мини| Првата конференција на Движењето на неврзаните во Белград во 1961 г. Социјалистичка Федеративна Република Југославија била една од земјите основачи на Движењето на неврзаните за време на Студената војна. Главниот град на Југославија, Белград, бил домаќин на Првата конференција на Движењето на неврзаните во септември 1961 година и бил првиот град кој двапати бил домаќин на конференцијата кога во септември 1989 г. во Белград била организирана и деветтата конференција на Движењето на неврзаните.
Политиката на неврзување со активно учество во движењето претставувало камен-темелник на надворешната политика на југословенската Студена војна и еден од основните идеолошки постулати на Југословенската Федерација. Како единствена европска социјалистичка земја, социо-економски тесно поврзана со Западна Европа, Југославија избрала политика на урамнотежување и внимателна еквидистанца кон Соединетите Американски Држави, Советскиот Сојуз и Кина, при што неврзаноста била перципирана како колективна гаранција за безбедноста и независноста на земјата. Дополнително, движењето на неврзаните отворил дополнителен простор за маневрирање во длабоко поделена и политички ограничена Европа од Студената војна во која неутралните земји дополнително биле изложени на ситуација на де факто ограничен суверенитет
Крајот на Студената војна и распаѓањето на СФРЈ го довело во прашање самиот опстанок на Движењето на неврзаните, кое избегнало прекин на активноста само со помош на политички прагматичното раководство на Индонезија.
Историја
Разделба со СССР и почеток на неврзувањето мини| Посета на индискиот премиер Џавахарлал Нехру на Југославија во 1955 година мини| Хаиле Селасие и Јосип Броз Тито во Белград во 1963 година. години За време на Втората светска војна, југословенските партизани ја ослободиле својата земја само со мала помош од СССР и западните сојузници. Ова ги навело новите комунистички власти до убедување дека, за разлика од другите земји во Источна Европа, тие имаат право на послободен социјалистички развој. За разлика од повеќето други комунистички партии во Источна Европа, југословенските комунисти можеле да сметаат на лојалноста на локалните воени и полициски сили, како и на релативно висок степен на легитимност меѓу бројните југословенски народи и националности. Југославија не се доживувала себеси како клиент, туку како сојузник на СССР, при што Белград бил подготвен да иницира повоинствена политика од Москва, која пред почетокот на Студената војна се обидувала да ги зајакне врските со западните сојузници. Таа похрабра југословенска политика била видлива во прашањето за слободната територија Трст, идејата за Балканската федерација, мешањето во Граѓанската војна во Грција, австрословенскиот конфликт во Корушка, како и во инфилтрацијата и насоката на Национално ослободително движење на Албанија. Независната и смела политика на Белград ги зголемило тензиите во односите со СССР, кои ескалирале во 1948 година. во конфликтот меѓу Тито и Сталин, каде Југославија завршила во речиси целосна меѓународна изолација по раскинувањето на односите со источниот блок. Уште пред раскинувањето со Москва, Белград почнал да ги разгледува можностите за развој на политички и економски односи со азиските земји. Од друга страна, за многу азиски земји, Југославија станала модел за национално ослободување, дури и за оние режими кои не биле комунистички.
Во потрага по нови сојузници, Југославија најпрво се ориентирала кон западниот блок, потпишувајќи го Балканскиот пакт со членките на НАТО Грција и Турција во 1953 година. По смртта на Сталин, југословенските односи со СССР делумно се подобриле, што довело дури и до вербална поддршка за интервенцијата во Унгарија (за разлика од острата осуда на интервенцијата во Чехословачка во 1968 година). Белградската декларација од 1955 година довела до намалување на важноста и постепено раскинување на Балканскиот пакт. Бидејќи Југославија сè уште сакала да ја зачува својата новостекната независност, во тој период се фокусирала и на развојот на односите со неутралните европски земји како Финска. Југославија не се ни приклучила на Варшавскиот пакт воспоставен во мај 1955 година. Со цел да се избегне изолација во длабоко поделената Европа, Југославија за прв пат барала нови сојузници меѓу новоослободените колонии и територии со мандат. Југославија го поддржала Египет за време Суецката криза, земја која, заедно со Југославија, ќе стане еден од основачите на движењето. Односите со Индија, уште еден иницијатор на формирањето на движењето, биле развиени уште од времето на заедничкиот мандат во Советот за безбедност на ОН од 1949 година.
Извори на неусогласеност Во текот на 1948 и 1949 година, Југославија гледала во воспоставувањето политички и економски односи со новоослободените азиски народи како излез од зголемената изолација во Европа. Во текот на неколку месеци од новиот курс на надворешната политика, биле воспоставени дипломатски односи со Индија и Пакистан, а потоа биле испратени сигнали дека политиката може да се развие со воспоставување дипломатски односи со Бурма и Цејлон. Следната година, во 1950 година, југословенскиот министер за надворешни работи Едвард Кардељ изјавил за време на Генералното собрание на ОН дека „ Југославија не може да прифати дека човештвото мора да избира помеѓу доминацијата на една или друга сила“. Терминот неврзување бил употребен за прв пат во истата година кога Индија и Југославија одбиле да се усогласат по прашањето на Корејската војна. Во текот на 1950 и 1951 година, Југославија, Индија и Египет биле избрани за непостојани членки на Советот за безбедност на Обединетите нации и почнале да ги координираат своите дипломатски активности со цел да се спречи избувнување на конфликти или да се намалат нивните последици. Во 1951 година, Јосип Броз Тито изјавил дека никогаш нема да се согласи со тезата дека само големите сили треба да ја одредуваат судбината на светот, практично отфрлајќи ја тезата на Коминтерната за дихотомната поделба на светот. Потоа ги отфрлил тврдењата дека Индија и Југославија сакале да воспостават трет блок. Во текот на 1951 и 1952 година, југословенската надворешна политика била насочена кон барање клучни соработници во регионите надвор од Европа, обидувајќи се да избегне приклучување кон кој било идеолошки блок. Една од главните цели во наредниот период било воспоставување блиска соработка со азиските и африканските народи. Бурма наскоро станала лакмус за југословенското идеолошко, политичко, економско и воено влијание на глобално ниво. Смртта на Сталин и крајот на Корејската војна влијаеле на азиските и африканските земји да организираат дипломатија на самитот со цел заеднички да одговорат на предизвиците на светските сили. Тито, од своја страна, можел полесно да ги согледа опасностите што му се заканувале на неговиот режим од НАТО пактот поради слабеењето на притисокот на Москва и ја отфрлил можноста за натамошно зближување - Грција и Турција биле исклучок. Во август 1954 година, претседателот на Генералното собрание на ОН, Вијаја Лакшми Пандит, ја посетила Југославија и го поканил Тито на возвратна посета на Индија. Поканата била прифатена, па се сретнале на 22 декември 1954 година. во Њу Делхи, индискиот премиер Џавахарлал Нехру и југословенскиот претседател Тито потпишале заедничка изјава во која наведуваат дека „политиката на неврзаност усвоена и спроведена од нивните две земји не е неутралност или неутрализам и затоа пасивност, како што понекогаш се инсинуира, туку позитивна, активна и конструктивна политика која се стреми да обезбеди лидерство кон колективен мир “.
1956 - 1961 мини|Средба на Бриони. Трилатералната средба на југословенскиот претседател Тито, индискиот премиер Нехру и египетскиот претседател Гамал Абдел Насер била организирана на 19 јули 1956 година. во Бриони во СР Хрватска. Тројцата водачи потпишале документ во кој се нагласува дека „Мирот не може да се постигне преку поделба, туку преку напори да се постигне колективна безбедност на светско ниво“. Постигнато преку проширување на просторот на слободата, како и ставање крај на доминацијата на една земја над друга“. За разлика од Насер, кој ја прифатил идејата за неврзан блок, Нехру се придржувал до испробаните методи во меѓународните односи и не решил лесно да започне глобален проект за создавање трета, неврзана групација на држави.
Поради новиот идеолошки конфликт со Москва и Пекинг, Тито кон крајот на 1958 и почетокот на 1959 година. со голема делегација тргнал на важна тримесечна меѓународна турнеја на југословенскиот брод Галеб. По тој повод тој ги посетил Индонезија, Индија, Бурма, Цејлон, Етиопија, Судан, Египет и Сирија. Индонезискиот претседател Сукарно го нарекол Тито граѓанин на светот, додека Тито ја опишал конференцијата во Бандунг како место од кое потекнува новиот дух што го обединува човештвото. За време на престојот во Индонезија, претседателот Тито добил и почесен докторат по правни науки на Универзитетот во Бандунг.
Белградска конференција (1961) мини|Учесници на конференцијата во Белград. Белградската конференција на шефови на држави и влади на неврзаните земји во 1961 година била првиот официјален самит на Движењето на неврзаните. Процесот на деколонизација во голема мера придонел за организацијата на настанот, овозможувајќи учество на голем број новоослободени африкански земји. Поради оваа причина, некои коментатори го нарекле настанот Јалта на Третиот свет, правејќи паралела со Конференцијата во Јалта во 1945 година. Вкупно 25 земји учествувале на конференцијата во Белград, вклучувајќи ги Авганистан, Алжир, Бурма, Етиопија, Гана, Гвинеја, Индија, Индонезија, Ирак, Јемен, Југославија, Камбоџа, Кипар, Тунис, Обединета Арапска Република и Цејлон, додека три земји учествувале во својство на набљудувачи, тоа биле Боливија, Бразил и Еквадор. Подготвителен состанок пред вистинскиот настан бил организиран во Каиро од 5 до 12 јуни 1961 година. Една од првите причини била поделбата меѓу новоослободените земји од Африка во однос на кризата во Конго на конзервативни земји во групата Бразавил и радикални националистички земји во групата Казабланка. Сите земји од групата Казабланка учествувале на конференцијата, додека ниту една од земјите од групата Бразавил не учествувале.
Хаванска конференција (1979) До 1978 година, дел од поконзервативните членови на движењето воделе неформална кампања против кубанското домаќинство на конференцијата. Југославија одбила да се заложи за промена на земјата-домаќин иако самата била многу критична кон она што го доживеала како кубанска поддршка за новите форми на зависност од блокот во Африка и ја критикувала и комунистичката хегемонија и капиталистичкиот империјализам во земјите од третиот свет. Претседателот Тито, последниот преживеан од големата генерација основачи на движењето, започнал далекосежна кампања за одржување на движењето независно од двата блока. Белград сакал да ја обезбеди својата тешко стекната независност од СССР, како и да ја спречи намерата на некои арапски и радикални земји да го протераат Египет од членство по потпишувањето мир со Израел Во исто време, СССР ја обвинил Југославија за спроведување на неправедна кампања против Куба и Виетнам Додека ставовите на Фидел Кастро и Тито остро се разликувале, и двајцата лидери јавно ја истакнале потребата да се зачува единството на движењето.