El Storegh ribell, cognossud anca coma Bit storegh, a l'è un formai lombard, cognossud anca coma formai "de la Val del Bit". A l'è un presidi Slow Food producid in di Alp Orobi in manera artigianala con un specifegh dissiplinar.

El vegn producid domà in di mes d'estad in su i alp; i carateristeghe del formai inn condizzionade de i qualità di erbe consumade di vache e con sgiontad el lacc de cavra. El Bit storegh el poeul vesser conservad e stagionad per pussee de des agn.

I produtor venden el so formai al Consorzi Salvaguardia Bit Storegh, che el se ocupa poeu de la vendita in del sit de stagionadura in Geroeula, indova che a l'è possibel crompà el formai con stagionadure che vann de 70 dì a pussee de 15 agn. El Bit storegh crompad in del center a l'è presidi Slow Food.

Storia La tecnega de lavorazzion del Bit storegh la vegn di Celt che, despoeu de vesser stad casciad de la pianura, troeuven sit in Valtellina. Per conservà e trasferì i proprietà nudritive del lacc in del temp, principien a producì formai a longa conservazzion. L'usagg de levà in de la stagion estiva i animai de lacc in alp a l'è rivada in fina a incoeu e insema anca la tradizzion de trasformà in formai el lacc producid.

Sgiamò in del 1908 i produtor del Bit fann un tentativ de promozzion del prodot con la costituzzion de la "Società de cargador d'Alp de Morbegn".DOC cheeses of Italy, p. 108

A partì del 1996, quand che l'è stada dada la denominazzion de origen protesgiudaDecr. MI.RI.AGR.AL.FO. 19.4.95 al Bit (cont un slargàss de la zona de produzzion e una modifega del metod), un grup de produtor el s'è oponid ai modifeghe per segutà a producì el formai cont el metod tradizzional e marcà la diferenza in tra la produzzion tradizzionala e quella moderna.

Del prim de setember del 2016, despoeu de una longa controversia, la s'è scernida la registrazzion de un noeuv marchi, Storegh ribell, in manera de diferenzià el prodot del Bit DOP sia coma dissiplinar de produzzion, sia coma nom..

Zone de produzzion La zona de produzzion del Bit Storegh la ciapa denter una delimitada area in sui prealp Orobi, soratut in de la provincia de Sondri, ma anca in quella de Berghem e quella de Lech.

I principai vall de produzzion a inn quei de Geroeula e Albarii, i "vall del Bit", 'me vegnen ciamade.

Aspet e savor El se presenta in forme de cilinder piate de diameter in tra i 30 e i 50 ghei e de altezza de 8 a 12 ghei. La rusca a l'è sotila e de color sgiald in di forme de stagionadura in fina a 6 mes e pussee spessa e color sgiald fort in di forme de stagionadura pussee longa (de 1 a 3 agn, ma in d'un quaj cas anca pussee de 10 agn). La pasta a l'è moresina, de color sgiald ciar e cont una serie de bus piscinin ("oeugg"), in di forme a brev stagionadura, pussee dura, de odor e de savor pussee fort e pussee aromategh in quei a longa stagionadura. L'aroma el vegn di savor di erbe che mangen i animai de la vall per nudrìss. Quell formai chì de sorapu el se deslengua facilment quand che el se coeus, el se liga ben al mangià indova che el vegn sgiontad o mes'ciad insema e el riess inscì a fà part de tant mangià locai, in tra i quai la "Polenta taragna" e el Sciat.DOC cheeses of Italy, p. 108

El formai el se mangia ben adree con vin negher, compagn del Valtellina superiore Inferno, el Valtellina superiore Sassella e l'Aglianico del Vulture.

Process de produzzion

El Bit Storegh el vegn producid con lacc de vaca apena molgiuda, la ghe se sgiontada semper una percentual de lacc de cavra (del 10 al 20%), otegnud de la Cavra Orobega o de la Valgeroeula (razza autoctona a ris'c de estinzion). La soa trasformazzion del lacc apena molgiud la vegn in sgener in di cassine di alp (ciamade "calécc"), tratad in parioeul de ram di "cargador", o ben i pastor espert in de la preparazzion del formai in quistion, con lavorazzion in pratega a man. La sal la vegn sgiontada in de la preparazzion a intervall de 2 o 3 dì.

Note

Bibliografia

Ministero Agricoltura e Foreste, DOC cheeses of Italy, Milano, Franco Angeli, 1992 Michele Corti, I ribelli del bitto. Quando una tradizione casearia diventa eversiva, edizione Slow Food, 2011, ISBN 978-88-8499-264-2

Ligam de foeura

, in su formaggiobitto.com

Categoria:Formai lombard

Pagine conrelade Bit (formai) Bagoss

Categoria: formai lombard