година, Врховниот совет на Руската Социјалистичка Федеративна Советска Република, под неговиот претседавач Борис Елцин, донела закон за рехабилитација на репресираните народи со член 2, кој ги осудува сите масовни депортации како „Политика на клевета и геноцид на Сталин“.

Советскиот Сојуз, исто така, практикувал прогони на окупираните територии, при што над 50.000 загинале од балтичките држави и 300.000 до 360.000 загинале за време на протерувањето на Германците од Источна Европа поради советската депортација, масакрите и интернациите и работните логори.Vertreibung und Vertreibungsverbrechen 1945–1978. Bericht des Bundesarchivs vom 28 Mai 1974. Archivalien und ausgewälte Erlebenisberichte, Bonn 1989, pp. 40–41, 46–47, 51–53

Прогони на општествени групи Многу советски земјоделци, без оглед на нивниот реален приход или имот, биле означени како „Кулаци“ поради отпорот на колективизацијата. Овој термин историски се однесува на релативно богатите земјоделци уште од подоцнежното Руско Царство. Кулакот претставувал најчестата категорија на прогонети советски граѓани. Преселувањето на луѓето официјално означени како кулаци продолжило до почетокот на 1950 година, вклучително и неколку големи бранови: на 5 септември 1951 година советската влада наредила депортација на кулаците од Литванската ССР за „непријателски дејствија против колхозите “, што било едно од последните преселби на таа општествена група.

Голем број „кулаци“, без разлика на нивната националност, биле преселени во Сибир и Средна Азија. Според податоците од советските архиви, објавени во 1990 година, 1.803.392 луѓе биле испратени во работните колонии и логори во 1930 и 1931 година, а 1.317.022 стигнале до дестинацијата. Депортациите во помал обем продолжиле и по 1931 година. Пријавениот број на кулаци и нивните роднини кои загинале во работните колонии од 1932 до 1940 година изнесувал 389.521. Спорен е вкупниот број на депортирани лица. Конзервативните проценки претпоставуваат дека 1.679.528-1.803.392 луѓе биле депортирани, додека највисоките проценки се дека 15 милиони кулаци и нивните семејства биле депортирани до 1937 година, и дека за време на депортацијата загинале многу луѓе, но целосниот број не е познат

Етнички операции

Во текот на 1930-тите, категоризацијата на таканаречените непријатели на народот се префрлила од вообичаените марксистичко-ленинистички, класни поими, како што е кулак, на етнички.. Делумното отстранување на етничките групи што може да предизвикаат проблеми била техника која постојано ја користел Јосиф Сталин за време на неговата влада;. Само помеѓу 1935 и 1938 година, најмалку десет различни националности биле депортирани.Германската инвазија на Советскиот Сојуз доведе до масовна ескалација на советското етничко чистење. Germany's invasion of the Soviet Union led to a massive escalation in Soviet ethnic cleansing..

Депортацијата на Корејците во Советскиот Сојуз, првично замислена во 1926 година, иницирана во 1930 година и спроведена во 1937 година, бил првиот масовен прогон на цела националност во Советскиот Сојуз. Речиси целото советско население од етнички Корејци (171.781 луѓе) било насилно преместено од рускиот Далечен Исток во ненаселените области на Казашка ССР и Узбечка ССР во октомври 1937 година.First deportation and the "Effective manager" , Novaya gazeta, by Pavel Polyan and Nikolai Pobol Гледајќи го целиот период на владеење на Сталин, може да се наведат: Полјаци (1939–1941 и 1944–1945), Колски Норвежани (1940–1942), Романци (1941 и 1944–1953), Естонци, Летонци и Литванци (1941 и 1949 год. – Германци) (1941 и 1949 год.) Ингријански Финци (1929–1931 и 1935–1939), фински народи во Карелија (1940–1941, 1944), Кримски Татари, Кримски Грци (1944) и Грци од Кавказ (1949–50), калмици, Балкари, италијанци Балкари, Карапапаци, Месхетски Турци, Далечноисточни Корејци (1937), Чеченци и Ингуши (1944). Непосредно пред, за време и непосредно по Втората светска војна, Сталин извршил серија депортации во огромни размери кои длабоко влијаеле на етничката карта на Советскиот Сојуз. Се проценува дека помеѓу 1941 и 1949 година речиси 3,3 милиони биле депортирани во Сибир и централноазиските републики. Според некои проценки, до 43% од раселеното население починало од болести и неухранетост. By some estimates, up to 43% of the resettled population died of diseases and malnutrition.

Западни анексии и депортации, 1939–1941 година Лаврентиј Берија, началникот на НКВД, советската тајна полиција, бил одговорен за организирање и извршување на бројни депортации на етничките малцинства во тоа време.

По советската инвазија на Полска по соодветната германска инвазија која го означила почетокот на Втората светска војна во 1939 година, Советскиот Сојуз ги анектирала источните делови на Полска (познати како Креси во Полска или познати како Западна Белорусија и Западна Украина во СССР, како и во Белорусија и Украина) на Втората Полска Република, која потоа станала дел од Белоруска ССР на Украинска ССР. Од 1939–1941 година, 1,45 милиони луѓе кои го населувале регионот биле депортирани од советскиот режим. Според полските историчари, 63,1% од овие луѓе биле Полјаци, а 7,4% од нив биле Евреи.Poland's Holocaust, Tadeusz Piotrowski, 1998 , P.14 Претходно се верувало дека околу 1.0 милиони полски граѓани умреле од рацете на Советите,Franciszek Proch, Poland's Way of the Cross, New York 1987 P.146 но неодамна, полските историчари, главно врз основа на нивното проучување на советските архиви, проценуваат дека умреле околу 350.000 луѓе кои биле депортирани од 1939 до 1945 година.

Истата политика била спроведена во балтичките републики Латвија, Литванија и Естонија. Се проценува дека повеќе од 200.000 луѓе биле депортирани од Балтикот во 1940-1953 година . Покрај тоа, најмалку 75.000 биле испратени во Гулаг. 10% од целото возрасно балтичко население било депортирано или испратено во работни логори. Во 1989 година, домородните Летонци претставувале само 52% од населението на нивната земја. Во Естонија оваа бројка била 62%.Laar, M. (2009). The Power of Freedom. Central and Eastern Europe after 1945. Centre for European Studies, p. 36. Во Литванија, ситуацијата била подобра бидејќи мигрантите испратени во таа земја всушност се преселиле во поранешната област на Источна Прусија (денес Калининград), која, спротивно на првичните планови, никогаш не станала дел од Литванија.Misiunas, Romuald J. and Rein Taagepera. (1983). Baltic States: The Years of Dependence, 1940–1980. University of California Press. Hurst and Berkeley.

Исто така, Романците од Черновечката Област и Молдавија биле депортирани во голем број кој се движи од 200.000 до 400.000.

Втора светска војна, 1941–1945

За време на Втората светска војна, особено во 1943-1944 година, советската влада спровела серија депортации. Некои 1,9 милиони луѓе биле депортирани во Сибир и средноазиските републики. Според Советите, од приближно 183.000 Кримски Татари, 20.000 или 10% од целото население служело во германски баталјони,Alexander Statiev, "The Nature of Anti-Soviet Armed Resistance, 1942–44", Kritika: Explorations in Russian and Eurasian History (Spring 2005) 285–318 иако оваа бројка е изведена од еден извештај на СС за тоа колку поединци се очекува да бидат подготвени да соработуваат и се спротивставува со официјалните статистички записи, кои всушност биле 300 волонтери. Следствено, и Татарите биле масовно префрлени од Советите по војната.A. Bell-Fialkoff, A Brief History of Ethnic Cleansing. Foreign Affairs, 1993, 110–122 Вјачеслав Молотов ја оправдал оваа одлука велејќи: „Факт е дека за време на војната добивме извештаи за масовно предавство. Баталјони од Кавказ ни се спротивставија на фронтовите и нè нападнаа одзади. Тоа беше прашање на живот и смрт; немаше време да се истражат деталите. Се разбира, невините страдаа. Но сметам дека со оглед на околностите, постапивме правилно“.Chuev, Feliks. Molotov Remembers. Chicago: I. R. Dee, 1993, p. 195 Историчарот Иан Греј пишува „Кон муслиманските народи, Германците водеа бенигна, речиси патерналистичка политика. Карачајците, Балкарите, Ингушите, Чеченците, Калмуците и Татарите на Крим, сите покажаа прогермански симпатии до одреден степен. Само избрзаното повлекување на Германците од Кавказ по Битката кај Сталинград го спречи нивното организирање на муслиманскиот народ за ефективна антисоветска акција. Германците сепак гласно се пофалија дека оставиле силна „петта колона“ зад себе на Кавказ.“.Grey, Ian. Stalin, Man of History. London: Weidenfeld and Nicolson, 1979, p. 373

Волшките Германци и седум (несловенски) националности од Крим и северен Кавказ биле депортирани: Кримските Татари, Калмиците, Чеченците, Ингушите, Балкарците, Карачајците и Турците Месхети. Сите Кримски Татари биле депортирани масовно, во форма на колективна казна, на 18 мај 1944 година како специјални доселеници во Узбекистан и други далечни делови на Советскиот Сојуз. Според податоците на НКВД, речиси 20% умреле во егзил во текот на следната година и половина. Активистите на Кримските Татари објавиле дека оваа бројка е речиси 46%. (Види Прогон на Кримските Татари.)

Други малцинства иселени од крајбрежниот регион на Црното Море бие Бугарите, Кримските Грци, Романците и Ерменците.