Омајадскиот Калифат (661–750 н.е.) — вториот калифат основан по смртта на исламскиот пророк Мухамед. Калифатот бил управуван од династијата Омајади ( , ал-Умавјун, или , Banū ʾUmayya, „Синови на Омаја“). Осман ибн Афан (р. 644–656), третиот од праведните калифи, исто така бил член на кланот. Семејството воспоставило династичко наследно владеење со Муавија ибн Аби Суфијан, долгогодишен гувернер на Голема Сирија, кој станал калиф по крајот на Првата Фитна во 661 година. По смртта на Муавија во 680 година, судирите околу наследувањето резултирале со Втората Фитна, и моќта на крајот паднала на Марван I, од друга гранка на кланот. Сирија потоа останала главна база на моќ на Омајадите, со Дамаск како нивен главен град.
Омајадите продолжиле со муслиманските освојувања, освојувајќи ги Ифрикија, Трансоксијана, Синд, Магреб и Хиспанија (Ел-Андалус). Во својот најголем обем, калифатот на Омајадите опфаќал , што ја прави една од најголемите царства во историјата по површина. Династијата била соборена од Абасидите во 750 година. Преживеаните од династијата се сместиле во Кордоба, која, во форма на емират, а потоа и калифат, станал светски центар на науката, медицината, филозофијата и изумите за време на исламското златно доба.
Омајадскиот калифат владеел со огромно мултиетничко и мултикултурно население. На христијаните, кои сè уште сочинувале мнозинство од населението на калифатот, и на евреите им било дозволено да практикуваат сопствена религија, но морале да плаќаат џизија ( данок) од кој муслиманите биле ослободени. Од муслиманите се барало да го платат данокот на зекат, кој бил експлицитно наменет за различни програми за благосостојба во корист на муслиманите или преобратените муслимани. За време на раните омајадски калифи, истакнати позиции имале христијаните, од кои некои припаѓале на семејства кои им служеле на Византијците. Вработувањето на христијаните било дел од пошироката политика на религиозно сместување што било неопходно поради присуството на големо христијанско население во освоените провинции, како во Сирија. Оваа политика, исто така, ја зголемило популарноста на Муавија и ја зацврстила Сирија како негова база на моќ. Периодот на Омајадите често се смета за формативен период во исламската уметност.
Историја
Потекло
Рано влијание За време на предисламскиот период, Омајадите или „Бану Умаја“ биле водечки клан на племето Курајш во Мека . До крајот на 6 век, Омајадите доминирале во сè попросперитетните трговски мрежи на Курајшите со Сирија и развиле економски и воени сојузи со номадските арапски племиња кои ги контролирале северните и централните арапски пустински пространства, овозможувајќи му на кланот одреден степен на политичка моќ во регионот. Омајадите под водство на Абу Суфјан ибн Харб биле главните водачи на меканското противење на исламскиот пророк Мухамед, но откако овој ја зазел Мека во 630 година, Абу Суфијан и Курејшите го прифатиле исламот. За да ги помири своите влијателни курејшитски племиња, Мухамед им дал на своите поранешни противници, вклучувајќи го и Абу Суфјан, удел во новиот поредок. Абу Суфијан и Омајадите се преселиле во Медина, политичкиот центар на исламот, за да го задржат новооткриеното политичко влијание во зародишната муслиманска заедница.
Смртта на Мухамед во 632 година го оставило отворено прашањето за наследство на раководството на муслиманската заедница. Водачите на Ансарите, домородците на Медина кои му обезбедиле на Мухамед безбедно засолниште по неговото емигрирање од Мека во 622 година, разговарале за испраќање на нивниот сопствен кандидат поради загриженост дека Мухаџируните, раните следбеници на Мухамед и колегите емигранти од Мека, ќе се здружат со нивните соплеменски членови од поранешната курејшитска елита и ќе ја преземаат контролата врз муслиманската држава. Мухаџируните му дале верност на еден од нивните, раниот, постар придружник на Мухамед, Абу Бакр (), и ставиле крај на ансаритските размислувања. Абу Бакр бил сметан за прифатлив од ансарите и курејшитската елита и бил признат како калиф (водач на муслиманската заедница). Тој им покажал наклоност на Омајадите со доделување командни улоги во муслиманското освојување на Сирија. Еден од назначените бил Језид, син на Абу Суфијан, кој поседувал имот и одржувал трговски мрежи во Сирија.
Наследникот на Абу Бакр, Омар ( ) го ограничил влијанието на курејшитската елита во корист на претходните поддржувачи на Мухамед во администрацијата и војската, но сепак дозволил растечкото упориште на синовите на Абу Суфијан во Сирија, која била целосно освоена во 638 година. Кога командантот на провинцијата Абу Убајда ибн ал-Џарах починал во 639 година, тој го назначил Јазид за гувернер на сириските области Дамаск, Палестина и Јордан. Језид починал набргу потоа и Омар го назначил својот брат Муавија на негово место. Исклучителниот третман на Омар кон синовите на Абу Суфијан можеби произлегло од неговата почит кон семејството, нивниот растечки сојуз со моќното племе Бану Калб како противтежа на влијателните химаритски доселеници во Хомс кои се сметале себеси за рамноправни со Курајшите во благородништвото или недостатокот на соодветен кандидат во тоа време, особено во услови на чума на Амвас која веќе ги убило Абу Убајда и Језид. Под раководство на Муавија, Сирија останала домашно мирна, организирана и добро бранета од нејзините поранешни византиски владетели.
Калифат на Осман мини| Карта на исламска Сирија ( Билад ал-Шам), метропола на Омајадскиот калифат. Основачот на Омајадскиот калифат, Муавија I, првично бил гувернер на џундите (воените области) на Дамаск (Димашк) и Јордан (ал-Урдун) во 639 година пред да добие власт над останатите сириски јунди за време на калифатот Осман (644–656), член на семејството Омејади Наследникот на Омар, Утман ибн Афан, бил богат Омејад и рано преобратен муслиман со брачни врски со Мухамед. Тој бил избран од советот на шура, составен од братучедот на Мухамед, Али, ал-Зубејр ибн ал-Авам, Талха ибн Убејд Алах, Сад ибн Аби Вакас и Абд ал-Рахман ибн Авф, кои сите биле блиски, раните придружници на Мухамед и припаѓале на Курајшите. Тој бил избран наместо Али затоа што обезбедувал поголема концентрација на државната моќ во рацете на Курајшите, наспроти решеноста на Али да ја распространи моќта меѓу сите муслимански фракции. Уште од почетокот на неговото владеење, Утман покажувал експлицитно фаворизирање кон своите роднини, во целосна спротивност со неговите претходници. Тој ги назначил членовите на неговото семејство за гувернери на регионите сукцесивно освоени под Омер и самиот тој, имено голем дел од Сасанидското Царство, т.е. Ирак и Иран и поранешните византиски територии Сирија и Египет. Во Медина, тој опширно се потпирал на советите на неговите братучеди од Омејадите, браќата ал-Харит и Марван ибн ал-Хакам. Според историчарот Вилферд Маделунг, оваа политика произлегла од „убедувањето на Осман дека куќата на Умаја, како јадрото на кланот на Курејшите, била единствено квалификувана да владее во името на исламот“.
Непотизмот на Осман го предизвикало гневот на Ансарите и членовите на шурата. Во 645/46 година, тој ја доделил Џезира (Горна Месопотамија) на сирискиот гувернер Муавија и го одобрил барањето на вториот да ги заземе сите земји на византиската круна во Сирија за да им помогне на неговите сили. Тој имал вишок даноци од богатите провинции Куфа и Египет до ризницата во Медина, кои ги користел на негово лично располагање, честопати давајќи им ги средствата и воениот плен на неговите роднини од Омејадите. Освен тоа, профитабилните сасанидски крунски земји во Ирак, кои Омер ги назначил како заедничка сопственост во корист на арапските гарнизонски градови Куфа и Басра, биле претворени во земји на калифалската круна за да се користат по дискреција на Осман. Зголеменото незадоволство против владеењето на Осман во Ирак и Египет и помеѓу Ансарите и Курејшите од Медина кулминирало со опсадата и убиството на калифот во 656 година. Според проценката на историчарот Хју Н. Кенеди, Осман бил убиен поради неговата решеност да ја централизира контролата над владата на калифатот од страна на традиционалната елита на Курајшите, особено неговиот клан Омејади, за кој верувал дека поседува „искуство и способност“ да управува, на сметка на интересите, правата и привилегиите на многу рани муслимани.
Прва Фитна По убиството на Осман, Али бил признат како калиф во Медина, иако неговата поддршка потекнувала од Ансарите и Ирачаните, додека најголемиот дел од Курајшите биле претпазливи за неговото владеење. Првиот предизвик за неговиот авторитет дошол од страна на курејшите водачи ал-Зубаир и Талха, кои се спротивставиле на зајакнувањето на Осман на кланот Омејади, но се плашеле дека нивното сопствено влијание и моќта на Курајшите, воопшто, ќе исчезнат под Али. Поддржани од една од сопругите на Мухамед, Ајша, тие се обиделе да соберат поддршка против Али меѓу трупите на Басра, што го натерало калифот да замине во другиот гарнизонски град во Ирак, Куфа, каде што можел подобро да се соочи со своите предизвикувачи. Али ги поразил во Битката кај Басра, во која Ал-Зубаир и Талха биле убиени и Ајша последователно влегла во самонаметната изолација. Суверенитетот на Али потоа бил признат во Басра и Египет и тој го основал Куфа како нов главен град на калифатот.
Иако Али можел релативно лесно да ги замени гувернерите на Осман во Египет и Ирак, Муавија развил цврста база на моќ и ефикасна војска против Византијците од арапските племиња во Сирија. Муавија немал претензии да стане калиф, но бил решен да ја задржи контролата врз Сирија и му се спротивставил на Али во име на одмаздата на неговиот роднина Осман, обвинувајќи го калифот за виновен за неговата смрт. Али и Муавија се бореле до „ќор-сокак“ во Битката кај Сифин во почетокот на 657 година. Али се согласил да го реши проблемот со Муавија со арбитража, иако разговорите не успеале да постигнат решение. Одлуката за арбитража фундаментално ја ослабнала политичката позиција на Али бидејќи тој бил принуден да преговара со Муавија на еднакви услови, додека натерало значителен број од неговите поддржувачи, кои станале познати како Хариџити, да се кренат на бунт. Коалицијата на Али постојано се распаѓала и многу ирачки племенски благородници тајно пребегнале кај Муавија, додека сојузникот на вториот Амр ибн ал-Ас го соборил гувернерот на Али од Египет во јули 658 година Во јули 660 година Муавија бил формално признат како калиф во Ерусалим од неговите сириски племенски сојузници. Али бил убиен од Хариџит во јануари 661 година Неговиот син Хасан го наследил, но абдицирал во замена за компензација по пристигнувањето на Муавија во Ирак со неговата сириска војска летото. Во тој момент, Муавија влегол во Куфа и ја добил верноста од Ирачаните.
Суфијански период
Муавија мини| Грчки натпис кој му дава заслуга на Муавија за обновувањето на римските бањи во близина на Тиберија во 663 година, единственото познато епиграфско потврдување за владеењето на Муавија во Сирија