мини|393x393пкс|Полоцк во 1812, 1912 и 2006 година. Уништување на историските и архитектонските вредности на местото со заеднички напори на Руското Царство и СССР: до 1865 година, руските власти ја уништиле францисканската црква, до 1912 година - манастирот Вазилија; во 1940-тите. Советските власти ја уништиле доминиканската црква и манастир и делумно ја срушиле црквата Бернардин, во 1964 година ја разнесиле језуитската црква Русификација на Белорусија, поточно Агіевіч У. Ідэалы і сімвалы беларускага шляху // Грамадскія ідэалы: Нацыянальныя традыцыі, сучасны стан, погляд у будучыню: Навук. збор. / Рэдкал.: Л. Уладыкоўская-Канаплянік(гал. рэд.) і інш. — Менск, 2000. — 224 с. —(Беларусіка = Albaruthenica; Кн. 13). С. 72. маскулизација Касяк І. Канстанца // «З гісторыяй на „Вы“»(артыкулы, дакументы, успаміны). Выпуск трэці. — Менск: «Мастацкая літаратура», 1994.Валеры Буйвал, Інфармацыйная камісія Кансэрватыўна-Хрысьціянскай Партыі — БНФ. Прэс-рэліз за жнівень 2005 г.Савік Л. Рыцарам Айчыны прысвячаецца… // Народная Воля. № 17—18, 3 лютага 2009. С. 6.Баршчэўская Н. Суадносіны паміж мовай і нацыянальнай тоеснасьцю — 2 , Беларуская рэдакцыя Польскага радыё, 13 траўня 2009 г. или русификација Пацюпа Ю. Занядбаная старонка правапісу: прапановы пісаньня прыназоўніка у/ў перад словамі, што пачынаюцца з галоснай // Arche. № 6(29), 2003.Бекус Н. Тэрапія альтэрнатывай, або Беларусь, уяўленая інакш // Arche. № 2(31), 2004.Клімчук Ф. Старадаўняя пісьменнасць і палескія гаворкі // Беларуская лінгвістыка. Вып. 50., 2001. С. 19—24. — намерна политика на свесно одвојување на белорускиот народ од историските традиции, мајчината култура и јазик и вметнување на рускиот јазик и култура. Во широк контекст, тоа е сложен процес на агресивна апсорпција на белоруската етничка група од страна на руската. Политиката на русификација на Белорусија била спроведена од властите на Руското Царство и СССР, а од 1995 година и од режимот на Александар Лукашенко Аляксандар Русіфікатар // Наша Ніва, 29 ліпеня 2005 г., кој со руската инвазија на Украина (24 февруари 2022 година) отворено се произнесел заа руска окупациона администрација на Белорусија Ліхтаровіч Ю. Беларусы супраць вайны, але краіна пад расійскай акупацыяй, Беларуская рэдакцыя Польскага Радыё, 24 лютага 2022 г.Гурневіч Д. 7 адказаў тым, хто абвінавачвае агулам усіх беларусаў, — меркаваньне, Радыё Свабода, 26 лютага 2022 г.Дашкевіч З. «Беларусь паўстала, і цяпер беларусы самі пад акупацыяй», Новы час, 25 лютага 2022 г.«Выглядае, што Беларусь акупаваная». Дасьледчыца Atlantic Council пра магчымы ядзерны ўдар Пуціна, Радыё Свабода, 3 сакавіка 2022 г.Генадзь Коршунаў: Каб у свой час сусветная супольнасць так стала побач з беларусамі, як сёння з украінцамі, то нішто не ляцела б з акупаванай тэрыторыі, Наша Ніва, 27 лютага 2022 г..
Русификацијата на Белорусија се состои од голем број компоненти:
Русификација на образованието Превод на образование во Белорусија на руски Настава преку парадигми на рускиот менталитет Kazakevich A.(PhD in political science, director, Institute of Political Studies), Vileita V. National Identity as a Necessity for Democracy, Eastern Europe Studies Centre, Nordic Council of Ministers Репресија на белоруските елити, кои стојат на позициите на национална независност и ја градат белоруската држава врз основа на белоруските национални атрибути Советски репресии во Белорусија Вовед во православието поврзано со Руската православна црква Наметнување на руската култура Наметнување на руски менталитет и антизападност, отфрлање на вредностите на слободното демократско правно општество Воведување на руски ментални обрасци во белоруската свест(„братски народи“, „Големата татковинска војна“, несакање или омраза кон слободата, демократијата, човековите права, антизападните догми итн.) Вештачка деформација на белорускиот јазик со цел да се доближи до рускиот Brel Y.(University of Delaware) The Failure of the Language Policy in Belarus. // New Visions for Public Affairs. Vol. 9, 2017. P. 59—74. Наркамаука Поддршка на правни институции кои создаваат услови за сузбивање на белорускиот јазик Уништување или модификација на националната архитектураТ. Габрусь, А. Кулагін, Ю. Чантурыя, М. Ткачоў: Уклад. Т. Габрусь. — Менск: Беларусь, 2003. — 351 с.: іл. .Волкава В. Мінск 21 лютага 1918 г. вачыма нямецкага салдата(па матэрыялах газеты «Zeitung der 10. Armee») // Беларускі гістарычны часопіс. № 2, 2018. С. 11. Русификација на Белорусија во архитектурата Масовно поставување на споменици на руски личности Преименување на населби, улици и други географски објекти во чест на руски личности или според руската традиција Соркіна І. Палітыка царызму адносна гарадоў Беларусі ў кантэксце гістарычнай памяці і ідэнтычнасці гараджанаў // Трэці міжнародны кангрэс даследчыкаў Беларусі. Працоўныя матэрыялы. Том 3. 2014. С. 376.Kapylou I., Lipnitskaya S. Current status and related problems of national toponyms standardization in the Republic of Belarus // Studia Białorutenistyczne. Nr. 8, 2014. Доминација на руската телевизија и руските производи во медиумскиот простор на Белорусија Недостаток на услови за употреба на белорускиот јазик при работа и ракување со документи
Русификацијата на Белорусија е компонента на етноцидот Murzionak P. Belarus: Prospects of a Middle Power. — Lanham: Lexington Books, 2022. P. 161.Silitski V., Zaprudnik J. The A to Z of Belarus. — Lanham — Toronto — Plymouth, 2010. P. XXXI., кој е предмет на кривично гонење од меѓународните судови Clavero B. Genocide Or Ethnocide, 1933—2007: How to Make, Unmake, and Remake Law with Words. — Giuffrè Editore, 2008. — 268 p..
Предуслови мини|337x337пкс| Масакрот во Трубет во 1654 година Желбата на владетелите на Московската држава да се спротивстават на обединувањето на источнословенските земји околу Големото Војводство Литванија била причина за бројни воени судири. Во исто време, Москва се обидела да пронајде идеолошко оправдување за сопствената воена експанзија. Поглаварите на Московската митрополија, која всушност била формирана под власта на Златната орда како резултат на преместувањето на митрополитот од заробениот и ограбениот Киев во Владимир - поблиску до главниот град Ординија Сарај, биле насловени како „Митрополити на Киев и цела Русија“ (иако произволното пренесување на епископската катедрала било забрането со правило број 82 на Картагинскиот собор Мартос А. Беларусь в исторической государственной и церковной жизни. — Буэнос-Айрес, 1966. — Минск: Белорусский Экзархат Русской Православной Церкви, 1990. С. 88.) и врз основа на тоа тие се обиделе да ја потчинат Литванската (Киевска) Митрополија, создадена на земји ослободени од ординијалното владеење на земјите. Поради конфликти со Цариград, кој ја признал литванската митрополија како независна од ордата, во 1448 година Московската митрополија еднострано се повлекла од јурисдикцијата на Цариградската патријаршија (во документ на Московскиот совет од 1459 година, поранешната митрополија првпат била наречена „Московската црква“ Мартос А. Беларусь в исторической государственной и церковной жизни. — Буэнос-Айрес, 1966. — Минск: Белорусский Экзархат Русской Православной Церкви, 1990. С. 116.) , поради тоа православните цркви престанале да ја сметаат за канонска и ја дефинирале како расколничка. Како одговор на ова на крајот на XV век, во Москва се појавил концептот на „Третиот Рим“, според кој градот бил прогласен за единствен вистински наследник на Рим и Константинопол(„Вториот Рим“) и за бранител на чистотата на Православието Гнідець Р. Св. Хрест, його форма та різновиди в Україні // Греко-Католицька Традиція. № 9(193), вересень 2013 р.. Москва, исто така, се обидела да додаде династички фактор на религиозниот фактор: врз основа на припадноста на династијата Рурикович, московските владетели се прогласиле за наследници на киевските принцови Арлоў У., Герасімовіч З. Краіна Беларусь. Вялікае Княства Літоўскае / Рэц. А. Грыцкевіч, У. Ляхоўскі; рэд. З. Санько; картограф В. Цемушаў. — KALLIGRAM, spol s r.o., 2012. — 400 с. : іл ..
Историчарот Анатол Хрицкевич привлекува внимание на фактот дека во 16 век, со цел да ги оправда правата на московските кнезови на земјите на современа Белорусија и Украина, московската држава создала мит за „литванското“(т.е. жомоичко, латвиско) освојување на белоруските земји, што првпат се појавило во литературното и новинарското дело „Приказната за кнезовите на Владимир“. Во меѓувреме, еден од обидите за одбрана од идеолошките напади на московската држава(сè уште под власта на потомците на Рурик) било појавувањето во самото Големо Војводство Литванија на легендата за Палемон, која го потврдила потеклото на Литванците од римските благородници, а не на киевските кнезови од римските.
Страшните војни за пограничните кнежевства за првпат се претвориле во глобален судир во 1558 година, кога московскиот господар Иван IV Грозни го прогласил источниот дел на белоруската етничка територија со местата Полацк, Витебск, Ворша, Могиљов итн. за неговото наследство. Инфлаторната војна започната од него(1558-1583) станала една од причините за економскиот и политичкиот пад на Големото Војводство Литванија, чии власти морале да формираат Унија на Лублин со Кралството Полска во 1569 година за да ја зачуваат состојба. мини|303x303пкс| Панорама на Бихов во 1650, 1905 и 2010 година. Деградација на местото како резултат на воената агресија на московската држава, како и владеењето на Руското Царство и СССР Во 1589 година, по 141 година во раскол, Московската црква добила исповед и автокефалност од Цариград. Во исто време, таа всушност се согласила со фактот дека православните парохии на територијата на Големото Војводство Литванија(вклучувајќи ја и современа Белорусија) останале под јурисдикција на Киевската митрополија на Цариградската патријаршија. На овој начин, Москва ја признала територијата на Големото Војводство Литванија како канонска територија на Цариградската патријаршија и се ослободила од верските и конфесионалните права на овие земји. Во 1613 година, по изборот на московскиот престол на претставник на династијата Романови, која немала роднински врски со владетелите на Киев - Руриковичи, московските кнезови ги изгубиле своите династички права на териториите што подлежат на киевските кнезови. Така, сите последователни аспирации на московската држава да ги заземе земјите на Големото Војводство Литванија немале правна основа, освен „правото на силните“. Во исто време, московските власти најшле ново оправдување за агресија - заштита на оние православни кои не го прифатиле Брестскиот сојуз, но во реалноста биле водени од чисто агресивни интереси.
За време на војната помеѓу московската држава и Полско-литванската Државна Заедница(1654-1667), московскиот земјопоседник Алексеј Михајлович, за разлика од Иван Тиранинот, веќе сакал да ја заземе целата територија на Големото Војводство Литванија. Московските трупи се одликувале со уништување и опустошување на многу места и градови, како и со истребување и поробување на населението. На пример, како резултат на масакрот во Трубецкаја извршен на 22 јули 1654 година, напаѓачите ги убиле речиси сите жители на Амстислав Пушкін І. Гістарычная спадчына горада Магілёва: курс лекцый. — Магілёў: УА МДУХ, 2006. С. 63., кој бил главен град на едно од деветте војвода во земјата. Сепак, почесто главната цел била да се фатат локалните жители и да се однесат во Московија. Аљаксеј Михајлович планирал да насели 300.000 Белоруси на своите земји. Секој московски благородник можел да дојде во Големото Војводство Литванија и да купи било колку затвореници. Резултатот од оваа војна било целосно уништување на економијата на Големото Војводство Литванија, уништување на образованата буржоазија, пад на локалната култура. Ова ги забрзало процесите на поларизација на највисоките имоти на Големото Војводство Литванија, кои на тој начин се обиделе да се одвојат од потенцијалниот агресор и да ги отстранат основите за можни територијални претензии.